Nacięcie krocza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Schemat przedstawiający nacięcie krocza: środkowo-boczne (medio-lateral episiotomy) i w linii środkowej (midline episiotomy)

Nacięcie krocza (łac. episiotomia, ang. episiotomy) – zabieg ginekologiczno-położniczy stosowany często podczas porodu drogami natury[1], polegający na nacięciu nożyczkami ściany pochwy, mięśnia opuszkowo-gąbczastego i poprzecznego powierzchownego krocza, a także skóry, w celu ochrony przed samoczynnym pęknięciem krocza i urazem główki płodu. Zabieg jest wykonywany w 90% porodów szpitalnych w Ameryce Łacińskiej[2]. W Stanach Zjednoczonych liczba wykonywanych zabiegów nacięcia krocza w przypadku porodów szpitalnych spadła w latach 1979–1997 z 56 do 31%[3].

Opis metody[edytuj | edytuj kod]

Najważniejszym celem nacięcia jest ochrona mięśnia zwieracza zewnętrznego odbytu, którego pęknięcie jest często powikłaniem porodu dużego dziecka lub małej podatności tkanek miękkich. Gojenie naciętych tkanek wiąże się z mniejszą ilością powikłań i jest znacznie szybsze[potrzebny przypis], niż gojenie rozerwanych fragmentów. Dodatkowo, według niektórych położników[według kogo?], zabieg ten chroni główkę płodu przed gwałtownym rozprężeniem podczas opuszczania dróg rodnych, przez co zmniejsza ryzyko pęknięcia sierpa mózgu u dziecka oraz redukuje częstość innych urazów okołoporodowych (np. porażenie splotu ramiennego, złamanie obojczyka). Nacięcie wykonuje się w momencie skrajnego rozciągnięcia tkanek, które objawia się ich zbieleniem. Przy planowanym nacięciu krocza powinno się wykonać znieczulenie miejscowe[4]. Najczęściej stosowana linia nacięcia przebiega w kierunku boczno-przyśrodkowym (mniej więcej na godzinie piątej lub siódmej). Nacięcie w tej linii względem cięcia w linii pośrodkowej daje mniejsze ryzyko nacięcia zwieracza odbytu i odbytnicy[5]. Po urodzeniu płodu i popłodu krocze zostaje zszyte (episiorraphia).

Zszycie krocza[edytuj | edytuj kod]

Zszycie naciętego krocza (episiorraphia) to zabieg, który ma na celu prawidłowe gojenie się rany poprzez przywrócenie prawidłowych stosunków anatomicznych i zapewnienie homeostazy.

Przed rozpoczęciem szycia krocza należy je zawsze znieczulić miejscowo i zdezynfekować płynem aseptycznym, a w razie potrzeby - zastosować znieczulenie ogólne dożylne. W celu uniknięcia zakażenia krocza niezbędne jest ścisłe przestrzeganie zasad aseptyki (chirurgiczne mycie rąk, jałowe rękawice); doprowadzenie do zakażenia skutkuje dłuższym czasem gojenia, a ponadto powstała blizna może spowodować niedostateczne zamknięcie sromu i w konsekwencji inne dolegliwości wynikające z tego stanu. W czasie zabiegu odbyt powinien być zasłonięty jałową chustą[6].

Postępowanie[edytuj | edytuj kod]

Pierwszym krokiem jest dokładne obejrzenie naciętego krocza i przedsionka pochwy. Następnie we wziernikach należy sprawdzić stan dróg rodnych - ocena szyjki macicy, sklepień i ścian pochwy, sromu i krocza, w celu sprawdzenia czy nie wystąpiły jakieś dodatkowe obrażenia wewnętrzne, które pominięte mogą skutkować powstaniem krwiaka lub krwotokiem[6].

Szycie naciętego krocza odbywa się w 3. etapach[7]:

  1. Szycie błony śluzowej pochwy: błonę śluzową pochwy szyje się szwem ciągłym, ale można też szyć szwami pojedynczymi. Pierwszy szew powinien być zawsze założony nad szczytem nacięcia. Należy wkłuć się w odległości ok. 0,5 cm od brzegu nacięcia i zakładać szew jeden od drugiego w odległości ok. 1 cm. Miejsca wkłucia przytrzymuje się pęsetą chirurgiczną. Wkłuwając się, błona śluzowa musi być napięta. Po nałożeniu szwu, wywleka się nici z igły i wiąże się w odległości 0,5 cm od rany. Nałożony szew powinien być ścisły.
  2. Szycie mięśni i tkanek głębokich krocza: na przeciętne mięśnie krocza zakłada się szwy pojedyncze. Każdy założony szew należy zawiązać węzłem chirurgicznym. Krótko obcięta nitka powinna być ułożona równolegle do brzegu nacięcia. Nie mogą być pozostawione zbyt długie nitki, gdyż mogą doprowadzić do podrażnień i rana będzie goiła się znacznie trudniej.
  3. Szycie skóry krocza: rozpoczyna się od wędzidełka ku dołowi. Nakłada się szwy pojedyncze bądź szew ciągły śródskórny. Należy wkłuć się w napięty brzeg skóry. Igła powinna przejść przez podłoże tkanki mięśniowej. Następnie należy wywlec igłę i zawiązać nałożony szew. Końce szwów powinny być obcięte na odległość 2 cm od skóry. Za krótkie szwy będą utrudniały ich zdjęcie.

