Pomocne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 51°02'40"N 16°01'18"E
- błąd 39 m
WD 51°3'N, 16°2'E
- błąd 2313 m
Odległość 1081 m
Pomocne
wieś
Ilustracja
Kościół św. Marcina w Pomocnem
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat jaworski
Gmina Męcinka
Wysokość 320-420 m n.p.m.
Liczba ludności (2013) 398[1]
Strefa numeracyjna 76
Kod pocztowy 59-424
Tablice rejestracyjne DJA
SIMC 0365693
Położenie na mapie gminy Męcinka
Mapa lokalizacyjna gminy Męcinka
Pomocne
Pomocne
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pomocne
Pomocne
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Pomocne
Pomocne
Położenie na mapie powiatu jaworskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu jaworskiego
Pomocne
Pomocne
Ziemia51°02′40″N 16°01′18″E/51,044444 16,021667

Pomocne (niem. Pombsen) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie jaworskim, w gminie Męcinka[2], na Pogórzu Kaczawskim (Pogórzu Złotoryjskim) w Sudetach.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa legnickiego.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa miejscowości nawiązuje do funkcji osiedla, której mieszkańcy pełnili posługi dla załogi leżącego nieopodal zamku na Górzcu oraz zobowiązani byli do „stróży”. Według Heinricha Adamy'ego nazwa wywodzi się od polskiego określenia "pomoc"[3]. W swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu jako najstarszą nazwę wymienia Pomozin podając jej znaczenie "Dorf der Helfer (Gehulfen)" czyli w języku polskim "Wieś pomocników, pomocy"[3]. Nazwa została później fonetycznie zgermanizowana na Pombsen[3] i utraciła swoje pierwotne znaczenie.

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1203 roku gdzie wymieniana jest jako „Pomozin”. Z 1335 roku pochodzi natomiast informacja o kościele ecclesia de Poczin[4].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Wieś położona jest na Pogórzu Kaczawskim (Pogórzu Złotoryjskim), rozciągnięta na długości 4 km wzdłuż potoku Wilcza, na wys. 320-420 m n.p.m., ok. 14 km na zachód od Jawora[4][5].

Budowa geologiczna[edytuj | edytuj kod]

Podłoże zbudowane jest ze staropaleozoicznych skał metamorficznych należących do metamorfiku kaczawskiego. Są to fyllity, łupki serycytowe i łupki kwarcowe oraz zieleńce, łupki zieleńcowe. Utwory te przecięte są intruzjami trzeciorzędowych bazaltów, które budują m.in. wzgórza Czartowska Skała i Górzec oraz tworzą niewielkie wychodnie na północny wschód od wsi. Starsze skały przykryte są różnej grubości warstwą kenozoicznych glin i gleby. W dolinie Wilczy występują osady rzeczne[6].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty[7]:

  • kościół par. pw. św. Marcina, z XIV w., 1772 r., 1963 r.
  • cmentarz parafialny
  • aleja lipowa, do kościoła, z XVIII w.
  • dom nr 106, szachulcowy, z l. 1803-1827

Ochrona przyrody[edytuj | edytuj kod]

Wieś położona jest w obrębie Parku Krajobrazowego Chełmy[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Edward Wiśniewski, Tomasz Horoszko: Park Krajobrazowy Chełmy, Myślibórz, Wrocław 2013, ​ISBN 978-83-63166-06-9​, s. 81
  2. Główny Urząd Statystyczny: Rejestr TERYT. [dostęp 2013-03-2].
  3. a b c Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 83.
  4. a b Stanisław Jastrzębski: Jawor i okolice, Ossolineum, Wrocław 1973, s. 138
  5. a b Góry i Pogórze Kaczawskie, skala 1:40.000, mapa turystyczna, Wydawnictwo Turystyczne Plan, Jelenia Góra 2004, wyd. II, ​ISBN 83-88049-02-X
  6. Park Krajobrazowy Chełmy, mapa geologiczna dla turystów, skala 1:50 000, Państwowy Instytut Geologiczny, Warszawa, 1995, ​ISBN 83-903704-1-7
  7. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 32. [dostęp 7.9.2012].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stanisław Jastrzębski: Jawor i okolice, Ossolineum, Wrocław 1973, s. 138
  • Słownik geografii turystycznej Sudetów, tom 7 Pogórze Kaczawskie, red. Marek Staffa, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław 2002, ​ISBN 83-85773-47-9
  • Edward Wiśniewski, Tomasz Horoszko: Park Krajobrazowy Chełmy, Myślibórz, Wrocław 2013, ​ISBN 978-83-63166-06-9​, s. 81-82
  • Góry i Pogórze Kaczawskie, skala 1:40.000, Wydawnictwo Turystyczne Plan, Jelenia Góra 2004, wyd. II, ​ISBN 83-88049-02-X
  • Park Krajobrazowy Chełmy, mapa geologiczna dla turystów, skala 1:50 000, Państwowy Instytut Geologiczny, Warszawa, 1995, ​ISBN 83-903704-1-7