Prus (herb szlachecki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Prus I
Prus I
Alternatywne nazwy Półtora Krzyża, Słubica, Turzyna, Wagi, Wiskałła, Wiskawa, Wiszczała
Pierwsza wzmianka 1456 (pieczęć), 1389 (zapis)
Herbowni

Prus I (Półtora Krzyża, Słubica, Turzyna, Wagi, Wiskałła, Wiskawa, Wiszczała) – polski herb szlachecki.

Opis herbu[edytuj]

W polu czerwonym półtorakrzyża srebrnego. W klejnocie ramię zbrojne z mieczem, srebrne.

Najwcześniejsze wzmianki[edytuj]

Po męczeńskiej śmierci Św. Wojciecha w 997 r. wielu Prusów przybyło do Polski i przyjęło chrześcijaństwo. Wśród pierwszych przybyłych byli trzej książęta pruscy, którym król Bolesław Śmiały nadał dobra w pobliżu Krakowa i herb Prusy. Zmiana nazwy na Prus nastąpiła w początkach XV wieku[2].

Pierwszy raz pojawia się w źródłach pisanych: 1389 - zawołanie i herb Turzyna; 1407 - proklamacja Wiskała.

Znane są następujące pieczęcie średniowieczne: 1456 - Tomasz Strzempiński, biskup krakowski; 1459 i 1468 - Jan z Pielgrzymowic, podsędek ziemski krakowski.

Najwcześniejsze źródło heraldyczne wymieniające herb to datowane na lata 1464–1480 Insignia seu clenodia Regis et Regni Poloniae polskiego historyka Jana Długosza. Zapisuje on informacje o herbie wśród 71 najstarszych polskich herbów szlacheckich we fragmencie: "Prussowye in campo rubeo crucem unam et semissam defert. Prutenorum antiąuorum genus ex tribus prlncipibus. qui in Poloniam ex Prussia facinore admisso profugientes famiHam suam propagauerunt."[2].

Znani herbowni[edytuj]

Rodziny arystokratyczne[edytuj]

  • Książęta Jabłonowscy

Odmiany herbu[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  • Zygmunt Celichowski: Jan Długosz, "Insignia seu clenodia regis et regni Poloniae.Z kodeksu kórnickiego.". Poznań: Zygmunt Celichowski, 1885.
  • Szymański, Józef "Herbarz średniowiecznego rycerstwa polskiego", Warszawa 1993
  • Bobrowicz, Jan Nepomucen "Herbarz polski Kaspra Niesieckiego S.J. powiększony dodatkami z późniejszych autorów, rękopisów, dowodów urzędowych", Tom I, Lipsk 1839-1846
  • Chwalibińska, Jadwiga "Ród Prusów w wiekach średnich", Toruń 1948
  • Wittyg, Wiktor "Nieznana szlachta polska i jej herby", Kraków 1908
  • Dariusz Kosieradzki "ŚLADAMI TAJEMNIC ZIEMI SOKOŁOWSKIEJ I OKOLICY"
  • o. Joachim Roman Bar OFMConv., ks. Bolesław Przybyszewski: Polscy Święci. Święty Stanisław Biskup. t. 7.. Warszawa: ATK, 1985.