Przejdź do zawartości

Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z PTTK)
Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze
Ilustracja
Flaga PTTK
Państwo

 Polska

Siedziba

Warszawa

Data założenia

17 grudnia 1950

Rodzaj stowarzyszenia

stowarzyszenie

Profil działalności

turystyka i krajoznawstwo

Zasięg

Polska i zagranica

Prezes

Jerzy Kapłon[1]

Nr KRS

0000100817

Data rejestracji

27 marca 2002

brak współrzędnych
Strona internetowa
Znak towarzystwa w rysunku Złotej Honorowej Odznaki PTTK
Schronisko PTTK Stożek
Medal z okazji 25 lat działalności Oddziału PTTK „Meblarz” w Swarzędzu
Pałac Małachowskich przy ulicy Senatorskiej 11 w Warszawie, siedziba Zarządu Głównego PTTK
Tablice na siedzibie Zarządu Głównego PTTK przy ul. Senatorskiej 11 w Warszawie
Głaz w Stargardzie postawiony z okazji 100 lat polskiej turystyki (1873–1973)

Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze (PTTK) – stowarzyszenie powstałe z połączenia w 1950 Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego i Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego grupujące turystów i krajoznawców. Towarzystwo stawia sobie za zadanie upowszechnianie na terenie Polski turystyki kwalifikowanej i krajoznawstwa.

Siedziba Zarządu Głównego PTTK mieści się w pałacu Małachowskich przy ulicy Senatorskiej 11 w Warszawie.

Historia powstania

[edytuj | edytuj kod]

Dla wyjaśnienia wszystkich problemów i stworzenia modelu przyszłego Towarzystwa w 1948 została powołana Komisja Porozumiewawcza, a finalnym efektem jej działania było opracowanie „Podstaw ideologicznych oraz zasad przyszłego statutu”. Ostatnie Zjazdy Delegatów obu Towarzystw odbyły się w Warszawie, 16 grudnia 1950. W dniu następnym, 17 grudnia 1950, powołano Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze. Leopold Węgrzynowicz, znany działacz PTKraj, odszedł w tym okresie na emeryturę[2], a Mieczysław Orłowicz znalazł miejsce w nowo powstałej organizacji[3].

W obecnie obowiązującym Statucie PTTK znajduje się informacja, że Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze (…) powstałe w 1950 roku z utworzonego w 1873 roku Towarzystwa Tatrzańskiego, przekształconego w 1920 roku w Polskie Towarzystwo Tatrzańskie oraz utworzonego w 1906 roku Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, jest spadkobiercą tradycji i dorobku ideowego, a także następcą prawnym majątku tych Towarzystw[4].

Teraźniejszość

[edytuj | edytuj kod]

Do PTTK należy blisko 68 tysięcy członków, zrzeszonych w 291 oddziałach, składających się z prawie 1800 kół i klubów[5]. Baza noclegowa PTTK obejmuje ponad 20 tysięcy miejsc noclegowych w 60 domach turysty, 77 schroniskach górskich, 35 stanicach i ośrodkach turystyki wodnej, 33 ośrodkach campingowych i w 5 zajazdach. Prowadzi 8 muzeów regionalnych, 23 biblioteki, 25 regionalnych pracowni krajoznawczych i 11 Ośrodków Kultury Turystyki Górskiej[5], które są ośrodkami tradycji polskiego ruchu turystyczno-krajoznawczego. Gromadzone są w nich unikalne dokumenty i inne materiały świadczące o udziale PTTK i jego poprzedników w rozwoju działalności społecznej i kulturowej w Polsce. Jest wydawcą map, folderów i przewodników.

PTTK posiada własną kadrę – przewodników turystycznych, instruktorów krajoznawstwa i ochrony przyrody oraz przodowników turystyki kwalifikowanej (pieszej, górskiej, rowerowej, kajakowej, motorowej, jeździeckiej i narciarskiej). Prowadzi liczne szkolenia. Każdy z członków Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego po opłaceniu składki członkowskiej otrzymuje legitymację członkowską PTTK, będącą jednocześnie Kartą Rabatową PTTK. Dzięki Karcie członkowie PTTK mogą korzystać z rabatów handlowych za usługi noclegowe w obiektach PTTK i innych, których właściciele przystąpili do karty. Przez najatrakcyjniejsze tereny w Polsce przebiega szacunkowo 63 tysiące kilometrów wyznakowanych przez PTTK szlaków: pieszych nizinnych i górskich, rowerowych, narciarskich, jeździeckich oraz wodnych. Przez Polskę wiodą także dalekobieżne (transeuropejskie) szlaki piesze i rowerowe, nad którymi merytoryczną i prawną opiekę sprawuje PTTK.

W 2015 PTTK zorganizowało prawie 20 tysięcy wycieczek i imprez plenerowych, w których wzięło udział 570 tysięcy osób[6].

PTTK promuje system odznak turystycznych i krajoznawczych, mających na celu popularyzację poznawania Polski. Należą do nich m.in.:

Poszczególne oddziały przyznają także odznaki regionalne.

 Osobny artykuł: Odznaki PTTK.

Towarzystwo jest członkiem następujących organizacji międzynarodowych:

Do 31 grudnia 2011 PTTK było członkiem Naturfreunde Internationale (NFI)[7].

