Sątopy-Samulewo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Sątopy-Samulewo
osada
Ilustracja
Ślad po nasypie rozebranej linii kolejowej
Państwo  Polska
Województwo  warmińsko-mazurskie
Powiat bartoszycki
Gmina Bisztynek
Sołectwo Sątopy-Samulewo
Liczba ludności (2011) 1200
Strefa numeracyjna 89
Kod pocztowy 11-230
Tablice rejestracyjne NBA
SIMC 0472199
Położenie na mapie gminy Bisztynek
Mapa lokalizacyjna gminy Bisztynek
Sątopy-Samulewo
Sątopy-Samulewo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Sątopy-Samulewo
Sątopy-Samulewo
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Sątopy-Samulewo
Sątopy-Samulewo
Położenie na mapie powiatu bartoszyckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bartoszyckiego
Sątopy-Samulewo
Sątopy-Samulewo
Ziemia54°04′34″N 21°01′30″E/54,076111 21,025000

Sątopy-Samulewo (niem. Bischdorf) – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Bisztynek.

Wieś do 1772 r. znajdowała się na terenie komornictwa reszelskiego. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.

Historia miejscowości[edytuj | edytuj kod]

Biskupia rezydencja[edytuj | edytuj kod]

Sątopy-Samulewo powstały w wyniku wydzielenia folwarku biskupów warmińskich ze wsi Sątopy lokowanej w 1337 r. Pierwsza wzmianka o powstaniu folwarku pochodzi z czasów biskupa Kromera, z której wynika, że w Sątopach było dwóch sołtysów. W czasie rządów biskupa Batorego Sątopy-Samulewo występują już jako folwark biskupi. Dwór położony był w parku krajobrazowym nad obecnie nieistniejącym jeziorem Sajno. Nowy modrzewiowy dwór na wzór pałaców francuskich wystawił tu biskup Wacław Leszczyński. Wyposażenie kaplicy pałacowej po 1772 r. przeniesiono do kościoła w Sułowie koło Bisztynka. W rezydencji biskupiej w Sątopach-Samulewie znajdował się zwierzyniec i stadnina koni. Od 1716 r. urzędowali tu burgrabiowie z Reszla. Biskupi folwark został sprzedany przez biskupa Ignacego Krasickiego.

Sątopy-Samulewo w państwie pruskim[edytuj | edytuj kod]

Sątopy-Samulewo miały różnych właścicieli – m.in. rodzinę von Kurowskich.

Jezioro Sajno po osuszeniu zamienione zostało na łąki. Przez Sątopy przebiega wybudowana pod koniec XIX w. linia kolejowa OlsztynKorsze. Druga linia kolejowa, która powstała w 1905 z Kętrzyna przez Reszel, Sątopy Samulewo Bisztynek do Ornety obecnie nie istnieje: częściowo została rozebrana w 1945 roku przez wojska radzieckie. Po wojnie linię kolejową odbudowano na odcinku Sątopy Samulewo-Reszel. W latach 80. XX wieku zaczęła tracić na znaczeniu, następnie zamknięta uległa dewastacji i ostatecznie została rozebrana w sierpniu 2006 roku.

Sątopy-Samulewo ponownie w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Po roku 1945 majątek ziemski Sątopy-Samulewo znalazł się w strukturach PGR. Dyrekcja PGR mieściła się w XIX w. dworku wybudowanym na miejscu wcześniejszego pałacu biskupiego. Jest to neoklasycystyczna budowla dwuskrzydłowa[1].

PGR Sątopy od 1970 roku wszedł w skład Kombinatu PGR Sątopy, mającego siedzibę bliżej stacji kolejowej. W czasie, gdy Kombinat Sątopy należał organizacyjnie do Kętrzyńskiego Zjednoczenia Rolniczo-Przemysłowego w Kętrzynie, przy siedzibie kombinatu wybudowano agroosiedle dla kilkuset mieszkańców. W skład Kombinatu PGR Sątopy wchodziły zakłady rolne w następujących miejscowościach: Czarnowiec, Troksy, Mołdyty, Nisko, Sątopy-Samulewo, Sątopy I, Ryn Reszelski, Wojkowo i Pleśnik. Do Kombinatu PGR Sątopy w roku 1977 należało 10 308 ha gruntów.

Polder po dawnym jeziorze Sajno (ok. 300 ha) służył jako zaplecze suszarni zielonek. Obecnie jest w znacznej części zalany (nie pracują pompy odwadniające) i stanowi ostoję ptaków wodno-błotnych. Stwierdzono występowanie 34 gatunków ptaków wymienionych w Zał 1 DP i 22 gatunków zarejestrowanych w PCKZ[2]. Przez dawne jezioro Sajno przepływa rzeka Sajna.

Osoby związane z Sątopami-Samulewem[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Piotr Skurzyński "Warmia, Mazury, Suwalszczyzna" Wyd. Sport i Turystyka - Muza S.A. Warszawa 2004 ​​​ISBN 83-7200-631-8​ s. 92
  2. Polder Sątopy-Samulewo. www.ptop.org.pl. [dostęp 2015-11-17].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]