Olga Prieobrażenska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Olga Prieobrażenska
Preob02.jpg
Olga Prieobrażenska (ok. 1900)
Imiona i nazwisko Olga Prieobrażenska
Data i miejsce urodzenia 2 lutego 1871
Petersburg
Data i miejsce śmierci 27 grudnia 1962
Saint-Mandé
Narodowość rosyjska
Dziedzina sztuki balet

Olga Josifowna Prieobrażenska, ros. О́льга Ио́сифовна Преображе́нская (ur. 21 stycznia?/2 lutego 1871 w Sankt Petersburgu, zm. 27 grudnia 1962 w Saint-Mandé we Francji) – rosyjska tancerka, primabalerina Teatru Maryjskiego w Petersburgu, pedagog tańca klasycznego,[1] wychowawczyni wielu wybitnych tancerzy i tancerek, m.in. Agrippiny Waganowej[1][2].

Biografia[edytuj]

Swoją baletową karierę w dużej mierze zawdzięcza rodzicom. Mała dziewczynka napotkała duży problem z jej przyjęciem do szkoły baletowej. Nauczyciele, którzy zasiadali w komisji kwalifikacyjnej, z uwagi na to, że widzieli przed sobą dziecko o delikatnej budowie, mające problemy z nogą oraz pewną wadę fizyczną, która wskazywała na skrzywienie kręgosłupa, odmawiali przyjęcia w poczet uczniów. Rodzice jednakże nie poddali się. Znając jej wielką miłość do tańca, starali się zakwalifikować córkę do szkoły przez trzy kolejne lata. W końcu udało im się i w 1879 Olga Prieobrażenska rozpoczęła naukę baletu w Cesarskiej Szkole Baletowej (obecnie znanej jako Akademia Baletu Rosyjskiego im. Agrippiny Waganowej)[1][3].

Pobierała naukę m.in. u tak znanych pedagogów tańca klasycznego jak: Christian Johansson, Nikołaj Legat, Lew Iwanow i Marius Petipa[1][2].

25 marca 1889 zdała egzamin baletowy. Do tego czasu nauczyciele dostrzegli jej wszechstronny talent i postarali się, aby pokazała się z jak najlepszej strony[3].

Po obronieniu dyplomu w Cesarskiej Szkole Baletowej nauczycielem Olgi Prieobrażenskiej był wybitny tancerz i pedagog Włoch Enrico Cecchetti, twórca metody Cecchettiego, który uczył ją trudnych przejść[1]. Młoda uczennica pobierała nauki również za granicą – udała się do Mediolanu do słynnej pedagog tańca klasycznego Cateriny Baretty, która poświęcała jej indywidualnie kilka godzin dziennie. Ostatecznie wątła dziewczyna stała się „żelazną” (jej własne słowa) artystką[3].

Po ukończeniu cesarskiej szkoły baletowej tancerka została zaangażowana w 1889 do Teatru Maryjskiego w Petersburgu. Olga Prieobrażenska ukończyła szkołę baletową zaledwie rok przed słynną rosyjską tancerką polskiego pochodzenia Matyldą Krzesińską, której kariera uległa wielkiemu przyśpieszeniu z uwagi na jej bliskie związki z ówczesnym dziedzicem do korony carskiej Mikołajem II Romanowem (mówiono o romansie). W związku z tym przez długi czas pozostawała w cieniu Krzesińskiej i była obsadzana w partiach, które nie budziły zainteresowania jej wielkiej rywalki[3]. Ostatecznie w 1896 została solistką Teatru Maryjskiego[1]. W 1900, po zagraniu partii Izory w balecie Sinobrody Mariusa Petipy (z muzyką Piotra Szenka), otrzymała tytuł primabaleriny[1][4].

Wśród jej głównych ról wymienić można partie:[5]

Olga Prieobrażenska w roli tytułowej w balecie Rajmonda Mariusa Petipy (1903). Premiera tego baletu odbyła się kila lat wcześniej (19 stycznia 1898); wówczas główną rolę zagrała Pierina Legnani

Pracowała z najlepszymi choreografami epoki, m.in. z Mariusem Petipą, Lwem Iwanowem i Michaiłem Fokinem, którzy specjalnie dla niej pisali układy choreograficzne[1].

