Mosty (miasto)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mosty
Масты
ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Białoruś
Obwód Flag of Hrodna Voblasts.svg grodzieński
Wysokość 113 m n.p.m.
Populacja (2010)
• liczba ludności

16 600[1]
Kod pocztowy 231591
Położenie na mapie obwodu grodzieńskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu grodzieńskiego
Mosty
Mosty
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Mosty
Mosty
Ziemia53°24′N 24°32′E/53,400000 24,533333
Portal Portal Białoruś
Cerkiew

Mosty (biał. Масты, Masty, ros. Мосты, Mosty) – miasto na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, 50 km od Grodna. 16,6 tys. mieszkańców (2010).

Historia[edytuj]

Miasto królewskie ekonomii grodzieńskiej położone było w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego[2].

Kościół

Na początku 1919 roku Mosty zajęli bolszewicy. 14 lutego 1919 roku w pobliżu miasta miała miejsce potyczka pomiędzy zgrupowaniem Wojska Polskiego i Armią Czerwoną. Datę tę przyjmuje się jako początek wojny polsko-bolszewickiej[3].

W latach 1921-1939 siedziba wiejskiej gminy Mosty w województwie białostockim II Rzeczypospolitej.

Po wybuchu II wojny światowej mosty w miejscowości były chronione przez polskie jednostki. 17 września 1939 roku nastąpiła jednak ich ewakuacja koleją. Niedaleko od miejscowości, w lesie, pociąg wpadł w zasadzkę zorganizowaną przez komunistycznych dywersantów[4].

Do roku 1991 miasto było ważnym ośrodkiem przemysłu włókienniczego i energetycznego Białoruskiej SRR. Po upadku ZSRR, w wyniku przekształceń gospodarczych mających miejsce w niepodległej Republice Białorusi, stało się ono dużym ośrodkiem przestępczym, dając schronienie przemytnikom papierosów i alkoholu na teren Unii Europejskiej[potrzebny przypis].

Flaga i herb[edytuj]

Flaga i herb miasta Mosty zostały ustanowione 17 lipca 2006 ukazem prezydenta Białorusi nr 455[5].

Zelwiany[edytuj]

Przed II wojną światową południową stronę Niemna stanowiła osobna miejscowość Zelwiany[6] (dziś śladem po niej jest ul. Zelwianskaja w tej części miasta oraz nazwa rzeki uchodzącej w tym miejscu do Niemna – Zelwianki). Dobra te należały początkowo do rodziny Krzywickich, a od około połowy XIX wieku – do Tarasewiczów, w rękach których pozostawały do początku XX wieku.

Prawdopodobnie Ksawery Krzywicki zbudował tu w pierwszej ćwierci XIX wieku duży, piętnastoosiowy murowany klasycystyczny dwór, w środkowej trójosiowej części piętrowy, poza tym parterowy, na planie szerokiego prostokąta. Centralna część poprzedzona była portykiem w wielkim porządku o czterech masywnych kolumnach wspierających prostokątną attykę. Od strony ogrodowej do domu przylegał obszerny taras widokowy. Dwór był przykryty gładkim czterospadowym dachem gontowym. Wnętrza zaprojektowano dwutraktowo[7].

Wokół domu nie było prawie parku, ponieważ usytowany był między miasteczkiem a Niemnem. Przed portykiem znajdował się ogród z dużym gazonem i bramą wjazdową.

W pobliżu (na wschód od dworu) znajdowała się cerkiew, po której również nie ma już śladu[8].

Przypisy

  1. Численность населения по Республике Беларусь, областям и г. Минску (тысяч человек) на 1 января 2010 года (ros.)
  2. Вялiкi гicтарычны атлас Беларусi Т.2, Mińsk 2013, s. 98.
  3. Lech Wyszczelski: Wstępna faza walk. W: Lech Wyszczelski: Wojna polsko-rosyjska 1919–1920. Wyd. 1. Warszawa: Bellona, 2010, s. 57. ISBN 978-83-11-11934-5.
  4. Gimnazjalistów rozstrzeliwali, Nóż w plecy. Dodatek specjalny "Rzeczpospolitej" oraz Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nr 218 (8424) z 17 września 2009 roku, ISSN 0208-9130 s. 11.
  5. Alaksandr Łukaszenka: Ukaz Priezidienta Riespubliki Biełaruś ot 17 ijula 2006 g. № 455 "Ob uczreżdienii oficyalnych gieraldiczeskich simwołow administratiwno-tierritorialnych jedinic Grodnienskoj obłasti" (ros.). Narodowy Internetowy Portal Prawny Republiki Białorusi, 2006-07-17. [dostęp 2011-04-13].
  6. Zelwiany w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. XIV: Worowo – Żyżyn. Warszawa 1895.
  7. Zelwiany. W: Roman Aftanazy: Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej. Wyd. 2, przejrzane i uzupełnione. T. 2: województwa brzesko-litewskie, nowogródzkie. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1993, s. 416–417. ISBN 830403784X.
  8. Cerkiew w Zelwianach na stronie Radzima.org. [dostęp 2017-10-15].

Linki zewnętrzne[edytuj]