Mieczysław Dziemieszkiewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mieczysław Dziemieszkiewicz
Rój
starszy sierżant NSZ starszy sierżant NSZ
Data i miejsce urodzenia 25 stycznia 1925
Zagroby
Data i miejsce śmierci 13/14 kwietnia 1951
Szyszki
Przebieg służby
Lata służby 1945 – 1951
Stanowiska dowódca patrolu Pogotowia Akcji Specjalnej NZW
Główne wojny i bitwy II wojna światowa,
powstanie antykomunistyczne w Polsce 1944–1953
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych Krzyż Narodowego Czynu Zbrojnego
Kamień upamiętniający trzech funkcjonariuszy MO zabitych 28.08.1950 r., przy stacji kolejowej w Pomiechówku przez żołnierzy podziemia antykomunistycznego. Zabici milicjanci to Wacław Dąbrowski (22 lata), Henryk Antosik (34 lat) oraz Zygmunt Antosik (21 lat). Z dostępnych relacji wynika, że do zdarzenia doszło gdy czterech partyzantów pod dowództwem st. sierż. Mieczysława Dziemieszkiewicza ps. „Rój” z oddziału XVI Okręgu Narodowego Zjednoczenia Wojskowego rozbroiło posterunek Służby Ochrony Kolei i zastrzeliło dwóch funkcjonariuszy tej formacji. Następnie partyzanci zatrzymali pociąg i przeprowadzili kontrolę pasażerów. Zabito wtedy dwóch milicjantów z Modlina – Henryka Antosiaka i Wacława Dąbrowskiego oraz zabrano ich broń. Rozbrojono również dwóch oficerów WP[1]

Mieczysław Dziemieszkiewicz, ps. Rój (ur. 25 stycznia 1925 w Zagrobach, zm. 13/14 kwietnia 1951 w Szyszkach) – żołnierz Narodowych Sił Zbrojnych i Narodowego Zjednoczenia Wojskowego, działacz polskiego podziemia antykomunistycznego na północnym Mazowszu.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Syn Adama i Stefanii ze Świerdzewskich. W 1939 ukończył szkołę powszechną w Różanie. W czasie okupacji uczęszczał na kursy tajnego nauczania w Makowie Mazowieckim[2], pracując jednocześnie w niemieckim przedsiębiorstwie przewozowym.

Wiosną 1945 został wcielony do 1 zapasowego pułku piechoty w Warszawie, skąd na wiadomość o śmierci brata, zamordowanego w czasie napadu rabunkowego przez żołnierzy sowieckich w listopadzie 1945 r., zdezerterował i zbiegł na teren powiatu ciechanowskiego. Wkrótce wstąpił do oddziału NSZ-NZW ppor. Mariana Kraśniewskiego „Burzy”, przybierając pseudonim Rój. Początkowo był łącznikiem między Komendą Okręgu a Komendą Powiatu. W 1948 został awansowany do stopnia starszego sierżanta. Na polecenie dowódcy kompanii Mariana Koźniewskiego „Waltera”, wobec masowych aresztowań dokonywanych przez UB w Ciechanowie, stworzył patrol Pogotowia Akcji Specjalnej NZW, którego został dowódcą. Jako dowódca patrolu PAS dowodził wieloma akcjami przeciw komunistom, siłom bezpieczeństwa oraz ich agenturze.

Do śmierci Mieczysława Dziemieszkiewicza przyczyniła się kobieta, którą kochał. UB przetrzymujące jej rodziców, szantażem zmusiło ją do wydania Roja. Żołnierz zginął w trakcie próby przedarcia się z podwładnym Bronisławem Gniazdowskim, ps. Mazur, przez obławę 270 żołnierzy z 1 Brygady KBW i nieustalonej liczby funkcjonariuszy UBP i MO[3].

Akcje przeciwko KBW i UB[edytuj | edytuj kod]

Komendant „Rój” i jego żołnierze dokonali kilkudziesięciu udanych akcji zbrojnych przeciwko KBW i UB, m.in.:

  • 3 listopada 1947 r. – akcja na osadę Barańce (gm. Bartołdy), opanowano posterunek MO i zabito funkcjonariusza UB
  • 1 kwietnia 1948 roku w okolicy wsi Trzebucza (powiat Mińsk Maz) w przygotowaną zasadzkę wpadł transport więźniów z Węgrowa do Warszawy. Zlikwidowano oficera UB dowodzącego transportem porucznika Dobieszewskiego oraz kaprala KBW Kamińskiego. Oswobodzeni więźniowie nie zdecydowali się na przyłączenie do oswobodzicieli.
  • 16 marca 1948 r. – w osadzie Gąsocin (pow. ciechanowski) zabito dwóch współpracowników UB
  • 19 maja 1948 r. we wsi Węgrzynowo zabito członka PPR oraz agenta UB
  • Na początku 1951 r. jego żołnierze m.in. przejęli znaczną sumę pieniędzy w banku w Nasielsku, zabito także milicjanta oraz działacza komunistycznej młodzieżówki[potrzebne źródło]

Odznaczenia i upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

8 sierpnia 1945 został odznaczony Krzyżem Walecznych. 13 października 2007, za wybitne zasługi dla niepodległości Polski, prezydent RP Lech Kaczyński odznaczył pośmiertnie Mieczysława Dziemieszkiewicza Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. Został również odznaczony Krzyżem Narodowego Czynu Zbrojnego[4].

W 2009 Telewizja Polska przystąpiła do realizacji filmu pt. Historia Roja, czyli w ziemi lepiej słychać, poświęconego losom partyzantów, którzy do 1951 przeciwstawiali się kształtowaniu nowego ustroju w Polsce. Film wyreżyserował Jerzy Zalewski. Głównym bohaterem filmu jest Mieczysław Dziemieszkiewicz[3]. Film, pomimo kilku lat pracy, nie został ukończony, jego powstanie zablokowane poprzez działania Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej i TVP. W związku z tym powstała inicjatywa Ratujmy Roja, której organizatorzy samodzielnie zbierali środki na ukończenie filmu. 1 marca 2014 ogłoszono zawieszenie zbiórki[5].

Przypisy

  1. Artykuł „Żołnierze wyklęci, czyli tajemnica pomnika przy stacji PKP” na str. Pomiechówek – moja mała ojczyzna (stan na 28.11.2012).
  2. Adam Białczak, Operacja kryptonim „P”. Likwidacja XVI okręgu „Orzeł” Narodowego Zjednoczenia Wojskowego], „Zeszyty Naukowe OTN”, T. 26, 2012, s. 19. ISSN 0860-9608.
  3. 3,0 3,1 Czy „Rój” zastąpi Che Guevarę. Sebastian Kucharski, „Rzeczpospolita”, 9.09.2009 r.
  4. Odznaczeni Krzyżem Narodowego Czynu Zbrojnego. nsz.com.pl.
  5. Ratujmyroja.pl.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kryptonim „Orzeł”. Warszawski Okręg Narodowego Zjednoczenia Wojskowego w dokumentach 1947-1954, wybór i oprac. Kazimierz Krajewski, Tomasz Łabuszewski, Jacek Pawłowicz, Leszek Żebrowski, Warszawa 2004.
  • Kacprzak Krzysztof, Mieczysław Dziemieszkiewicz ps. „Rój” i jego oddział jako przykład antykomunistycznego oporu na Ziemi Ciechanowskiej, [w:] „Ziemia Zawkrzeńska”, t. IX, pod red. R. Juszkiewicza, Mława 2005, s. 162-178.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]