Nusinersen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nusinersen
sól sodowa nusinersenu
sól sodowa nusinersenu
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C234H340N61O128P17S17
Masa molowa 7127 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 1258984-36-9
PubChem 131801471
DrugBank DB13161
Klasyfikacja medyczna
ATC M09AX07

Nusinersen[3]organiczny związek chemiczny z grupy oligonukleotydów, lek stosowany w leczeniu rzadkiej, genetycznie uwarunkowanej choroby neurologicznej, rdzeniowego zaniku mięśni (SMA). Wszedł do lecznictwa w grudniu 2016 roku i był pierwszym lekiem zatwierdzonym do leczenia tego schorzenia[4]. Nusinersen ma w Stanach Zjednoczonych i Unii Europejskiej status leku sierocego.

Mechanizm działania[edytuj | edytuj kod]

Rdzeniowy zanik mięśni (SMA) jest spowodowany mutacjami utraty funkcji genu SMN1 (ang. survival of motor neuron 1), który koduje białko SMN. Bez tego białka nie jest możliwe przeżycie, ale osoby z SMA żyją dzięki niewielkiej ilości białka SMN wytwarzanego z genu SMN2. Przy mutacjach zarówno genu SMN1, jak i SMN2 dochodzi do wewnątrzmacicznej śmierci płodu.

Nusinersen jest oligonukleotydem antysensowym, w którym grupy 2′-hydroksylowe pierścieni rybozy są zastąpione grupami 2′-O-2-metoksyetylowymi (OCH
2
CH
2
OCH
3
), a wiązania fosforanowe są zastąpione wiązaniami tiofosforanowymi. Lek moduluje splicing alternatywny genu SMN2, funkcjonalnie przekształcając go w gen SMN1, zwiększając w ten sposób poziom białka SMN w ośrodkowym układzie nerwowym[5][6].

Lek został opracowany przez przedsiębiorstwa Ionis Pharmaceuticals i Biogen na podstawie prac Adriana Krainera z Cold Spring Harbor Laboratory nad możliwością zwiększenia produkcji białka SMN z wykorzystaniem genu SMN2[7].

Okres półtrwania nusinersenu szacuje się na 135–177 dni w płynie mózgowo-rdzeniowym i 63–87 dni w osoczu krwi. Lek jest metabolizowany przez egzonukleazę i nie zależy od cytochromu P450. Główną drogą eliminacji nusinersenu i jego metabolitów prawdopodobnie są nerki[5].

Zastosowanie medyczne[edytuj | edytuj kod]

Nusinersen stosuje się w leczeniu rdzeniowego zaniku mięśni związanego z mutacją w genie SMN1. Jest podawany bezpośrednio do ośrodkowego układu nerwowego (OUN) za pomocą wstrzyknięcia dooponowego.

Wyniki badań klinicznych wskazują na wstrzymanie postępu choroby. U około 60% dzieci dotkniętych dochodzi do poprawy funkcji motorycznej.

Nusinersen jest dostępny w Polsce w ramach programu lekowego refundowanego przez Ministerstwo Zdrowia[8]. Koszt pojedynczej iniekcji wynosi ponad 340 tys. złotych[9].

Dawkowanie[edytuj | edytuj kod]

Nusinersen stosuje się w postaci wstrzyknięć dooponowych, w dawce 12 mg. Wstrzyknięcia powtarza się w 14, 28 i 63 dniu, a następnie 1 raz co 4 miesiące[10].

Preparaty[edytuj | edytuj kod]

  • Spinraza (Biogen Netherlands B.V., przedstawiciel podmiotu odpowiedzialnego w Polsce: Biogen Polska sp. z o.o.) – roztwór do wstrzykiwań[11][10]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Nusinersen, AdisInsight (ang.).
  2. a b Charakterystyka produktu leczniczego Spinraza [dostęp 2020-02-12].
  3. International Nonproprietary Names for Pharmaceutical Substances (INN). Recommended International Nonproprietary Names: List 74, World Health Organization, s. 413–414 (ang.).
  4. Eric W. Ottesen, ISS-N1 makes the first FDA-approved drug for spinal muscular atrophy, „Translational Neuroscience”, 8 (1), 2017, s. 1–6, DOI10.1515/tnsci-2017-0001, PMID28400976 (ang.).
  5. a b C. Zanetta i inni, Molecular therapeutic strategies for spinal muscular atrophies: current and future clinical trials, „Clin Ther”, 36 (1), 2014, s. 128–140, DOI10.1016/j.clinthera.2013.11.006, PMID24360800.
  6. P.W. Pao i inni, Dual masking of specific negative splicing regulatory elements resulted in maximal exon 7 inclusion of SMN2 gene, „Mol Ther”, 22 (4), 2014, s. 854–861, DOI10.1038/mt.2013.276, PMID24317636.
  7. Ken Garber, Big win possible for Ionis/Biogen antisense drug in muscular atrophy, „Nature Biotechnology”, 34 (10), 2016, s. 1002–1003, DOI10.1038/nbt1016-1002, PMID27727217 (ang.).
  8. Leczenie rdzeniowego zaniku mięśni format docx.
  9. Spinraza. W: Program lekowy: leczenie rdzeniowego zaniku mięśni [on-line]. DrWidget. [dostęp 2020-02-13].
  10. a b Spinraza – informacje o leku, DrWidget [dostęp 2019-12-12].
  11. Nusinersen (nusinersenum), [w:] Indeks Leków MP [online], Medycyna Praktyczna [dostęp 2019-12-12].

Star of life.svg Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.