Olga Prieobrażenska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Olga Prieobrażenska
Preob02.jpg
Olga Prieobrażenska (ok. 1900)
Data i miejsce urodzenia 2 lutego 1871
Petersburg
Data i miejsce śmierci 27 grudnia 1962
Saint-Mandé
Narodowość rosyjska
Dziedzina sztuki balet

Olga Josifowna Prieobrażenska, ros. О́льга Ио́сифовна Преображе́нская (ur. 21 stycznia?/2 lutego 1871 w Sankt Petersburgu, zm. 27 grudnia 1962 w Saint-Mandé we Francji) – rosyjska tancerka baletowa, primabalerina Teatru Maryjskiego w Petersburgu, pedagog tańca klasycznego[1], wychowawczyni wielu wybitnych tancerzy i tancerek, m.in. Agrippiny Waganowej[1][2].

Życiorys[edytuj]

Swoją karierę baletową w dużej mierze zawdzięcza rodzicom. Jako dziewczynka napotkała duży problem z przyjęciem do szkoły baletowej. Nauczyciele, którzy zasiadali w komisji kwalifikacyjnej, z uwagi na to, że widzieli przed sobą dziecko o delikatnej budowie, mające problemy z nogą oraz pewną wadę fizyczną, która wskazywała na skrzywienie kręgosłupa, odmawiali przyjęcia w poczet uczniów. Rodzice jednakże nie poddali się. Znając jej wielką miłość do tańca, starali się zakwalifikować córkę do szkoły przez trzy kolejne lata. W końcu udało im się i w 1879 Olga Prieobrażenska rozpoczęła naukę baletu w Cesarskiej Szkole Baletowej (obecnie znanej jako Akademia Baletu Rosyjskiego im. Agrippiny Waganowej)[1][3].

Uczyła się tam m.in. u tak znanych pedagogów tańca klasycznego jak: Christian Johansson, Nikołaj Legat, Lew Iwanow i Marius Petipa[1][2]. 25 marca 1889 zdała egzamin dyplomowy. Ponieważ nauczyciele dostrzegli jej wszechstronny talent i postarali się, aby pokazała się z jak najlepszej strony[3].

Po ukończeniu Cesarskiej Szkoły Baletowej jej pedagogiem był w Teatrze Maryjskim Włoch Enrico Cecchetti, twórca metody Cecchettiego, który uczył ją najtrudniejszych ewolucji tanecznych[1]. Doskonaliła również swoje umiejętności za granicą – udała się do Mediolanu do pedagog tańca klasycznego Cateriny Baretty, która poświęcała jej indywidualnie kilka godzin dziennie. Ostatecznie wątła dziewczyna stała się „żelazną” (jej własne słowa) artystką[3].

Olga Prieobrażenska ukończyła szkołę baletową zaledwie rok przed rosyjską baleriną polskiego pochodzenia Matyldą Krzesińską, której kariera uległa wielkiemu przyśpieszeniu nie tylko z racji jej wyjątkowego talentu, ale także z uwagi na jej bliskie związki z ówczesnym dziedzicem do korony, carewiczem Mikołajem Romanowem. Dlatego Prieobrażenska, choć z nią początkowo zaprzyjaźniona, przez długi czas pozostawała w jej cieniu i była obsadzana w partiach, które nie budziły zainteresowania jej wielkiej rywalki[3]. Ostatecznie w 1896 została solistką Teatru Maryjskiego[1]. Wreszcie, w 1900, po wykonaniu partii Izory w balecie Sinobrody Mariusa Petipy (z muzyką Piotra Szenka), otrzymała tytuł primabaleriny[1][4].

Wśród jej głównych ról były partie[5]:

Olga Prieobrażenska w roli tytułowej w balecie Rajmonda Mariusa Petipy (1903 r.). Premiera tego baletu odbyła się kilka lat wcześniej (19 stycznia 1898); wówczas główną rolę zagrała Pierina Legnani

Pracowała z najlepszymi choreografami epoki, m.in. z Mariusem Petipą, Lwem Iwanowem i Michaiłem Fokinem, którzy specjalnie dla niej komponowali swoje choreografie[1].

