Ludwik Zembrzuski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Ludwik Kacper Melchior Baltazar Zembrzuski (ur. 6 stycznia 1871 w Brzezicach, zm. 20 października 1962 w Malborku) – polski chirurg, historyk medycyny, pułkownik lekarz Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Ukończył rosyjskie Gimnazjum Męskie w Lublinie w 1891. W latach 1891-1897 odbył studia medyczne w Wydziale Lekarskim Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim, a następnie studia uzupełniające w uniwersytecie w Wiedniu. W 1897 otrzymał dyplom lekarski, a w 1925 tytuł doktora medycyny UW, a w 1929 docenta historii i filozofii medycyny UW (praca Dzieje chirurgii w Polsce).

Po ukończeniu studiów medycznych, w latach 1900-1905 pracował jako asystent Oddziału Chirurgicznego Szpitala Wolskiego, a następnie do 1919 był ordynatorem Oddziału Gruźlicy Kostno-Stawowej Miejskiego Szpitala Dziecięcego w w Warszawie. W 1914 zrezygnował z czynnej praktyki chirurgicznej z powodu zranienia lewego palca wskazującego podczas operacji, w wyniku czego nastąpiło jego usztywnienie. Był członkiem Ligi Narodowej[1].

W latach 1919-1922 pracował jako szef Wydziału Szpitalnictwa Departamentu Sanitarnego Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie[2], a następnie do 1928, jako dyrektor nauk Oficerskiej Szkoły Sanitarnej w Warszawie. Z dniem 30 kwietnia 1928 został przeniesiony w stan spoczynku w stopniu pułkownika[3]. 6 maja 1928 w Zamku Ujazdowskim w Warszawie został uroczyście pożegnany między innymi przez generałów: Stanisława Roupperta, Witolda Horodyńskiego, Wojciecha Rogalskiego[4][5].

W 1930 odznaczony rumuńskim Krzyżem Zasługi Sanitarnej I klasy[6].

W 1932 zorganizował i kierował przez kolejnych siedem lat Zakładem Historii i Filozofii Medycyny Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego. Mieszkał w Warszawie przy ulicy Sewerynów 5[7]. W 1936 otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1947 profesora tytularnego. W latach 1945-1947 kierował katedrą Historii i Filozofii Medycyny Uniwersytetu Lubelskiego.

Od 1936 do 1939 był profesorem i wykładowcą etyki lekarskiej w warszawskiej Akademii Stomatologicznej.

Od 1933 członek korespondent, a od 1951 członek zwyczajny Towarzystwa Naukowego Warszawskiego[8].

Został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1946)[9].

W pracy naukowej zajmował się przede wszystkim historią chirurgii, historią medycyny wojskowej, biografistyką medyczną (był m.in. autorem haseł w Polskim Słowniku Biograficznym), a także filozofią medycyny i należał do polskiej szkoły filozofii medycyny[10].

Pochowany na Cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku (rejon IX, kwatera profesorów, rząd 2)[11].

Grób prof. Ludwika Zembrzuskiego na cmentarzu Srebrzysko

Wybrane prace naukowe[edytuj | edytuj kod]

  • „Rys dziejów chirurgii wojennej polskiej” (1919)
  • „Służba zdrowia w pułku lekkokonnym polskim gwardii Napoleona I” (1925)
  • „Służba zdrowia w wojskach starożytnego świata” (1926)
  • „Dzieje chirurgii w Polsce” (1927)
  • „Dzieje leczenia ran” (1930)
  • „Medycyna w dawnej Rosji” (1935)
  • „Dzieje kierunków teorii i doktryn filozoficzno-lekarskich” (1935)
  • „Biblioteki lekarskie w Polsce” (1948)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stanisław Kozicki, Historia Ligi Narodowej (okres 1887-1907), Londyn 1964, s. 588.
  2. Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r., s. 423, 970.
  3. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych Nr 9 z 26 kwietnia 1928 r., s. 179.
  4. „Polska Zbrojna” Nr 177 z 7 maja 1928 r. s. 2.
  5. Rocznik oficerski 1928, s. 888.
  6. Dziennik Personalny MSWoj. Nr 12/1930, s. 250
  7. Stanisław Konopka, Rocznik Lekarski ..., s. 1176, 1372.
  8. Reprezentanci nauk medycznych, zmarli członkowie AU w Krakowie, PAU, TNW i PAN, Katedra Historii Medycyny UJ CM
  9. M.P. z 1947 r. nr 52, poz. 366
  10. Polska szkoła filozofii medycyny. Przedstawiciele i wybrane teksty źródłowe, pod redakcją Michała Musielaka i Jana Zamojskiego, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, Poznań 2010
  11. Ludwik Zembrzuski. cmentarze-gdanskie.pl. [dostęp 2019-01-27].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Roczniki oficerskie 1923, 1924 i 1928.
  • Rocznik oficerski rezerw 1934.
  • Stanisław Konopka, Rocznik Lekarski Rzeczypospolitej Polskiej na 1936 rok, Biuro Propagandy Polskiej Medycyny przy Naczelnej Izbie Lekarskiej, Warszawa 1936.
  • Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r. Dodatek do Dziennika Personalnego M.S.Wojsk. Nr 37 z 24 września 1921 r.
  • Biogramy uczonych polskich, Część VI: Nauki medyczne, zeszyt 2: M-Z (pod redakcją Andrzeja Śródki), Ossolineum, Wrocław 1991
  • Wielka Encyklopedia Powszechna PWN (1962-1969)
  • Monika Tamborska-Zedlewska, Ludwik Zembrzuski, (w:) Polska szkoła filozofii medycyny. Przedstawiciele i wybrane teksty źródłowe, pod redakcją Michała Musielaka i Jana Zamojskiego, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, Poznań 2010.