Miodowód duży

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Miodowód duży
Indicator indicator[1]
(Sparrman, 1777)
Miodowód duży
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd dzięciołowe
Rodzina miodowody
Rodzaj Indicator
Gatunek miodowód duży
Synonimy
  • Cuculus indicator Sparrman, 1777[2]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Miodowód duży (Indicator indicator) – gatunek ptaka z rodziny miodowodów (Indicatoridae) zamieszkujący Afrykę na południe od Sahary, nie pojawiający się w dżungli.

Morfologia[edytuj]

Wymiary 
Długość ciała to 19–20 cm, masa ciała 34–62 g, zazwyczaj 40–57 g[2].
Cechy gatunku 
Ptak o smukłej budowie. Większość ciała pokryta jest kolorem brązowym lub oliwkoszarym. Za oczami i na głowie występują białe plamy, na skrzydłach natomiast białe paski. Spód ciała jasny. Nogi są mocne i krótkie, palce zakończone ostrymi pazurami. Dziób krótki, gruby i ostro zakończony. Oczy ciemne i okrągłe, ogon długi, rozwidlony na końcach.

Zasięg występowania[edytuj]

Występuje od okolic Sahelu, Senegambii i południowego Mali na wskroś kontynentu po Erytreę, na południe po okolice zachodniego wybrzeża Afryki, południowo-wschodnie Sierra Leone, południowo-wschodni Gabon, południowo-wschodnie Kongo i dalej na południe (poza głównym pasmem lasów) przez środkowo-wschodnią część Afryki (w tym wsch. i płd. DRK, większość wschodniej Afryki, Angolę, północno-wschodnią Namibię, północną i wschodnią Botswanę po Mozambik. Południowe rubieże zasięgu sięgają południowego RPA[2].

Ekologia[edytuj]

Miodowód ten zamieszkuje otwarte zadrzewienia, skraje lasów, zakrzewienia, nadrzeczne zadrzewienia, krzewy w suchszych obszarach, plantacje, ogrody[2], fynbos; rzadko odwiedza lasy miombo z Baikiaea plurijuga[4]. Ptak ten prowadzi osiadły tryb życia. Aktywny jest w czasie dnia. Jego pożywienie stanowią larwy owadów, wosk pszczeli, mrówki, pszczoły, termity, chrząszcze i Gonimbrasia belina. Gdy znajdzie siedlisko owadów, a następnie człowieka, zwraca na siebie uwagę wydając donośne dźwięki, podlatując następnie do siedliska owadów. Rzekomo ma też przywodzić do gniazd pszczół ratele, jednak brak na to dostatecznych dowodów[4].

Lęgi[edytuj]

Miodowód duży jest pasożytem lęgowym; zwykle za gospodarza wybiera przedstawiciela wąsali. Samica znosi 4–7 jaj, każde do innego gniazda. Potem niszczy wszystkie pozostałe jaja. W sezonie (wrzesień–styczeń) samica może złożyć łącznie do około 21 jaj. Młody miodowód zostaje w gnieździe przez około 38 dni, a kolejne 7–10 jest jeszcze karmiony przez przybranych rodziców. Ofiarą pasożytnictwa miodowodów może paść: dzięciolik złotosterny (Campethera abingoni), dudek afrykański (Upupa africana), czarnodudek większy (Rhinopomastus cyanomelas), sierpodudek purpurowy (Phoeniculus purpureus), wąsal obrożny (Lybius torquatus), brodal czubaty (Trachyphonus vaillantii), łowiec brązowogłowy (Halcyon albiventris) lub kreskowany (H. chelicuti), żołna (Merops): białoczelna (M. bullockoides), mała (M. pusillus), widłosterna (M. hirundineus) lub karminowa (M. nubicoides), sikora czarna (Melaniparus niger) lub szara (M. cinerascens), brzegówka obrożna (Riparia cincta), jaskółka kreskowana (Cecropis cucullata), smolarek łuskowany (Myrmecocichla formicivora), błyszczak lśniący (Lamprotornis nitens), ciemny (L. mevesii) lub brunatny (L. bicolor) albo wróbel białobrewy (Gymnoris superciliaris)[4].

Przypisy

  1. Indicator indicator, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c d Short, L.L., Horne, J.F.M. & de Juana, E.: Greater Honeyguide (Indicator indicator). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2015. [dostęp 27 grudnia 2015].
  3. Indicator indicator. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  4. a b c Indicator indicator (Greater honeyguide). Biodiversity Explorer. [dostęp 27 grudnia 2015].