Order Domowy Nassauski Lwa Złotego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Order Złotego Lwa Nassau)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy orderu Holandii, Luksemburga i Nassau. Zobacz też: Order Lwa Złotego (Hesja).
Order Domowy Nassauski Lwa Złotego
Awers
Awers orderu i gwiazdy
Awers
Awers Krzyża Komandorskiego
(wersja przed 1902)
Baretka
Baretka
Ustanowiono 29 stycznia 1858
Powyżej w hol. Order Oranje-Nassau
w lux. brak
Poniżej w hol. Order Domowy Orański
w lux. Order Zasługi Adolfa Nassauskiego
Powiązane heski Order Lwa Złotego

Order Domowy Nassauski Lwa Złotego[1][2] (nl.: Huisorde van de Gouden Leeuw van Nassau, fr.: Ordre du Lion d'Or de la Maison de Nassau) – wspólne odznaczenie dwóch gałęzi dynastii Nassau, panujących w Królestwie Niderlandów i Wielkim Księstwie Luksemburga, nadawane od 1858 i pozostające do wyłącznej dyspozycji monarchy[3].

Historia[edytuj]

Odznaczenie zostało ustanowione 29 stycznia 1858 przez króla Niderlandów (w unii personalnej także wielkiego księcia Luksemburga) Wilhelma III Orańskiego-Nassau oraz jego krewnego Adolfa Nassau-Weilburg, następcy tronu w Luksemburgu, wówczas jeszcze panującego księcia w niemieckim księstwie Nassau[4], anektowanym w 1866 przez Prusy.

Posiadało od początku bardzo ekskluzywny charakter i tylko jedną klasę kawalera i nadawane być mogło tylko członkom rodów panujących, dygnitarzom z tytułem „Ekscelencji” na stanowisku co najmniej ambasadora, premiera, generała dywizji czy arcybiskupa oraz wysokim dostojnikom dworskim[3].

13 marca 1873 król Wilhelm III, pragnąc nadać orderowi charakter ogólnego odznaczenia za zasługi, rozszerzył go o trzy nowe klasy (piątą klasę dodał 29 marca 1882) według znanego schematu Legii Honorowej, dodając stopnie Wielkiego Oficera, Komandora, Oficera i Kawalera[4], na co książę Adolf się nie zgodził, pozostając przy I klasie nadawanej przez siebie jako prywatny order domowy. W 1892, dwa lata po objęciu tronu Luksemburga, Adolf odwołał reformy Wilhelma III i przywrócił order do pierwotnej formy ekskluzywnego jednoklasowego odznaczenia.

W skutek umowy z 1905 roku pomiędzy wielkim księciem Adolfem Luksemburskim a królową Wilhelminą Holenderską[5], odznaczenie zostało odnowione 20 maja 1906[3] i odtąd ma podwójny charakter – w Holandii jest orderem domowym, nadawanym przez monarchę według własnego uznania za szczególne zasługi wobec dynastii (ósmym w kolejności odznaczeń państwowych[6]), a w Luksemburgu najwyższym orderem państwowym[5]. Wielkim Mistrzem są wspólnie monarchowie obu krajów. Książęta, bracia i synowie obu tych głów państw są od urodzenia kawalerami orderu, a od 1984 holenderskie księżniczki są odznaczane w momencie uzyskania pełnoletności[7].

Insygnia[edytuj]

Insygnia orderu to oznaka na wielkiej wstędze orderowej i gwiazda orderowa. Oznaką jest emaliowany obustronnie na biało krzyż maltański ze złotym obramowaniem. W medalionie awersu znajduje się herb dynastii Nassau, złoty lew w niebieskim polu, a w medalionie rewersu dewiza domu Nassau i orderu "Je maintiendrai" (Zachowam). Między ramionami krzyża znajdują się złote stylizowane monogramy "N" (Nassau).

Order noszony jest na żółtej wstędze z obustronnymi niebieskimi bordiurami, z prawego ramienia na lewy bok.

Gwiazda orderu jest srebrna, ośmiopromienna i nosi na sobie medalion awersu oznaki, otoczony napisem "Je maintiendrai".

Odznaczeni[edytuj]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Odznaczeni Orderem Domowym Nassauskim Lwa Złotego.

Przypisy

  1. Stanisław Łoza, Stanisław Bieńkowski: Ordery i odznaczenia krajowe i zagraniczne. Co wiedziec o nich należy. Warszawa: Główna Księgarnia Wojskowa, 1928, s. 54.
  2. Wiesław Bończa-Tomaszewski: Kodeks orderowy. Przepisy obowiązujące posiadaczy orderów, odznaczeń, medali i odznak. Warszawa-Kraków: 1939, s. 486
  3. a b c Paul Hieronymussen: Orders and Decorations of Europe in Colour, Nowy Jork: MacMillan, 1967. s. 155-156
  4. a b Maximilian Gritzner: Handbuch der Ritter- und Verdienstorden aller Kulturstaaten der Welt. Lipsk: 1893, s. 215-217
  5. a b Honorary distinctions of the Grand Duchy of Luxembourg. Luksemburg: Service information et presse du gouvernement, 2007. ISBN 978-2-87999-162-7.
  6. Besluit draagvolgorde onderscheidingen (niderl.). officielebekendmakingen.nl, 2013-07-25. [dostęp 2015-11-26].
  7. Huisorden (niderl.). W: Onderscheidingen [on-line]. koninklijkhuis.nl. [dostęp 2015-11-26].

Linki zewnętrzne[edytuj]