Po zakończeniu szycia krocza należy sprawdzić badaniem per rectum czy nie uchwycono odbytnicy. Jeżeli to nastąpiło, trzeba zwolnić szew[8].

Wskazania[edytuj | edytuj kod]

Do niedawna stosowano nacięcie krocza w sytuacjach w których występuje [9]:

  • ostry stan zagrożenia płodu w końcowej fazie porodu
  • zagrażające pęknięcie krocza (mało podatne mięśnie kanału rodnego)

Według Światowej Organizacji Zdrowia rutynowe nacięcie krocza ma szkodliwy wpływ na zdrowie kobiety, dlatego zabieg epizjotomii powinien być wykonywany tylko w przypadkach zagrożenia zdrowia dziecka[11]

Wpływ na seksualność[edytuj | edytuj kod]

Niektóre położne przyrównują rutynowe wykonywanie nacięcia krocza do okaleczenia narządów płciowych kobiety[12]. W jednym z badań wykazano, że nacięcie krocza powoduje zwiększenie bólu w czasie stosunku i zmniejszenie nawilżania w okresie 12–18 miesięcy po porodzie, ale nie powoduje żadnych problemów z pobudzeniem i osiągnięciem orgazmu[13].

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

15 maja 2008 roku Fundacja Rodzić po Ludzku zainaugurowała ogólnopolską kampanię przeciwko rutynowemu wykonywaniu zabiegu nacięcia krocza "Nie daj się naciąć"[14]. Fundacja zwraca uwagę, że według Światowej Organizacji Zdrowia nacięcie krocza skutkuje m.in.

  • pęknięciem krocza III i IV stopnia, które rzadko powstają inaczej niż za pomocą samoczynnej kontynuacji nacięcia.
  • wzrostem utraty krwi
  • infekcjami, opuchlizną i stanami zapalnymi.
  • silniejszym i dłuższym bólem poporodowym niż ma to miejsce w przypadku spontanicznego pęknięcia, podczas którego zazwyczaj przerwana zostaje tylko śluzówka pochwy
  • osłabieniem mięśni dna miednicy
  • inkontynencją czyli nietrzymanie moczu, które w przypadku epizjotomii bądź naturalnego pęknięcia od wielkości urazu IIstopnia (II stopień jest równy kroczu naciętemu)  jest częstsze, niż u kobiet, których krocze nie zostało uszkodzone[15]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Poród naturalny – jakość narodzin jakością życia, Dzieci są ważne [dostęp 2016-03-17] (pol.).
  2. F Althabe, JM Belizán, E Bergel. Episiotomy rates in primiparous women in Latin America: hospital based descriptive study.. „BMJ (Clinical research ed.)”. 324 (7343), s. 945-6, Apr 2002. PMID: 11964339. 
  3. AM Weber, L Meyn. Episiotomy use in the United States, 1979-1997.. „Obstetrics and gynecology”. 100 (6), s. 1177-82, Dec 2002. PMID: 12468160. 
  4. Troszyński 1996 ↓, s. 245.
  5. ACOG Practice Bulletin. Episiotomy. Clinical Management Guidelines for Obstetrician-Gynecologists. Number 71, April 2006.. „Obstetrics and gynecology”. 4 (107), s. 957–62, kwiecień 2006. PMID: 16582142. 
  6. a b Troszyński 1996 ↓, s. 224.
  7. Troszyński 1996 ↓, s. 224-225.
  8. Troszyński 1996 ↓, s. 225.
  9. Bręborowicz 2006 ↓, s. 403.
  10. Bręborowicz 2006 ↓, s. 352.
  11. World Health Organization, Episiotomy for vaginal birth, 2007.
  12. Joan Cameron, Karen Rawlings-Anderson, "Female circumcision and episiotomy: both mutilation?" British Journal of Midwifery, Vol. 9, Iss. 3, 01 Mar 2001, strony 137–142.
  13. Ejegård H., Ryding EL., Sjogren B. Sexuality after delivery with episiotomy: a long-term follow-up.. „Gynecologic and obstetric investigation”. 1 (66), s. 1–7, 2008. DOI: 10.1159/000113464. PMID: 18204265. 
  14. Fundacja Rodzić po Ludzku
  15. Urszula Kubicka-Kraszyńska, Anna Otffinowska, Nacięcie krocza – konieczność czy rutyna?, 2005.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Grzegorz H. Bręborowicz: Położnictwo i ginekologia. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2006. ISBN 83-200-3443-4.
  • Michał Troszyński, Ćwiczenia położnicze: podręcznik dla studentów medycyny, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 1996, ISBN 978-83-200-2014-4 (pol.).

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.