Przewodniczący ZHP

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Przewodniczący ZHP – najwyższa funkcja w Związku Harcerstwa Polskiego.

W latach 1919-1950 Przewodniczący ZHP stał na czele Naczelnictwa ZHP, które łączyło:

  • Organizację Harcerzy (z Naczelnikiem Harcerzy i Główną Kwaterą Harcerzy),
  • Organizację Harcerek (z Naczelniczką Harcerek i Główną Kwaterą Harcerek),
  • Organizację Przyjaciół Harcerstwa.

Po latach stalinowskich, na Krajowym Zjeździe Działaczy Harcerskich w 1956 w Łodzi, nie przywrócono odrębnej Organizacji Harcerzy i odrębnej Organizacji Harcerek. Nie przywrócono również funkcji Przewodniczącego ZHP, która łączyła pion męski i żeński w harcerstwie, wybrano natomiast Prezydium Naczelnej Rady Harcerskiej. W latach 1958-1964 najwyższą funkcją w ZHP był Naczelnik Harcerstwa, a następnie w latach 1964-1990 Naczelnik ZHP. Funkcję Przewodniczącego ZHP przywrócono w 1990. Przewodniczący wybierany jest na 4-letnią kadencję przez Zjazd ZHP, a w trakcie kadencji przez Radę Naczelną ZHP.

Kompetencje Przewodniczącego ZHP[edytuj]

Przewodniczący ZHP:

Przewodniczący wykonuje swoje zadania przy pomocy wiceprzewodniczących ZHP.

Przewodniczący ZHP przed II wojną światową[edytuj]

Lp. Przewodniczący   Objęcie
stanowiska
Opuszczenie
stanowiska
Wiceprzewodniczący
1 dr Tadeusz Strumiłło Tadeusz Strumillo.jpg 11 czerwca 1919 3 lipca 1920
2 gen. broni Józef Haller Generał Józef Haller.jpg 3 lipca 1920 4 lutego 1923 dr Tadeusz Strumiłło
ks. Jan Mauersberger
3 ks. Jan Mauersberger Jan Mauersberger twarz.jpg 7 kwietnia 1923 10 listopada 1923  
4 dr Tadeusz Strumiłło Tadeusz Strumillo.jpg 10 listopada 1923 19 kwietnia 1925 Maria Wocalewska
5 Roman Bniński Roman Bniński 2.jpg 19 kwietnia 1925 12 kwietnia 1926 Maria Wocalewska
6 Józef Karśnicki BLANK.jpg 12 kwietnia 1926 24 kwietnia 1927  
7 ks. hm. RP Jan Mauersberger Jan Mauersberger twarz.jpg 24 kwietnia 1927 29 grudnia 1929  
8 Władysław Sołtan Władysław Sołtan.jpg 29 grudnia 1929 2 lutego 1931  
9 dr hm. Michał Grażyński Grazynski.jpg 2 lutego 1931 1 września 1939 ks. hm. RP Jan Mauersberger
Wanda Opęchowska
hm. RP Helena Grażyńska
hm. Marian Wierzbiański
gen. bryg. dr Józef Zając

Przewodniczący ZHP w czasie II wojny światowej[edytuj]

Na emigracji[edytuj]

Po przegranej kampanii wrześniowej 1939 na uchodźstwie znalazło się dużo starszyzny harcerskiej, wśród niej członkowie naczelnych władz harcerskich, włącznie z przewodniczącym ZHP dr. Michałem Grażyńskim, który z Rumunii przybył do Paryża 9 października 1939. Tego samego dnia Grażyński utworzył Naczelny Komitet Wykonawczy ZHP, w skład którego (oprócz Grażyńskiego) weszli: wiceprzewodniczący ZHP gen. bryg. dr Józef Zając, hm. Maria Kapiszewska oraz komisarz międzynarodowy ZHP hm. Henryk Kapiszewski. Komitet, będąc reprezentacją ZHP, miał działać eksterytorialnie, podobnie jak Rząd Rzeczypospolitej. Powstanie Komitetu prezydent RP Władysław Raczkiewicz zaakceptował już 13 października 1939, gdy otrzymał pisemną wiadomość od Grażyńskiego. Komitet został w listopadzie 1939 uznany przez Światowe Biuro Skautowe za reprezentację ZHP. W ciągu pierwszych kilkunastu tygodni działalności Komitet uzyskał bardzo wiele dla harcerstwa polskiego zarówno w kraju, jak i na obczyźnie.

