Osieki Lęborskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Osieki Lęborskie
Państwo  Polska
Województwo pomorskie
Powiat wejherowski
Gmina Choczewo
Sołectwo Kierzkowo
Wysokość 74,6 m n.p.m.
Liczba ludności (2009-12-31) 267[1][2]
Strefa numeracyjna (+48) 58
Kod pocztowy 84-210 Choczewo
Tablice rejestracyjne GWE
SIMC 0160420
Położenie na mapie gminy Choczewo
Mapa lokalizacyjna gminy Choczewo
Osieki Lęborskie
Osieki Lęborskie
Położenie na mapie powiatu wejherowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu wejherowskiego
Osieki Lęborskie
Osieki Lęborskie
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Osieki Lęborskie
Osieki Lęborskie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Osieki Lęborskie
Osieki Lęborskie
Ziemia54°46′16″N 17°53′39″E/54,771111 17,894167

Osieki Lęborskie[3][4] (nazwa oboczna Osieki[3][4]; kaszb. Lãbòrsczé Òséki) – stara osada kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Choczewo na obszarze Pobrzeża Kaszubskiego. Osada jest częścią składową sołectwa Kierzkowo. Osieki Lęborskie leżą w pobliżu trasy linii kolejowej Wejherowo-Choczewo-Lębork (od kilkunastu lat zawieszonej).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Inne miejscowości o nazwie zbliżonej: Osieki, Osieki Słupskie, Osiek.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Współczesna struktura demograficzna osady Osieki Lęborskie na podstawie danych z lat 1995-2009 według roczników GUS-u, z prezentacją danych z 2002 roku[2]:

Tabela 1.1 Poziom populacji osady w przedziałach wiekowych[2]
WYSZCZEGÓLNIENIE J.
m.
POPULACJA MIESZKAŃCÓW
(w przedziałach wiekowych w 2002 roku)
OGÓŁEM 0-9 10-19 20-29 30-39 40-49 50-59 60-69 70-79 80 +
I. OGÓŁEM os. 255 45 57 29 37 45 22 9 8 3
odsetek % 100 17,6 22,3 11,4 14,5 17,6 8,6 3,6 3,2 1,2
1. WEDŁUG PŁCI
A. Mężczyzn os. 130 21 32 14 16 27 12 6 2
odsetek % 51 8,2 12,5 5,5 6,3 10,6 4,7 2,4 0,8
B. Kobiet os. 125 24 25 15 21 18 10 3 6 3
odsetek % 49 9,4 9,8 5,9 8,2 7 3,9 1,2 2,4 1,2

Rysunek 1.1 Piramida populacji — struktura płci i wieku osady[2]
Tabela 1.2 Poziom populacji osady w grupach wiekowych[2]
WYSZCZEGÓLNIENIE J.
m.
POPULACJA MIESZKAŃCÓW
(w grupach wiekowych w 2002 roku)
OGÓŁEM Mężczyzn Kobiet
I. OGÓŁEM os. 255 130 125
odsetek % 100 51 49
1. W WIEKU
A. Przedprodukcyjnym os. 91 46 45
odsetek % 35,6 18 17,6
B. Produkcyjnym os. 149 81 68
odsetek % 58,5 31,8 26,7
a. mobilnym os. 107 56 51
odsetek % 42 22 20
b. niemobilnym os. 42 25 17
odsetek % 16,5 9,8 6,7
C. Poprodukcyjnym os. 15 3 12
odsetek % 5,9 1,2 4,7

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze wzmianki historyczne (datowane końcem XIII wieku) wspominają o Osiekach jako własności biskupów kujawskich. Dokument z 25 marca 1284 roku wspomina o wprowadzeniu kapłana do miejscowości. W 1564 roku biskup Wolski sprzedał Osieki Ernestowi von Weiherowi. W 1605 roku Demetrius Weiher (Doring), syn Ernesta Weihera sprzedał Osieki Jerzemu von Krockow i odtąd Osieki przez około 200 lat były w posiadaniu rodziny Krockow[5].

Kościół[edytuj | edytuj kod]

Parafia w Osiekach Lęborskich liczy ponad 900 lat i należy do najstarszych na Pomorzu. Wiadomo, że pierwszy budynek kościoła stanął tu na początku XII wieku. Drewniany budynek był wielokrotnie remontowany i rozbudowany do 1726 r. gdy doszczętnie spłonął.
Jego zarys odwzorowuje istniejąca świątynia, gdyż zbudowano ją przed 1740 r. na starych fundamentach i kryptach, z wykorzystaniem ocalałych ścian wieży. Z tego powodu, mimo bielonych, barokowych elewacji kościół wygląda na dużo starszy. Także wieża zachowała surowy, gotycki kształt, co ciekawe, kryta jest hełmem z dębowego gontu. Wystrój wnętrza jest w przewadze późnobarokowy, starszymi jego elementami są ambona w stylu regencji z 1724 r., organy z 1826 r. i XIV-wieczna chrzcielnica. W krypcie pod świątynią spoczywają szczątki dawnych właścicieli folwarku rodu von Krockow. Na otaczającym kościół cmentarzu zachowało się kilka XIX-wiecznych nagrobków i niewielka kaplica z kamienia polnego. Sam kościół został przebudowany w 1808 roku. Z czasów przebudowy pochodzi wieloboczne prezbiterium. Wymiary kościoła: długość 35 m, szerokość 11,5 m, wysokość 7,5 m, grubość murów 94 cm, grubość muru wieży 1,9 m

Obiekty[edytuj | edytuj kod]

W Osiekach Lęborskich znajdują się m.in.:

  • Dom opieki dla osób w podeszłym wieku – Dom Seniora Bryza[6].
  • Barokowy kościół NMP Gwiazdy Morza z 1726 roku[7].
  • Ludowy Zespół Sportowy „Kłos Osieki”[5].
  • Neogotycki dwór z I poł. XIX wieku wraz z budynkami gospodarczymi i parkiem przypałacowym ze starodrzewiem[7].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Miejscowość statystyczna jest to zespół miejscowości, który przyjmuje nazwę miejscowości wiodącej. Zespół ten z reguły stanowią wieś i przyległe do niej mniejsze miejscowości. Dla wymienionych miejscowości statystycznych są to: Osieki Lęborskie — Osieki Lęborskie, Osieczki.
  2. a b c d e Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS, 2011, demografia.stat.gov.pl [dostęp 10 marca 2011 r.].
  3. a b Jan Bielec (red.), Stanisława Szwałek: Wykaz urzędowych nazw miejscowości w Polsce. Ministerstwo Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska. T. II: K - P. Warszawa: GUS, 1981.
  4. a b Osieki Lęborskie, osada, gmina Choczewo, powiat wejherowski, województwo pomorskie (pol.). W: Mapa topograficzna w skali 1:10 000. ORTO [on-line]. Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2011, geoportal.gov.pl [dostęp 16 marca 2011 r.].
  5. a b Osieki Lęborskie
  6. / Dom Seniora Bryza
  7. a b Franciszek Mamuszka: Ziemia pucka: przewodnik krajoznawczy. Warszawa: Wyd. PTTK „Kraj”, 1989. ISBN 83-7005-170-7.

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  1. Bielec Jan (red.), Szwałek Stanisława: Wykaz urzędowych nazw miejscowości w Polsce. Ministerstwo Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska. T. II: K - P. Warszawa: GUS, 1981.
  2. Mamuszka Franciszek: Ziemia pucka: przewodnik krajoznawczy. Warszawa: Wyd. PTTK „Kraj”, 1989. ISBN 83-7005-170-7.