W 1909, po dwudziestu latach pracy w teatrze, otrzymała tytuł Zasłużonej Artystki, a dyrekcja zaproponowała jej kontrakt zagraniczny. Tańczyła w Dreźnie, a następnie w Mediolanie. W 1912 odbyła długą podróż do Ameryki Południowej[3]. Występowała we Włoszech, Francji, Anglii, Niemczech, jak również w wielu miastach Rosji. Starała się przybliżyć teatr, sztukę dla zwykłych ludzi, doprowadzić do tego, aby arcydzieła baletowe, muzyka i taniec były dostępne[6].

Pracę pedagoga tańca klasycznego (w Cesarskiej Szkole Baletowej) rozpoczęła w 1901, ale przewała ją po dwóch latach skupiając się na karierze tanecznej.. W 1914 powróciła do nauczania. Początkowo dawała lekcje w Piotrogrodzie (1914–1921). W tym czasie Cesarska Szkoła Baletowa została przemianowana na Piotrogrodzką Państwową Szkołę Baletową. Jej uczennicą była wówczas m.in. Agrippina Waganowa[1] – tancerka, której sława później przyćmiła sławę jej nauczycielki.

Podczas I wojny światowej zorganizowała kilka wypraw adeptów sztuki baletowej na front – występowali dla żołnierzy, wzbudzając duże emocje. Rewolucja, w przeciwieństwie do wielu artystów, początkowo jej nie przerażała – do 1920 kontynuowała występy w Teatrze Maryjskim. Krótko uczyła też tańca klasycznego w prywatnej Szkole Baletu Rosyjskiego A.L. Wołyńskiego[5][7].

W 1922 wyemigrowała z Rosji. Uczyła w Mediolanie, Londynie, Buenos Aires oraz Berlinie. W 1923 udała się do Paryża, gdzie założyła własną szkołę baletową. Prowadziła w niej zajęcia aż do zakończenia aktywności pedagogicznej w 1960 w wieku 90 lat[1][8][6]. Znana była z hojności i empatii. Jeśli zauważyła, że dziecko przejawia talent, potrafiła obniżyć opłatę za jego lekcje, a nawet z niej zrezygnować w przypadku, kiedy rodzice ze względów finansowych nie mogli sobie pozwolić na kształcenie uzdolnionego dziecka[5]. Wychowała kilka generacji wybitnych tancerzy. Zmarła 2 lata później, 27 grudnia 1962 w Saint-Mandé we Francji[1]. Ostatnie miesiące życia spędziła w hospicjum[5]. Jest pochowana na cmentarzu prawosławnym w Sainte-Geneviève-des-Bois pod Paryżem[3][9].

Przypisy

  1. a b c d e f g h i j k Olga Preobrajenska (ang.). britannica.com. [dostęp 2016-09-11].
  2. a b Olga Preobrajenska (ang.). russianballethistory.com. [dostęp 2016-09-12].
  3. a b c d e f Д. Трускиновская: Ольга Иосифовна Преображенская (ros.). belcanto.ru. [dostęp 2016-09-11].
  4. a b ПРЕОБРАЖЕНСКАЯ Ольга Иосифовна (Осиповна) (ros.). dancelib.ru. [dostęp 2016-09-18].
  5. a b c d e Д. Трускиновская: Ольга Преображенская. "Она была настолько некрасива и плохо сложена, что все поражались, как её приняли в Петербургское хореографическое училище" (ros.). liveinternet.ru. [dostęp 2016-09-18].
  6. a b ПРЕОБРАЖЕНСКАЯ Ольга Иосифовна (ros.). book-chel.ru. [dostęp 2016-09-18].
  7. Вадим Гаевский: Смерть Акима Волынского (ros.). colta.ru. [dostęp 2016-09-12].
  8. Andros on Ballet. Olga Preobrajenska (1870-1962) (ang.). michaelminn.net. [dostęp 2016-09-12].
  9. Сакральная география. Паломнический и познавательный туризм. "Русский Исторический и Паломнический туризм в Западной Европе". На примере историко-духовного визита во Францию в память русской эмиграции (ros.). knt.org.ru. [dostęp 2016-09-11].

Bibliografia[edytuj]

  • Wielka Encyklopedia Powszechna PWN (1962-1969)