Program Tiangong

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Schemat modułu Tiangong 1, z prawej statek Shenzhou

Tiangong (chiń.: 天宫; pinyin: Tiāngōng; dosł. „Pałac Niebiański”) – chiński program budowy i testów pojedynczych modułów orbitalnych, stanowiących małe, jednomodułowe stacje orbitalne. Program Tiangong stanowi etap przygotowawczy do programu budowy wielomodułowej stacji orbitalnej również nazwanej Tiangong. Oficjalna prezentacja makiety Tiangong 1 odbyła się w styczniu 2009 r.[1] Moduł Tiangong 1 został umieszczony na orbicie 29 września 2011 r., natomiast umieszczenie modułu Tiangong 2 jest planowane w 2016 r.

Charakterystyka[edytuj kod]

Tiangong 1[edytuj kod]

 Osobny artykuł: Tiangong 1.

Jest to niewielki statek kosmiczny o masie 8,5 ton. Składa się z dwóch modułów:

  1. orbitalnego (załogowego) z węzłem cumowniczym,
  2. serwisowego, z silnikami i bateriami słonecznymi.

Nie posiada kapsuły powrotnej – załoga jest do niego dostarczana i zabierana statkiem typu Shenzhou. Tiangong 1 został wyniesiony na orbitę za pomocą chińskiej rakiety nośnej CZ-2F/T (chiń. Długi Marsz) – modyfikacji rakiety CZ-2F, która wynosi na orbitę załogowe statki Shenzhou[2], o udźwigu zwiększonym do ok. 11,2 t na LEO. Wyniesienie Tiangong 1 było pierwszym startem tej wersji rakiety. Okres używalności statku Tiangong 1 określono na 2–3 lata.

Parametry techniczne modułu Tiangong 1:

  • Załoga: 2 lub 3 osoby
  • Długość: 10,4 m
  • Średnica: 3,35 m
  • Pojemność hermetyzowana: 15 m3
  • Masa: 8,5 t
  • Liczba portów cumowniczych: 1

Umieszczenie statku w kosmosie nastąpiło 29 września 2011 r. z kosmodromu Jiuquan[3]. Tiangong 1 znajduje się na orbicie o wysokości 350–370 km i nachyleniu 42–43°.

Tiangong 2[edytuj kod]

 Osobny artykuł: Tiangong 2.

Parametry modułu Tiangong 2 są bardzo zbliżone do parametrów Tiangong 1, został jednak wyposażony w ulepszony system podtrzymywania życia, umożliwiający 30-dniowy pobyt załogi[4]. Został umieszczony na orbicie 15 września 2016 roku[5]. W tym samym roku zacumują do niego statek załogowy Shenzhou 11 oraz towarowy Tianzhou[6]. Astronauci będą przeprowadzali obserwacje powierzchni Ziemi, eksperymenty medyczne i inne.

Tiangong 3[edytuj kod]

Według nieoficjalnych informacji Tiangong 3 miał być większym obiektem od poprzednich modeli, prototypem głównego modułu planowanej wielomodułowej stacji orbitalnej. Tiangong 3 miał zostać wyposażony w system podtrzymywania życia oraz recyklingu umożliwiający pobyty astronautów na jej pokładzie do 40 dni. Ponadto moduł miał być wyposażony w dwa lub więcej portów cumowniczych, do których oprócz załogowych pojazdów Shenzhou mogłyby cumować statki zaopatrzeniowe. Jednak ok. 2013 r. moduł Tiangong 3 przestał pojawiać się w oficjalnych wypowiedziach i prezentacji przedstawicieli chińskiego załogowego programu kosmicznego. Prawdopodobnie po module Tiangong 2 zostanie na orbicie umieszczony już główny moduł Tianhe chińskiej załogowej stacji kosmicznej, która również otrzyma nazwę Tiangong.

Misje w ramach programu Tiangong[edytuj kod]

Nazwa modułu Start Deorbitacja Cumowania
Tiangong 1 29.09.2011 ok. 2016 Shenzhou 8 (bezzałogowy)
Shenzhou 9
Shenzhou 10
Tiangong 2 2016 ok. 2019 Shenzhou 11
Tianzhou
Tiangong 3 odwołany

Planowana stacja orbitalna[edytuj kod]

Planowana chińska stacja orbitalna. Od góry: statek transportowy Tianzhou na bazie statku Tiangong 1, moduł główny Tianhe, statek załogowy Shenzhou, po lewej i prawej dwa moduły badawcze Wentian i Xuntian
 Osobny artykuł: Chińska stacja orbitalna.

Około 2022 r. Chiny zamierzają umieścić na orbicie nową stację kosmiczną Tiangong[7]. Podstawowy moduł tej stacji Tianhe będzie miał masę ok. 20 t, do niego zostaną dołączone dwa moduły badawcze, zaś do całego systemu będą cumowały zarówno statki załogowe Shenzhou jak i statki zaopatrzeniowe Tianzhou oparte na konstrukcji Tiangong 1. Całość stacji będzie mieć masę ok. 60 t. Rakietą nośną wynoszącą te moduły na orbitę będzie nowa, ciężka rakieta CZ-5, o udźwigu do 25 t na LEO, która będzie startować z kosmodromu Wenchang.

Przypisy

  1. Thomas Ricker: China's Tiangong 1 space station unveiled for tiny Taikonauts. www.engadget.com, 26.01.2009. [dostęp 10.06.2012].
  2. Tiangong-1. Loty kosmiczne (lk.astronautilus.pl). [dostęp 10.06.2012].
  3. China launches Tiangong-1 space station test module. The Guardian, 29.09.2011. [dostęp 10.06.2012].
  4. Morris Jones: Progress for Tiangong 2 (ang.). SpaceDaily, 2015-09-01. [dostęp 2015-01-01].
  5. Michał Moroz: Tiangong-2 na orbicie. 2016-09-15. [dostęp 2016-09-15].
  6. Tiangong 2 (ang.). SinoDefence. [dostęp 2015-03-17].
  7. Morris Jones: China's Space Station is Still On Track (ang.). ScienceDaily, 2014-09-11. [dostęp 2015-03-17].

Bibliografia[edytuj kod]