Mała Konstytucja z 1919 roku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rzeczpospolita
Polska

Godło II RP

Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka II RP



Mała Konstytucja z 20 lutego 1919 r. (Uchwała Sejmu Ustawodawczego z dnia 20 lutego 1919 r. w sprawie powierzenia Józefowi Piłsudskiemu dalszego sprawowania urzędu Naczelnika Państwa)[1].

Ustrój państwa według Małej Konstytucji[edytuj | edytuj kod]

Mała Konstytucja wprowadzała w Polsce system rządów komitetowych[2] – najwyższą władzę w państwie stanowił Sejm Ustawodawczy, którego wolę wykonywać miał Naczelnik Państwa oraz Rada Ministrów, jako swoisty komitet pozbawiony własnych, niezależnych od parlamentu uprawnień.

Prawa i ograniczenia Naczelnika Państwa:

  • Naczelnik Państwa na podstawie „porozumienia z Sejmem” powoływał rząd.
  • Naczelnik Państwa i rząd byli odpowiedzialni przed Sejmem.
  • Naczelnik Państwa został pozbawiony inicjatywy ustawodawczej.
  • Naczelnik Państwa nie posiadał prawa do rozwiązywania parlamentu.
  • Akty prawne wydawane przez Naczelnika Państwa wymagały kontrasygnaty właściwego ministra.

Kalendarium Małej Konstytucji[edytuj | edytuj kod]

  • Uchwalona 20 lutego 1919 roku; weszła w życie tego samego dnia, pozbawiając mocy obowiązującej Dekret z dnia 22 listopada 1918 r. o najwyższej władzy reprezentacyjnej Republiki Polskiej (Dz.Pr.P.P. Nr 17, poz. 41)[3].
  • Ogłoszona 27 lutego 1919 roku w „Dzienniku Praw Państwa Polskiego” Nr 19, pod poz. 226.
  • Zmieniona 25 lutego 1920 roku przez Uchwałę Sejmu z dnia 13 lutego 1920 r. uzupełniającą uchwałę Sejmu z dnia 20 lutego 1919 r. (Dz.U. z 1920 r. nr 17, poz. 84).
  • Uchylona 1 czerwca 1921 roku przez art. 126 ust. 2 Ustawy z dnia 17 marca 1921 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 1921 r. nr 44, poz. 267) oraz – w stosunku do praw i obowiązków Naczelnika Państwa – art. 2 Ustawy przechodniej z dnia 18 maja 1921 r. do Ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 marca 1921 r. w sprawie tymczasowej organizacji władzy zwierzchniej Rzeczypospolitej (Dz.U. z 1921 r. nr 44, poz. 268). Art. 2 głosił: Prawa i obowiązki obecnego Naczelnika Państwa, określone w uchwale Sejmu z dnia 20 lutego 1919 [...] trwają do chwili objęcia urzędu przez Prezydenta Rzeczypospolitej, wybranego na podstawie Ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 marca 1921.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dz.U. z 1919 r. nr 19, poz. 226.
  2. A. Ajnenkiel, Konstytucje Polskie w rozwoju dziejowym 1791-1997, Warszawa 2001, s. 161.
  3. Dz.U. z 1918 r. nr 17, poz. 41.