Mathura

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mathura
Ilustracja
Świątynia Kryszny w Mathurze
Państwo  Indie
Stan Uttar Pradesh
Region Agra
Dystrykt Mathura
Populacja (2001)
• liczba ludności

298 827
Położenie na mapie Uttar Pradesh
Mapa lokalizacyjna Uttar Pradesh
Mathura
Mathura
Położenie na mapie Indii
Mapa lokalizacyjna Indii
Mathura
Mathura
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Mathura
Mathura
Ziemia 27°27′N 77°43′E/27,450000 77,716667
[mathura.nic.in/ Strona internetowa]

Mathura (czytaj: Mathura) (w jęz. hindi: मथुरा, w jęz. urdu: متھرا) – święte miasto (miejsce urodzenia boga Kryszny) w stanie Uttar Pradesh w Indiach, położone ok. 50 km na północ do Agry i 150 km na południe od Delhi. Jest siedzibą władz dystryktu Mathura. Liczy 298 827 mieszkańców (2001)[1].

Mitologia[edytuj]

Miasto obecne w mitologii indyjskiej, mieszkańcy mieli być nękani wielokrotnie przez demona Dżarasanhę i jego dwie armie. Kryszna miał nakazać mieszkańcom przeprowadzenie się do Dwaraki, miasto spalono, demon zdobył tylko zgliszcza[2]. Wymieniona w Mahabharacie jako stolica królestwa Surasena, rządzonego przez Kansę - wuja boga Kryszny. Uznana za miejsce narodzin Kryszny; tu 3,5 tys. lat temu[potrzebny przypis] miał się urodzić w celi więziennej, nad celą zbudowano świątynię - cel licznych pielgrzymek.

Historia[edytuj]

Powstała jako ośrodek handlowy na skrzyżowaniu dróg karawanowych. W VI w. p.n.e. została stolicą republiki Śursen. Od IV do II w. p.n.e. w granicach imperium Maurjów. W III w. p.n.e. wymieniona w źródłach greckich jako wielkie miasto Methora. W I w. p.n.e. opanowana przez Saków. Ośrodek dźinizmu i później buddyzmu. Od I do III w. n.e. jedna z dwóch stolic królestwa Kuszanów. W 1018 zniszczona przez afgańskiego władcę Mahmuda z Ghazni. Świątynia Narodzin Kryszny (Keshav Dev) została całkowicie zburzona przez fanatycznego muzułmanina- władcę mogolskiego Aurangzeba, a na jej fundamentach zbudował on tzw. Meczet Piątkowy (Katra Masdżid) (do dziś miejsce ostrych konfliktów między wyznawcami hinduizmu i islamu, pod ścisłym nadzorem wojska i policji). W 1815 Seth Gokuldas Parikh ufundował nową świątynię Kryszny (Dwarikadheesh) tuż obok meczetu, połączoną podziemnym przejściem z kaplicą narodzin Kryszny, znajdującą się pod meczetem.

Po 1947 roku Mathura stała się ważnym ośrodkiem przemysłowym (m.in. jedna z największych w Azji rafineria ropy naftowej, jubilerstwo i fabryki odzieżowe).

Zabytki[edytuj]

Ok. 15 km na północ znajduje się Vrindavan- mityczne miejsce, w którym Kryszna spędził dzieciństwo, obecnie miasto święte i cel pielgrzymek.

Przypisy

  1. Census of India: Table - 3 : Population, population in the age group 0-6 and literates by sex - Cities/Towns (in alphabetic order): 2001 (ang.). [dostęp 2011-12-16].
  2. Wisznu:zachowawca i dobroczyńca. Dzieje Kryszny. W: M.Jakimowicz-Shah A.Jakimowicz: Mitologia indyjska. Warszawa: WAiF, 1982, s. 222. ISBN 8322101767.