Mikołaj Firlej (zm. 1601)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy wojewody krakowskiego. Zobacz też: Inne osoby o tym imieniu i nazwisku.
Mikołaj Firlej
Ilustracja
Herb
Lewart
Rodzina Firlejowie
Data śmierci 1601
Ojciec Jan Firlej
Matka Zofia Boner
Żona

Elżbieta Ligęza
Agnieszka Tęczyńska

Dzieci

Mikołaj Firlej
Zofia Firlej
Anna Firlej
Katarzyna Firlej
z Agnieszką Tęczyńską
Jan Firlej

Mikołaj Firlej herbu Lewart (zm. 1601) – wojewoda krakowski w latach 1589-1601, kasztelan biecki w latach 1576–1589, referendarz koronny świecki w latach 15761589, starosta kazimierski w latach 1569–1601, łęczycki[1], pilzneński, starosta nowokorczyński w latach 1585-1600[2], wolbromski i lubelski.

Życiorys[edytuj]

Był najstarszym synem marszałka wielkiego koronnego Jana i Zofii Bonerówny.

Wychowany w kalwinizmie, w czasie podróży do Rzymu w 1569 r., przeszedł potajemnie na katolicyzm. W Bolonii zetknął się z wybitnym przyrodnikiem Ulissesem Aldrovandim. Po powrocie do kraju wraz z profesorem Akademii Krakowskiej Marcinem Foxem dokonał wielu odkryć skamieniałości zwierząt prehistorycznych w Kazimierzu Dolnym.

Posłował na sejm walny z województwa lubelskiego w 1570 r. i z województwa krakowskiego w 1572 r. Podpisał konfederację warszawską w 1573 r. Wybrany w skład wielkiej legacji do Henryka Walezego w Paryżu. W czasie bezkrólewia po ucieczce Walezego popierał kandydaturę Maksymiliana II Habsburga. W 1575 roku podpisał elekcję Maksymiliana II Habsburga[3]. Brał udział w poselstwie do Wiednia, które ofiarowało cesarzowi koronę polską. Przeszedł na stronę Stefana Batorego, co nowy władca mu wynagrodził licznymi nadaniami. Za zgodą króla lokował w 1581 r. na prawie magdeburskim swoje prywatne miasto Radomyśl Wielki. Był jednym z najbliższych współpracowników kanclerza wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego.

Po elekcji 1587 r., zwołał zjazd szlachty małopolskiej do Wiślicy i ułatwił Zygmuntowi III Wazie zajęcie Krakowa. Był marszałkiem sejmiku konfederacji województwa krakowskiego w 1587 roku[4]. W 1589 r. wraz z kardynałem Jerzym Radziwiłłem odbył poselstwo do cesarza Rudolfa II Habsburga, w celu zaprzysiężenia pokoju zawartego z I Rzecząpospolitą. W 1589 roku był sygnatariuszem ratyfikacji traktatu bytomsko-będzińskiego na sejmie pacyfikacyjnym[5]. W czasie sejmu inkwizycyjnego w 1592 r. ostro występował przeciwko Zygmuntowi III.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Ryszard Zieliński i Roman Żelewski, Olbracht Łaski. Od Kieźmarku do Londynu, ​ISBN 83-07-00656-2​, s. 105
  2. Urzędnicy centralni i nadworni Polski XIV-XVIII wieku. Spisy". Oprac. Krzysztof Chłapowski, Stefan Ciara, Łukasz Kądziela, Tomasz Nowakowski, Edward Opaliński, Grażyna Rutkowska, Teresa Zielińska. Kórnik 1992, s. 167.
  3. Uchańsciana czyli Zbiór dokumentów wyjaśniających życie i działalność Jakóba Uchańskiego arcybiskupa gnieźnieńskiego, legata urodzonego, Królestwa Polskiego Prymasa i Pierwszego Księcia, +1581. T. 2, Warszawa 1885, s. 319.
  4. Złota księga szlachty polskiej, r. XXV, Poznań 1903, s. 143.
  5. Codex diplomaticus Regni Poloniae et Magni Ducatus Lituaniae, wydał Maciej Dogiel, t. I, Wilno 1758, s. 238.

Bibliografia[edytuj]