Nowa Wieś Reszelska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nowa Wieś Reszelska
Nowa Wieś Reszelska
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat bartoszycki
Gmina Bisztynek
Strefa numeracyjna (+48) 89
Tablice rejestracyjne NBA
SIMC 0472124
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Nowa Wieś Reszelska
Nowa Wieś Reszelska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Nowa Wieś Reszelska
Nowa Wieś Reszelska
Ziemia54°05′09″N 20°59′44″E/54,085833 20,995556
Chleb dożynkowy, Nowa Wieś Reszelska

Nowa Wieś Reszelska (niem. Rosenschön) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Bisztynek.

Miejscowość w 2010 roku liczyła 40 mieszkańców. Wieś położona jest w północnej części województwa warmińsko-mazurskiego, w odległości około 9 km od Bisztynka[1] .W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

W latach 2011-2013 trzy razy z rzędu wieś zdobyła pierwsze miejsce w konkursie gminnym Estetyczna wieś, osiedle[2].

Co roku w Nowej Wsi Reszelskiej, w okolicach 26 sierpnia, przy kaplicy poświęconej Matce Boskiej Częstochowskiej, odbywa się odpust połączony z dożynkami i lokalną pielgrzymką. Pielgrzymi z okolicznych wsi przybywają do wsi, aby wziąć udział w nabożeństwie, po którym odbywa się wiejski festyn[3].

Tradycje wsi[edytuj | edytuj kod]

Kaplica pw. Matki Boskiej Częstochowskiej[edytuj | edytuj kod]

Kaplica owstała na przełomie XIX i XX wieku. Stanowi ona obiekt charakterystyczny dla Warmii[4]. Była uznawana już za zabytek w latach 20. i 30. XX wieku. W tych czasach znajdowała się w rejestrze Urzędu Konserwatora Zabytków w Królewcu. Została zbudowana na prywatnej posesji. Kaplica w swojej formie sytuuje się pomiędzy budownictwem ludowym a architekturą kościelną[5]. Była malowana na różne kolory (biały, seledynowy, błękitny), jednak na samym początku była pokryta jedynie szarym tynkiem. W jej otoczeniu kiedyś stały krzyże. Prawdopodobnie po I wojnie światowej było to miejsce pochówków[6][7]. Po II wojnie światowej odbywały się nabożeństwa majowe. Dodatkowo w kaplicy organizowano nabożeństwa czerwcowe, a także październikowy różaniec[8]. Długo po wojnie w kaplicy znajdowały się przedwojenne obrazy i rzeźby (przedstawienie Piety oraz Wniebowstąpienie Pańskie). Jednak z czasem część z nich skradziono, zaś pozostałe, ze względu na zły stan zostały oddane do Muzeum w Olsztynie. Do dzisiaj w kaplicy oryginalny pozostał ołtarz, a także rzeźby świętych[9]. Z okazji wyboru Karola Wojtyły na papieża Stanisław Szymko sfinansował remont kaplicy. W Olsztynie został zakupiony nowy obraz Matki Boskiej Częstochowskiej – wiszący do dzisiaj nad ołtarzem w kaplicy. Został poświęcony przez ks. Eugeniusza Bukowskiego.

Co roku w kaplicy odbywa się wielkanocne święcenie pokarmów. W maju odbywa się na tradycyjnym nabożeństwie majowym. Oprócz tego w okolicach 26 sierpnia w święto Matki Boskiej Częstochowskiej ma miejsce nabożeństwo odpustowe. Jest ono związane z warmińską tradycją, zgodnie z którą raz w roku z dniu patrona kaplicy należy w niej odprawić specjalne nabożeństwo odpustowe[10]. To głównie tą ceremonią zaczęli interesować się wierni kościoła rzymskokatolickiego z sąsiadującej wsi Sątopy, którzy z czasem zaczęli pielgrzymować do kaplicy na odpust. Z inicjatywy sołtys Jadwigi Kuźlik została odnowiona i pomalowana na kolor maryjny – błękit[11].