W 1909, po dwudziestu latach pracy w teatrze otrzymała tytuł Zasłużonej Artystki, a dyrekcja zaproponowała jej kontrakt zagraniczny, co spotkało się z jej aprobatą. Tańczyła w Dreźnie, a następnie w Mediolanie, który był już jej znany. W 1912 odbyła długą podróż do Ameryki Południowej[3]. Występowała także we Włoszech, Francji, Anglii, Niemczech, jak również w wielu miastach Rosji. Starała się przybliżyć teatr, sztukę dla zwykłych ludzi, doprowadzić do tego, aby arcydzieła baletowe, muzyka i taniec były dostępne[6].

Pracę nauczycielki tańca klasycznego (w Cesarskiej Szkole Baletowej) rozpoczęła w 1901. Kontynuowała nauczanie w następnym roku, po czym je przerwała. W 1914 powróciła do nauczania. Początkowo dawała lekcje w Piotrogrodzie (1914-1921). W tym czasie Cesarska Szkoła Baletowa została przemianowana na Piotrogradzką Państwową Szkołę Baletową. Jej uczennicą była wówczas m.in. Agrippina Waganowa[1] – tancerka, której sława później przyćmiła sławę jej nauczycielki.

Podczas I wojny światowej zorganizowała kilka wypraw adeptów stuki baletowej na front – występowali dla żołnierzy, wzbudzając duże emocje. Rewolucja, w przeciwieństwie do wielu artystów, początkowo nie przerażała ją – do 1920 kontynuowała występy w Teatrze Maryjskim. Jednocześnie krótko uczyła tańca klasycznego w prywatnej Szkole Baletu Rosyjskiego A.L. Wołyńskiego[5][7].

W 1922 Olga Prieobrażeńska wyemigrowała z Rosji. Uczyła w Mediolanie, Londynie, Buenos Aires oraz Berlinie. W 1923 udała się do Paryża, gdzie założyła własną szkołę baletową. Prowadziła w niej wykłady aż do przejścia na emeryturę w 1960 w wieku 90 lat[1][8][6]. Znana była z hojności i empatii. Jeśli zauważyła, że dane dziecko przejawia talent, potrafiła obniżyć opłatę za lekcje, jak również zrezygnować z niej w przypadku, kiedy rodzice dziecka ze względów finansowych nie mogli sobie pozwolić na jego kształcenie[5]. Wychowała kilka generacji wybitnych tancerzy w Europie. Zmarła 2 lata po przejściu na emeryturę, 27 grudnia 1962 w Saint-Mandé we Francji[1]. Ostatnie miesiące życia spędziła w hospicjum[5]. Jest pochowana na cmentarzu prawosławnym w Sainte-Geneviève-des-Bois pod Paryżem[3][9].

Przypisy

  1. a b c d e f g h i j k Olga Preobrajenska (ang.). britannica.com. [dostęp 2016-09-11].
  2. a b Olga Preobrajenska (ang.). russianballethistory.com. [dostęp 2016-09-12].
  3. a b c d e f Д. Трускиновская: Ольга Иосифовна Преображенская (ros.). belcanto.ru. [dostęp 2016-09-11].
  4. a b ПРЕОБРАЖЕНСКАЯ Ольга Иосифовна (Осиповна) (ros.). dancelib.ru. [dostęp 2016-09-18].
  5. a b c d e Д. Трускиновская: Ольга Преображенская. "Она была настолько некрасива и плохо сложена, что все поражались, как её приняли в Петербургское хореографическое училище" (ros.). liveinternet.ru. [dostęp 2016-09-18].
  6. a b ПРЕОБРАЖЕНСКАЯ Ольга Иосифовна (ros.). book-chel.ru. [dostęp 2016-09-18].
  7. Вадим Гаевский: Смерть Акима Волынского (ros.). colta.ru. [dostęp 2016-09-12].
  8. Andros on Ballet. Olga Preobrajenska (1870-1962) (ang.). michaelminn.net. [dostęp 2016-09-12].
  9. Сакральная география. Паломнический и познавательный туризм. "Русский Исторический и Паломнический туризм в Западной Европе". На примере историко-духовного визита во Францию в память русской эмиграции (ros.). knt.org.ru. [dostęp 2016-09-11].

Bibliografia[edytuj]

  • Wielka Encyklopedia Powszechna PWN (1962-1969)