Milovan Đilas

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Milovan Đilas
ilustracja
Data i miejsce urodzenia 4 lub 12 czerwca 1911
Podbišće, Czarnogóra
Data i miejsce śmierci 20 kwietnia 1995
Belgrad
Przewodniczący Zgromadzenia Narodowego Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii
Okres od 1953
do 1954
Przynależność polityczna Związek Komunistów Jugosławii
Następca Moša Pijade
Odznaczenia
Order Kutuzowa

Milovan Đilas [mîlɔʋan dʑîlaːs] (ur. 4 lub 12 czerwca 1911, Podbišće, Czarnogóra, zm. 20 kwietnia 1995, Belgrad) – jugosłowiański polityk i pisarz polityczny.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W latach 1929-1930 studiował literaturę na Uniwersytecie Belgradzkim. Od 1933 do 1937 był więziony za działalność komunistyczną[1]. Choć sam określał się jako demokratyczny socjalista, to w 1932 roku dołączył do nielegalnej partii komunistycznej[2]. Od 1940 członek Biura Politycznego, jeden z dowódców Narodowej Armii Wyzwolenia Jugosławii i bliski współpracownik Tity. Po wojnie odpowiedzialny za agitację i propagandę. Od 1953 wiceprezydent Jugosławii. W 1954 za krytykę rządów partii komunistycznej pozbawiony stanowisk i 1956–1966 kilkakrotnie więziony. W napisanej w czasie internowania książce Nowa klasa poddał krytycznej analizie system rządów oligarchii komunistycznej. W latach 50. skrytykował interwencję radziecką na Węgrzech, którą nazwał raną zadaną komunizmowi[3]. W 1968 roku uzyskał zgodę władz jugosłowiańskich na opuszczenie kraju.

Wybrane dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • Nowa klasa (Nova klasa, Londyn 1957)
  • Rozmowy ze Stalinem (Susreti sa Stalinom, Londyn 1962)
  • Nesavršeno društvo (Londyn 1969)
  • Seđenje jednog revolucionara (Oksford 1973)
  • Druženje sa Titom (Londyn 1981)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Bogusław Zieliński, Droga do faszyzmu. Rozmowa z Milovanem Djilasem, w: Wprost, nr 7/1992, s. 34
  2. The New Class, Greek Edition (Horizon), Ateny, 1957
  3. Paul Lendvai, One Day that Shook the Communist World: The 1956 Hungarian Uprising and Its Legacy, Princeton, N.J.: Princeton University Press, 2008, s. 196, ISBN 0-691-13282-8, OCLC 705945738.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Milovan Djilas: Gespräche mit Stalin, S. Fischer Verlag (1962), notka biograficzna "Über Djilas"