Papryka (kuchnia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Papryka mielona
Różnokolorowe odmiany papryki rocznej

Papryka (Capsicum annuum) – owoce papryki rocznej przeznaczone do spożycia w postaci świeżej lub konserwowanej jako warzywo, względnie świeżej, konserwowanej, suszonej lub suszonej i zmielonej (papryka w proszku) jako przyprawa lub dodatek do potraw. W każdej z wymienionych postaci, papryka może być stosowana do potraw surowych, jak i gotowanych.

Gatunki Capsicum zostały odnalezione w Peru w grobach w Huata Prieta[1], co świadczyło o uprawie tych gatunków na długo przed odkryciem Ameryki. W Europie papryka jest znana od XVI w. Prawdopodobnie pierwsza wzmianka o niej pochodzi od lekarza jednej z wypraw Krzysztofa Kolumba, który zapisał, że Kolumb przywiózł do Europy pieprz, ostrzejszy od pieprzu kaukaskiego. Dla Hiszpanów i Portugalczyków, którzy poszukiwali pieprzu, odkrycie papryki – nowego, znacznie ostrzejszego „pieprzu indiańskiego” – stało się bardzo zyskowne[2]. Ponieważ nasiona papryki długo zachowują zdolność kiełkowania, można je było dość łatwo przewozić na większe odległości. Papryka pochodzenia amerykańskiego w Europie uprawiana była początkowo na Półwyspie Iberyjskim jako roślina ozdobna, później także ze względu na zastosowania kulinarne, jak i lecznicze.

Możliwe, że druga droga, którą papryka dotarła mniej więcej w tym samym czasie do Europy, prowadziła z Indii za pośrednictwem Turków, do krajów bałkańskich i na Węgry. Pierwotna węgierska nazwa papryki, poświadczona w słowniku z 1684 roku, to török bors („turecki pieprz”)[3].

Na Węgrzech obecnie zwana jest „czerwonym złotem”, bowiem przynosi duże dochody z eksportu. Jest jednym z podstawowych składników w kuchni węgierskiej, np. w takich daniach jak leczo, gulasz czy tokań. Węgrzy eksportują także, chociaż sami jej nie używają, paprykę pfeferoni. Popularną paprykę w proszku jako pierwsi zastosowali bracia Palffy w XIX i wprowadzili na rynek pod nazwą Rózsa paprika. Zgodnie z tą technologią usuwa się żyłki i nasiona, usuwając nadmiar kapsaicyny[4].

Owoce papryki różnią się znacznie pod względem wielkości, koloru, kształtu i ostrości (zależnej od zawartości kapsaicyny). Do najbardziej znanych odmian należą:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tom D. Dillehay i inni, Simple technologies and diverse food strategies of the Late Pleistocene and Early Holocene at Huaca Prieta, Coastal Peru, „Science Advances”, 3 (5), 2017, e1602778, DOI10.1126/sciadv.1602778, ISSN 2375-2548, PMID28560337, PMCIDPMC5443642 [dostęp 2022-05-09] (ang.).
  2. Capsicum History - Origins and History of Pepper Fruits, www.vegetablefacts.net [dostęp 2022-05-09].
  3. Magyar, Elek: The Gourmet’s Cook Book. Hungarian Cuisine s. 26.
  4. Wieromiej, Witold: Kuchnia węgierska s. 15.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]