Zelwa (osiedle typu miejskiego)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zelwa
Ilustracja
Widok na kościół Trójcy Przenajświętszej
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Białoruś
Obwód Flag of Hrodna Voblasts.svg grodzieński
Wysokość 134 m n.p.m.
Populacja (2010)
• liczba ludności

7400[1]
Nr kierunkowy +375 1564
Kod pocztowy 231940
Położenie na mapie obwodu grodzieńskiego
Mapa konturowa obwodu grodzieńskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Zelwa”
Położenie na mapie Białorusi
Mapa konturowa Białorusi, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Zelwa”
Położenie na mapie Polski w 1939 r.
Mapa konturowa Polski w 1939 r., po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Zelwa”
Ziemia53°09′N 24°49′E/53,150000 24,816667
Portal Białoruś

Zelwa (biał. Зэльва) – osiedle typu miejskiego na Białorusi, położone nad rzeką Zelwą w obwodzie grodzieńskim, siedziba władz rejonu zelwieńskiego, 132 km od Grodna; 7,4 tys. mieszkańców (2010).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość wzmiankowana po raz pierwszy w 1460 roku w związku z fundacją kościoła katolickiego[2]. W XVI wieku własność rodziny Ilniczów, a następnie własność królewska (Królewszczyzna). W XVII wieku własność Sapiehów. Od 1720 roku Zelwa posiadała przywilej na jarmarki organizowane w dzień św. Trójcy, co bardzo rozwinęło handel[2]. W XVIII wieku założono tu klasztor pijarów[2]. W 1786 roku wzmiankowano o wielkiej popularności jarmarków w Zelwie[2]. Po III rozbiorze Polski w 1795 roku Zelwa została włączona do Rosji. W 1 połowie XIX wieku zmniejszyło się znaczenie tutejszych jarmarków. Podczas I wojny światowej pod okupacją niemiecką. W dniu 6 grudnia 1920 roku w Zelwie Naczelnik Państwa i Naczelny Wódz, marszałek Polski Józef Piłsudski udekorował Krzyżami Srebrnymi Orderu Virtuti Militari chorągwie pułków 14 Dywizji Piechoty Wielkopolskiej[3]. Po wojnie polsko-bolszewickiej i podpisaniu Traktatu ryskiego w 1921 roku, Zelwa znalazła się w granicach II Rzeczypospolitej.

W okresie II RP siedziba wiejskiej gminy Zelwa oraz Sądu Grodzkiego. W 1921 mieszkały tu 2064 osoby.

W 1929 były tu dwa kościoły katolickie, zbór baptystów, cerkiew, synagoga i trzy murowane domy modlitw[4][5].

Po ataku Niemiec na Polskę, we wrześniu 1939 roku bojówka komunistyczna zamordowała w Zelwie księdza Jana Kryńskiego - proboszcza parafii rzymskokatolickiej, księdza Dawida Jakubsona - proboszcza parafii prawosławnej w Zelwie, Jana Naumczyka oraz Oskara Meysztowicza - właściciela majątku Rohoźnica[6]. W 1941 roku miejscowość zajęły wojska niemieckie. Po 1945 roku włączona do ZSRR. Od 1991 roku w granicach Republiki Białoruś.

Religia[edytuj | edytuj kod]

Prawosławie[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość jest siedzibą dekanatu zelwieńskiego eparchii grodzieńskiej i wołkowyskiej; znajduje się tu parafialna cerkiew pw. Świętej Trójcy[7].

Katolicyzm[edytuj | edytuj kod]

Parafia Trójcy Przenajświętszej w Zelwie leży w dekanacie słonimskim diecezji grodzieńskiej. Prowadzona jest przez misjonarzy klaretynów[8]. Kościołem parafialnym jest kościół Trójcy Przenajświętszej.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Численность населения по Республике Беларусь, областям и г. Минску (тысяч человек) на 1 января 2010 года (ros.)
  2. a b c d Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XIV - wynik wyszukiwania - DIR, dir.icm.edu.pl [dostęp 2020-04-15].
  3. Siuda 1929 ↓, s. 42.
  4. Księga Adresowa Polski (wraz z w. m. Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa; Annuaire da la Pologne (y Compris la V.L. de Dantzig), Warszawa 1930, s. 167.
  5. Domy modlitwy w Zelwie | Wirtualny Sztetl, sztetl.org.pl [dostęp 2020-03-05].
  6. Instytut Pamięci Narodowej, Śledztwa zakończone wydaniem postanowienia o umorzeniu, Instytut Pamięci Narodowej [dostęp 2020-04-15] (pol.).
  7. Храмы Зельвенского благочиния (ros.). orthos.org. [dostęp 2018-01-16].
  8. Białoruś, www.klaretyni.pl [dostęp 2017-11-28] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]