Mauzoleum generała Józefa Bema

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mauzoleum
generała Józefa Bema
Obiekt zabytkowy nr rej. A-81[1]
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Miejscowość Tarnów
Miejsce Park Strzelecki
Typ pomnika mauzoleum
Styl architektoniczny neoklasycyzm
Projektant Adolf Szyszko-Bohusz
Data odsłonięcia 30 czerwca 1929
Położenie na mapie Tarnowa
Mapa lokalizacyjna Tarnowa
Mauzoleumgenerała Józefa Bema
Mauzoleum
generała Józefa Bema
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Mauzoleumgenerała Józefa Bema
Mauzoleum
generała Józefa Bema
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Mauzoleumgenerała Józefa Bema
Mauzoleum
generała Józefa Bema
Ziemia50°01′15″N 20°59′11″E/50,020833 20,986389

Mauzoleum generała Józefa Bema – obiekt zlokalizowany w Parku Strzeleckim w Tarnowie.

Józef Bem po śmierci w 1850 spoczął w Aleppo w Turcji (obecnie w Syrii) na muzułmańskim cmentarzu wojskowym Dżebel el Isam. W 1926 zawiązano „Komitet dla sprowadzenia zwłok gen. J. Bema”[2]. Komitet uzyskał poparcie m.in. prezydenta Polski Ignacego Mościckiego oraz marszałka Józefa Piłsudskiego[3].

Mauzoleum wzniesiono w 1927 roku[4] pośrodku parkowego stawu według projektu Adolfa Szyszko-Bohusza[5] - pochówek na cmentarzu katolickim nie był możliwy z uwagi na przejście Bema na islam. Prostokątny sarkofag wznosi się na sześciu korynckich kolumnach otoczonych kulami, nawiązującymi do macierzystego rodzaju broni generała, artylerii. Łączące je łańcuchy wykonano z przetopionych armat. Na ścianach sarkofagu widnieją napisy: w języku polskim - Józef Bem, w języku węgierskim - Bem Apó, a Magyar szabadságharc legnagyobb hadvezére 1848–1849 (Ojczulek Bem, największy wódz walki wolnościowej Węgier 1848–1849), pismem arabskim - Ferik Murad Pasza oraz daty - 1794 (narodzin), 1850 (śmierci), 1929 (powrotu zwłok do kraju)[6].

Ekshumacji z pierwotnego miejsca pochówku dokonano 20 czerwca 1929. Trumna, zanim dotarła do Tarnowa, została wystawiona na widok publiczny w Muzeum Narodowym w Budapeszcie, a następne na Wawelu w Krakowie. Uroczystości pogrzebowe generała Józefa Bema w Tarnowie odbyły się 30 czerwca 1929. Trumnę w sarkofagu umieszczono jednak najprawdopodobniej dopiero następnego dnia, aby przed pochówkiem przeprowadzić w tajemnicy dodatkowe oględziny zwłok[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 31 grudnia 2017; 7 miesięcy temu.
  2. str. 73 w: Bartosz Marciniak, Aleksander Strojny, Tarnów. Perła renesansu, Wydawnictwo Bezdroża, Kraków, 2007, ​ISBN 978-83-60506-84-4
  3. str. 38 w: Kazimierz Bańburski, Przewodnik po Tarnowie, Tarnowskie Regionalne Centrum Koordynacji i Obsługi Turystyki, Tarnów 2000, ​ISBN 83-87785-07-5
  4. str. 74 w: Norbert Orliński, Tarnów i okolice. Przewodnik, Sport i Turystyka, Warszawa, 1982, ​ISBN 83-217-2402-7
  5. str. 20 w: Antoni Sypek, Mój Tarnów, Tarnów 2005, ​ISBN 83-87183-97-0
  6. str. 258 w: Praca zbiorowa - Andrzej Niedojadło (redaktor naczelny), Encyklopedia Tarnowa, Tarnowskie Towarzystwo Kulturalne, Tarnów, 2010, ​ISBN 978-83-87366-96-4
  7. Ostatnia bitwa generała. „TEMI”, 20 grudnia 2000. Tarnów: FRED SA. ISSN 0208-7006. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kornelia Koba. Jak Bem wrócił do Tarnowa. „TEMI”, s. 3, 24 czerwca 2009. Tarnów: Świt sp. z o.o.. ISSN 0208-7006. 
  • Waldemar Bałda. Spacerownik – Tarnów. „Gazeta Wyborcza”, 12 maja 2010. Kraków: Agora SA. ISSN 0860-908X.