Pielgrzymka[edytuj | edytuj kod]

Zwyczaj wędrujących pątników do kaplicy pojawił się wraz z ks. Józefem Leonowiczem, który najpierw poświęcił kaplicę, a następnie zorganizował odpust połączony z pielgrzymką. Choć we wsi nie mieszkało nigdy więcej niż 7 rodzin, to wieść o pielgrzymce rozeszła się po całej gminie. Co roku w odpuście brało udział coraz więcej osób z sąsiednich wsi, nawet i ponad 100 osób[12]. Pielgrzymki w pobliżu (zwane w gwarze warmińskiej łosierami) zazwyczaj odbywają się do dużych obiektów kultu, takich jak Sanktuarium Maryjne w Świętej Lipce[13]. Jednak pielgrzymowanie do tak małego obiektu jak kaplica pw. Matki Boskiej Częstochowskiej jest niezwykle rzadkie[14].

Coroczna wędrówka z Sątop do Nowej Wsi Reszelskiej trwa od co najmniej 20 lat. Z początku pielgrzymka połączona z odpustem odbywała się 26 sierpnia, w święto Matki Boskiej Częstochowskiej. Jednak odkąd odpustowi towarzyszy festyn wraz z meczem siatkówki plażowej, wydarzenie odbywa się w ostatnią lub przedostatnią sobotę sierpnia[10]. Pielgrzymka idzie ponad 2 km ze wsi Sątopy –Samulewo, a potem odbywa się msza.

Pielgrzymka do kaplicy w Nowej Wsi Reszelskiej
Pielgrzymka z Sątop do Nowej Wsi Reszelskiej

Celem całej pielgrzymki jest odpust, zaś najważniejszym elementem mszy jest spowiedź. Ponieważ w kaplicy nie ma konfesjonału, odbywa się zazwyczaj przed kaplicą[8].

Msza przy kaplicy p.w. Matki Boskiej Częstochowskiej, Nowa Wieś Reszelska, 22.08.2015

Dożynki[edytuj | edytuj kod]

W dniu odpustu odbywają się również dożynki sołeckie[15][16].

Festyn[edytuj | edytuj kod]

Niedaleko kaplicy po mszy odpustowej odbywa się festyn, podczas którego rozgrywa się turniej siatkówki plażowej oraz trwa degustacja miejscowych specjałów i serwowany jest poczęstunek przygotowany przez miejscowe gospodynie. Festyn odbywa się na placu sportowo-rekreacyjnym, który wybudowano w 2008[17].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Encyklopedia Warmii i Mazur (pol.). Encyklopedia Warmii i Mazur. [dostęp 2015.09.12].
  2. Andrzej Grabowski: Dożynki 2013 (pol.). bisztynek24.pl.
  3. Odpust w Nowej Wsi Reszelskiej (pol.). bisztynek.wm.pl.
  4. Stanisław Kuprjaniuk: Warmińskie kapliczki (pol.). prywatna strona. [dostęp 2015-09-22].
  5. Kaplice Warmii i Mazur (pol.). Encyklopedia Warmii i Mazur.
  6. Kaplica św. Antoniego (pol.). Ciekawe Mazury.
  7. Kaplice Warmii (pol.). Polska Warmia.
  8. a b Informacja etnograficzna uzyskana podczas badań terenowych prowadzonych, prowadzonej dnia 22 sierpnia 2015 r. w miejscowości Nowa Wieś Reszelska - zapis przechowywany w Archiwum Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie.
  9. Zapis obserwacji etnograficznej prowadzonej podczas badań terenowych prowadzonych, prowadzonej dnia 22 sierpnia 2015 r. W miejscowości Nowa Wieś Reszelska - przechowywane w Archiwum Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie.
  10. a b Andrzej Grabowski: Odpust w Nowej Wsi Reszelskiej (pol.). bisztynek24.pl.
  11. Nowa Wieś Reszelska - Kaplica (pol.). Ciekawe Mazury.
  12. Informacja etnograficzna uzyskana podczas badań terenowych prowadzonych dnia 22 sierpnia 2015 r. w miejscowości Nowa Wieś Reszelska - zapis znajduje się w Archiwum Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie.
  13. Pielgrzymki-łosiery (pol.). Dom Warmiński.
  14. Andrzej Grabowski: Wikipedyści i etnografowie w Nowej Wsi Reszelskiej (pol.). biztynek24.pl.
  15. Andrzej Grabowski: Etnografowie i wikipedyści w Nowej Wsi Reszelskiej (pol.). bisztynek24.pl.
  16. Andrzej Grabowski: Odpust w Nowej Wsi Reszelskiej. bisztynek24.pl.
  17. Andrzej Grabowski: Szlakiem napoleońskim przez Łędławki i Nową Wieś Reszelską (pol.). Moje Mazury.