Monaster Gračanica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Średniowieczne zabytki Kosowa[a]
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Ilustracja
Państwo  Serbia
Typ kulturowy
Spełniane kryterium I, III, IV
Numer ref. 724
Region[b] Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 2006
na 30. sesji
Położenie na mapie Kosowa
Mapa lokalizacyjna Kosowa
Monaster Gračanica
Monaster Gračanica
Położenie na mapie Serbii
Mapa lokalizacyjna Serbii
Monaster Gračanica
Monaster Gračanica
Ziemia42°35′54,5″N 21°11′36,2″E/42,598472 21,193389

Monaster Gračanica – średniowieczny klasztor prawosławny w pobliżu kosowskiego miasta Prisztina. Od 1999 monaster jest siedzibą biskupa raszko-prizreńskiego.

Monaster został ufundowany przez króla Milutina i wzniesiony w II połowie XIV wieku w miejscu XII-wiecznego kościoła, który stanął w miejscu VI-wiecznej bazyliki wczesnochrześcijańskiej[1]. Z zabudowań klasztornych do naszych czasów zachowała się jedynie cerkiew Matki Boskiej[1].

13 lipca 2006 monaster został wpisany na listę dziedzictwa kulturowego UNESCO – do istniejącego już wpisu monasteru Visoki Dečani dodano trzy zabytki: monster Gračanica, cerkiew Bogurodzicy Ljeviškiej w Prizrenie i monaster Peć, które wspólnie tworzą wpis Średniowieczne zabytki Kosowa i jako całość znalazły się na liście zabytków światowego dziedzictwa w niebezpieczeństwie[2].

Cerkiew Matki Boskiej[edytuj | edytuj kod]

Cerkiew przyklasztorna pod wezwaniem Matki Boskiej stanowi jeden z cenniejszych zabytków sztuki bizantyjsko-serbskiej. Świątynia ma oryginalny układ przestrzenny – jest organicznym połączeniem dwóch cerkwi krzyżowo-kopułowych i bogatą dekorację plastyczną.

Freski[edytuj | edytuj kod]

Wnętrza świątyni zdobią freski wykonane m.in. przez Michaela Astrapę i Eutychiosa[1]. Malowidła przedstawiają m.in. portrety fundatora – króla Milutina oraz cykle ikonograficzne ze Starego i Nowego Testamentu[1]. Freski te są przykładem stylu renesansu Paleologów[1].

Kopią świątyni jest Hercegowińska Gračanica, cerkiew w Trebinju w Bośni i Hercegowinie[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]