Monaster Gračanica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Średniowieczne zabytki Kosowaa
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Gracanica1.jpg
Kraj  Serbia[1]
Typ kulturowe
Spełniane kryterium I, III, IV
Numer ref. 724
Regionb Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 2006
na 30. sesji
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO
b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO
Położenie na mapie Kosowa
Mapa lokalizacyjna Kosowa
Monaster Gračanica
Monaster Gračanica
Położenie na mapie Serbii
Mapa lokalizacyjna Serbii
Monaster Gračanica
Monaster Gračanica
Ziemia42°35′54,0″N 21°11′36,0″E/42,598333 21,193333

Monaster Gračanica – średniowieczny klasztor prawosławny w pobliżu kosowskiego miasta Prisztina. Od 1999 monaster jest siedzibą biskupa raszko-prizreńskiego.

Monaster został ufundowany przez króla Milutina i wzniesiony w II połowie XIV wieku w miejscu XII-wiecznego kościoła, który stanął w miejscu VI-wiecznej bazyliki wczesnochrześcijańskiej[2]. Z zabudowań klasztornych do naszych czasów zachowała się jedynie cerkiew Matki Boskiej[2].

13 lipca 2006 monaster został wpisany na listę dziedzictwa kulturowego UNESCO – do istniejącego już wpisu monasteru Visoki Dečani dodano trzy zabytki: monster Gračanica, cerkiew Bogurodzicy Ljeviškiej w Prizrenie i monaster Peć, które wspólnie tworzą wpis Średniowieczne zabytki Kosowa i jako całość znalazły się na liście zabytków światowego dziedzictwa w niebezpieczeństwie[3].

Cerkiew Matki Boskiej[edytuj]

Cerkiew przyklasztorna pod wezwaniem Matki Boskiej stanowi jeden z cenniejszych zabytków sztuki bizantyjsko-serbskiej. Świątynia ma oryginalny układ przestrzenny – jest organicznym połączeniem dwóch cerkwi krzyżowo-kopułowych i bogatą dekorację plastyczną.

Freski[edytuj]

Wnętrza świątyni zdobią freski wykonane m.in. przez Michaela Astrapę i Eutychiosa[2]. Malowidła przedstawiają m.in. portrety fundatora – króla Milutina oraz cykle ikonograficzne ze Starego i Nowego Testamentu[2]. Freski te są przykładem stylu renesansu Paleologów[2].

Kopią świątyni jest Hercegowińska Gračanica, cerkiew w Trebinju w Bośni i Hercegowinie[4].

Przypisy

  1. Obiekt zgłoszony przez Serbię i jako taki figuruje na liście UNESCO, mimo jednostronnego ogłoszenia niepodległości przez Kosowo.
  2. a b c d e UNESCO: Serbian Medieval Monuments (Serbia and Montenegro). s. 142. [dostęp 2011-11-25]. (ang.)
  3. UNESCO: World Heritage Committee puts Medieval Monuments in Kosovo on Danger List and extends site in Andorra, ending this year’s inscriptions (ang.). 2006-07-13. [dostęp 2011-11-25].
  4. Manastir Hercegovačka Gračanica