Władze

[edytuj | edytuj kod]

Władze naczelne w PTTK wybierane są podczas walnych zjazdów organizacji organizowanych co cztery lata[8]. Spośród delegatów wybierani są członkowie zarządu głównego, głównej komisji rewizyjnej oraz głównego sądu koleżeńskiego. Pracami zarządu głównego kieruje prezes, funkcję tę pełnili do te pory

Prezesi Zarządu PTTK
Kadencja Zarządu PTTK Imię i nazwisko Długość Kadencji Uwagi
I Włodzimierz Reczek[9] 19 XII 1950–16 I 1955
II Stanisław Ziemba[9] 16 I 1955–1957 Kadencja zakończona przedwcześnie
II-III Marek Arczyński[9] 1957–1 VII 1960
IV Bronisław Bednarz[9] 3 VII 1960–4 V 1962
V-VII Piotr Gajewski[9] 6 V 1962–27 XI 1972
VIII Wincenty Kraśko[9] 27 XI 1972–15 XII 1974
VIII-IX Stanisław Lewandowski[9] 15 XII 1974–16 XI 1980
IX Tadeusz Rycerski[9] 16 XI 1980–7 VI 1981
X-XII Andrzej Gordon[9] 7 VI 1981–14 IV 1991 rezygnacja 14 IV 1991 r.
XII Marek Dąbrowski[9] 18 IV 1991–28 II 1993
XIII Adam Chyżewski[9] 28 II 1993–7 IX 1997
XIV-XV Janusz Zdebski[10] 7 IX 1997–18 IX 2005
XVI-XVI Lech Drożdżyński[9] 18 IX 2005- 15 IX 2013
XVII Roman Bargieł[11] 15 IX 2013 - XII 2017
XVIII Jacek Potocki[12] XII 2017- VI 2019
XIX-XX Jerzy Kapłon[13] od lipca 2019

Odznaczenia i wyróżnienia

[edytuj | edytuj kod]
 Osobny artykuł: Odznaczenia PTTK.

Konkursy krasomówcze

[edytuj | edytuj kod]

W ramach działalności PTTK organizowane są konkursy krasomówcze mające na celu zwiększenie zainteresowania historią i atrakcjami turystycznymi różnych regionów Polski, a jednocześnie propagujące krasomówstwo. Pierwszy był Krajowy Konkurs Krasomówczy Przewodników PTTK, przeprowadzany od 1971. Potem rozszerzano ideę konkursów na młodsze grupy wiekowe.

W tej chwili poza konkursami krasomówczymi przewodników odbywają się:

  • od 1976 Konkursy Krasomówcze Młodzieży Szkół Średnich (od 2000 jako Konkursy Krasomówcze Młodzieży Szkół Ponadgimnazjalnych),
  • od 1985 Konkursy Krasomówcze Dzieci i Młodzieży Szkół Podstawowych,
  • od 2000 Konkursy Krasomówcze Młodzieży Gimnazjalnej.

Eliminacje Konkursów odbywają się w trzech (dla konkursów młodzieżowych – w czterech) etapach. Są to poziom: szkolny (dla konkursów młodzieżowych), powiatowy/rejonowy, wojewódzki, finał ogólnopolski. Finały konkursów krasomówczych przewodników i młodzieży szkół ponadgimnazjalnych odbywają się na zamku w Golubiu-Dobrzyniu. Konkursy dla młodzieży ze szkół podstawowych i gimnazjów powstały z inicjatywy legnickich działaczy PTTK i ich finały odbywają się w Legnicy.

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Uchwała Zarządu Głównego PTTK nr 126/XIX/2019 z dnia 6 lipca 2019 r. [online], Serwis internetowy PTTK [dostęp 2019-12-31] [zarchiwizowane z adresu 2019-12-31].
  2. Leopold Węgrzynowicz odszedł na emeryturę.
  3. Mieczysław Orłowicz pozostał członkiem Zarządu PTTK [online], khit.pttk.pl [zarchiwizowane z adresu 2016-01-21].
  4. Statut PTTK zarejestrowany przez Sąd Rejonowy dla miasta Stołecznego Warszawy, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego postanowieniem z dnia 23.02.2006 [online] [dostęp 2011-03-06] (pol.).
  5. a b raport TKO dla GUS za rok 2019 [online] [dostęp 2020-11-21] [zarchiwizowane z adresu 2020-11-29] (pol.).
  6. PTTK stało się poważnym graczem na turystycznym rynku [online], wSensie.pl, 2016 [dostęp 2016-07-17] (pol.).
  7. Uchwała nr 278/XVII/2011 Zarządu Głównego PTTK z 17 grudnia 2011 roku.
  8. Statut PTTK zatwierdzony 7 kwietnia 2018 r. przez Nadzwyczajny Zjazd PTTK [online], Serwis internetowy PTTK [dostęp 2019-12-31] [zarchiwizowane z adresu 2018-09-02].
  9. a b c d e f g h i j k l Aleksandra M. Staszak, Zapomniani ludzie, zapomniane rocznice, [w:] Andrzej Gordon i inni red., Z historii Towarzystwa, „Gościniec”, Andrzej Gordon, Kwartalnik 4(34)/4(38)/2010-2011, Warszawa: Zarząd Główny PTTK, 2011, s. 37-38, ISSN 1642-0853 [dostęp 2024-03-30] [zarchiwizowane z adresu] (pol.).
  10. Oddział Miejski PTTK w Lublinie im. Aleksandra Janowskiego - Janusz Zdebski [online], lublin.pttk.pl [dostęp 2024-03-30].
  11. PTTK Oddział Ziemi Elbląskiej. [online], www.pttk.elblag.com.pl [dostęp 2024-03-30].
  12. Nowy Zarząd Główny PTTK [online], Górska Turystyka Jeździecka PTTK, 19 grudnia 2017 [dostęp 2024-03-30] (pol.).
  13. Jerzy Kapłon prezesem Zarządu Głównego PTTK [online], wiadomosciturystyczne.pl [dostęp 2024-03-30].

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]

Komisje: