Mieczysław Dziemieszkiewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mieczysław Dziemieszkiewicz
Rój
Ilustracja
Mieczysław Dziemieszkiewicz ps. „Rój” na czele oddziału.
starszy sierżant NSZ starszy sierżant NSZ
Data i miejsce urodzenia 25 stycznia 1925
Zagroby, Polska
Data i miejsce śmierci 13/14 kwietnia 1951
Szyszki, Polska
Przebieg służby
Lata służby 1945–1951
Stanowiska dowódca patrolu Pogotowia Akcji Specjalnej NZW
Główne wojny i bitwy II wojna światowa,
powstanie antykomunistyczne w Polsce 1944–1953
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych Krzyż Narodowego Czynu Zbrojnego

Mieczysław Dziemieszkiewicz, ps. „Rój” (ur. 25 stycznia 1925 w Zagrobach, zm. 13/14 kwietnia 1951 w Szyszkach) – żołnierz Narodowych Sił Zbrojnych i Narodowego Zjednoczenia Wojskowego, uczestnik polskiego niepodległościowego podziemia antykomunistycznego na północnym Mazowszu. Brat Romana Dziemieszkiewicza ps. „Adam”, „Pogoda”[1].

Biografia[edytuj]

Syn Adama i Stefanii ze Świerdzewskich. W 1939 ukończył szkołę powszechną w Różanie. W czasie okupacji uczęszczał na kursy tajnego nauczania w Makowie Mazowieckim[2], pracując jednocześnie w niemieckim przedsiębiorstwie przewozowym.

Wiosną 1945 został wcielony do 1 zapasowego pułku piechoty w Warszawie, skąd na wiadomość o śmierci brata, zamordowanego w czasie napadu rabunkowego przez żołnierzy sowieckich w listopadzie 1945 r., zdezerterował i zbiegł na teren powiatu ciechanowskiego. Wkrótce wstąpił do oddziału NSZ-NZW ppor. Mariana Kraśniewskiego „Burzy”, przybierając pseudonim „Rój”. Początkowo był łącznikiem między Komendą Okręgu a Komendą Powiatu. W 1948 został awansowany do stopnia starszego sierżanta. Na polecenie dowódcy kompanii Mariana Koźniewskiego „Waltera”, wobec masowych aresztowań dokonywanych przez UB w Ciechanowie, stworzył patrol Pogotowia Akcji Specjalnej NZW, którego został dowódcą. Jako dowódca patrolu PAS dowodził wieloma akcjami przeciw komunistom, siłom bezpieczeństwa oraz ich agenturze.

Kamień upamiętniający funkcjonariuszy MO: Wacława Dąbrowskiego (22 lata), Henryka Antosika (34 lata) oraz Zygmunta Antosika (21 lat) zabitych 28.08.1950 r., przy stacji kolejowej w Pomiechówku przez żołnierzy podziemia antykomunistycznego[3] pod dowództwem st. sierż. Mieczysława Dziemieszkiewicza ps. „Rój” z oddziału XVI Okręgu Narodowego Zjednoczenia Wojskowego, podczas akcji rozbrojenia posterunku Służby Ochrony Kolei w Pomiechówku i zatrzymania pociąg[4][5].

Komendant „Rój” i jego żołnierze dokonali kilkudziesięciu udanych akcji zbrojnych przeciwko KBW i UB, m.in.:

  • 3 listopada 1947 – akcja na osadę Barańce (gm. Bartołdy), opanowano posterunek MO i zabito funkcjonariusza UB,
  • 1 kwietnia 1948 roku w okolicy wsi Trzebucza w przygotowaną zasadzkę wpadł transport więźniów z Węgrowa do Warszawy; zlikwidowano oficera UB dowodzącego transportem porucznika Dobieszewskiego oraz kaprala KBW Kamińskiego; oswobodzeni więźniowie nie zdecydowali się na przyłączenie do oswobodzicieli,
  • 16 marca 1948 – w osadzie Gąsocin (pow. ciechanowski) zabito dwóch współpracowników UB,
  • 12 lipca 1948 – walka z grupą operacyjną KBW i UB pod Pniewem Wielkim,
  • 10 listopada 1948 walka z grupą operacyjną KBW i UB pod Wyrębem Karwackim,
  • 22 listopada 1948 – zasadzka na UB pod Gołyminem,
  • 28 listopada 1948 – zasadzka na UB pod Nasielskiem,
  • 28 grudnia 1948 – walka z grupą operacyjną KBW i UB pod Szlasami Żalnymi.

Oddział „Roja” zlikwidował łącznie 12 funkcjonariuszy UB (w tym szefa PUBP w Ciechanowie por. Tadeusza Mazurowskiego), MO i członków ORMO oraz ponad 20 współpracowników UB i KBW. W starciach i potyczkach z oddziałem poległo kilkunastu żołnierzy KBW[6].

Do śmierci Mieczysława Dziemieszkiewicza przyczyniła się jego narzeczona. UB przetrzymujące jej rodziców, szantażem zmusiło ją do wydania „Roja”. Żołnierz zginął w trakcie próby przedarcia się z podwładnym Bronisławem Gniazdowskim, ps. „Mazur”, przez obławę 270 żołnierzy z 1 Brygady KBW i nieustalonej liczby funkcjonariuszy UB i MO[7].

Odznaczenia i upamiętnienie[edytuj]

8 sierpnia 1945 został odznaczony Krzyżem Walecznych. 13 października 2007, za wybitne zasługi dla niepodległości Polski, prezydent RP Lech Kaczyński odznaczył pośmiertnie Mieczysława Dziemieszkiewicza Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. Został również odznaczony Krzyżem Narodowego Czynu Zbrojnego[8].

W 2009 Telewizja Polska przystąpiła do realizacji filmu pt. Historia Roja, czyli w ziemi lepiej słychać, poświęconego losom żołnierzy wyklętych. Film wyreżyserował Jerzy Zalewski. Głównym bohaterem filmu jest Mieczysław Dziemieszkiewicz[7]. Premiera ostatecznie odbyła się 4 marca 2016, a dystrybutorem filmu jest Kino Świat.

Przypisy

  1. Konspiracja i opór społeczny w Polsce 1945–1956: słownik biograficny Tom III (Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, Kraków, 2007; ISBN 9788360464359 str. 140)
  2. Adam Białczak, Operacja kryptonim „P”. Likwidacja XVI okręgu „Orzeł” Narodowego Zjednoczenia Wojskowego, „Zeszyty Naukowe OTN”, T. 26, 2012, s. 19. ISSN 0860-9608.
  3. Polegli w walce o władzę ludową (Książka i Wiedza, 1970 str. 77 i 126)
  4. Narodowy Dzień Pamięci "Żołnierzy Wyklętych" (pol.). pomiechowek.pl. [dostęp 2016-03-13].
  5. Żołnierze wyklęci czyli tajemnica pomnika przy stacji PKP (pol.). pomiechowek.info. [dostęp 2016-03-13].
  6. Kazimierz Krajewski, Tomasz Łabuszewski, „Najliczniejsza i najgroźniejsza banda”, Rzeczpospolita 11 maja 2011 wersja elektroniczna.
  7. a b Czy „Rój” zastąpi Che Guevarę. Sebastian Kucharski, „Rzeczpospolita”, 9.09.2009 r.
  8. Odznaczeni Krzyżem Narodowego Czynu Zbrojnego. nsz.com.pl.

Bibliografia, linki[edytuj]

  • Kryptonim „Orzeł”. Warszawski Okręg Narodowego Zjednoczenia Wojskowego w dokumentach 1947–1954, wybór i oprac. Kazimierz Krajewski, Tomasz Łabuszewski, Jacek Pawłowicz, Leszek Żebrowski, Warszawa 2004.
  • Kacprzak Krzysztof, Mieczysław Dziemieszkiewicz ps. „Rój” i jego oddział jako przykład antykomunistycznego oporu na Ziemi Ciechanowskiej, [w:] „Ziemia Zawkrzeńska”, t. IX, pod red. R. Juszkiewicza, Mława 2005, s. 162–178.
  • Kazimierz Krajewski, Tomasz Łabuszewski, „Najliczniejsza i najgroźniejsza banda”, Rzeczpospolita 11 maja 2011 wersja elektroniczna
  • Aleksander Majewski, „Historia Roja” – niechciane dziecko IV RP
  • Biografia na portalu poświęconym Mieczysławowi Dziemieszkiewiczowi, RatujmyRoja.pl – biografia