Po ewakuacji do Wielkiej Brytanii, 22 grudnia 1940 w Perth z udziałem 36 instruktorów harcerskich odbyła się konferencja, na której wybrano 19 instruktorów (włącznie z Olgą Małkowską) jako kandydatów na członków Tymczasowego Komitetu ZHP. Dwa dni później w w posiadłości Castlemains koło Douglas na wyspie Man odbyło się zebranie 15 członków starszyzny z hm. Michałem Grażyńskim, ukonstytuował się Komitet Harcerski w Wielkiej Brytanii z siedzibą w Castlemains, spośród instruktorów wybranych na konferencji w Perth. Powstanie Komitetu było ważnym krokiem, gdyż w Wielkiej Brytanii rozwinęła się działalność drużyn harcerzy i harcerek, kręgów starszoharcerskich w wojsku.

Hm. Michał Grażyński wkrótce jako człowiek byłego reżimu sanacyjnego został przez rząd RP pozbawiony funkcji przewodniczącego ZHP, a następnie zesłany do Rothesay na wyspę Bute u wybrzeży Szkocji, gdzie umieszczano przeciwników rządu, wyższych oficerów bez przydziału itp. Grażyński zachował jednak tak wielki autorytet, że nikt inny nie podjął się objęcia funkcji przewodniczącego ZHP. W związku z tym kierowanie Komitetem przejęła hm. Olga Małkowska.

21 sierpnia 1942 Ministerstwo Spraw Wewnętrznych przyjęło listę członków Komitetu przesłaną przez Małkowską, zatwierdzając zakres działania i skład Komitetu jako Tymczasowego Komitetu Harcerskiego. Uznanie rządowe dla Komitetu umożliwiło uzyskanie subwencji na prowadzenie biur i działalności harcerskiej na terenie Wielkiej Brytanii. Dlatego też odbyte 16 stycznia 1943 w Londynie posiedzenie Komitetu zdecydowało się przenieść swoją siedzibę z Castlemains do Londynu. Uchwalono również regulamin wewnętrzny Komitetu. Gdy na początku kwietnia 1943 ppor. hm. Kazimierza Sabbata, będącego członkiem Komitetu, przeniesiono służbowo do Londynu, przewodnicząca Małkowska przybywająca w Castlemains zdecydowała, że Sabbat jako wiceprzewodniczący Komitetu będzie ją w zastępstwie reprezentował w Londynie. Zdecydowano się również zmienić nazwę Tymczasowy Komitet Harcerski na Komitet Naczelny ZHP na Czas Wojny. Organem wykonawczym Komitetu stało się biuro harcerskie w Londynie na czele z Sabbatem, który praktycznie był szefem harcerstwa polskiego czasu wojny poza granicami kraju, gdyż przewodnicząca Małkowska przebywała na stałe w Castlemains.

W okupowanej Polsce (Szare Szeregi)[edytuj]

Przewodniczący ZHP po II wojnie światowej[edytuj]

Przewodniczący ZHP (do zlikwidowania funkcji)[edytuj]

Przewodniczący Naczelnej Rady Harcerskiej[edytuj]

Przewodniczący ZHP (od 1990)[edytuj]

  • hm. Stefan Mirowski (grudzień 1990 – 13 lipca 1996)
  • prof. zw. dr hab. hm. Maria Hrabowska (1996-2001)
  • prof. zw. dr hab. hm. Wojciech Katner (2001 – 2 grudnia 2005)[1]
    • hm. Jacek Smura (2001 – 2 grudnia 2005) – wiceprzewodniczący
    • hm. Wanda Czarnota (2001 – 2 grudnia 2005) – wiceprzewodnicząca
  • hm. Andrzej Borodzik (3 grudnia 2005 – 9 września 2007)[2]
    • hm. Mariusz Jachta (4 grudnia 2005 – 9 września 2007) – wiceprzewodniczący
    • hm. Anna Kirkiewicz (4 grudnia 2005 – 9 września 2007) – wiceprzewodnicząca
    • hm. Rafał Klepacz (4 grudnia 2005 – 9 września 2007) – wiceprzewodniczący
  • prof. zw. dr hab. hm.Adam Massalski (9 września 2007 – 4 grudnia 2009)[3]
    • hm. Anna Kirkiewicz (9 września 2007 – 4 grudnia 2009) – wiceprzewodnicząca
    • hm. Andrzej Starski (9 września 2007 – 4 grudnia 2009) – wiceprzewodniczący
    • hm. Maciej Szafrański (9 września 2007 – 4 grudnia 2009) – wiceprzewodniczący
  • prof. zw. dr hab. hm. Adam Massalski (ponownie, 5 grudnia 2009 – 6 grudnia 2013)[4]
    • hm. Rafał M. Socha (5 grudnia 2009 – 6 grudnia 2013) – wiceprzewodniczący
    • hm. Dariusz Supeł (5 grudnia 2009 – 6 grudnia 2013) – wiceprzewodniczący
  • hm. Dariusz Supeł (od 6 grudnia 2013)
    • hm. Marian Antonik (od 7 grudnia 2013) – wiceprzewodniczący
    • hm. Jolanta Kreczmańska (od 7 grudnia 2013) – wiceprzewodnicząca

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]