Pustułka rdzawa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pustułka rdzawa
Falco alopex[1]
(Heuglin, 1861)
Ilustracja
Pustułka rdzawa u dołu
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd sokołowe
Rodzina sokołowate
Podrodzina sokoły
Plemię Falconini
Rodzaj Falco
Gatunek pustułka rdzawa
Synonimy
  • Tinnunculus alopex Heuglin, 1861[2]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Pustułka rdzawa[4] (Falco alopex) – gatunek średniej wielkości ptaka drapieżnego z rodziny sokołowatych (Falconidae). Spotyka się go na suchych obszarach Afryki. Nie wyróżnia się podgatunków[2][5].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

To duża, wysmukła pustułka z długimi, wąskimi skrzydłami i ogonem. Ma 32–38 cm długości z rozpiętością skrzydeł 76–86 cm i waży 250–300 gramów. Samica jest o 3% większa od samca. Ubarwienie jest ciemnorude (stąd angielska nazwa tego ptaka to pustułka lisia) od góry i z czarnym prążkowaniem od dołu. Ogon posiada wąskie, czarne paski, podczas gdy lotki u skrzydeł są ciemne i nie mają pasków. Spodnia część pokrywy skrzydłowej jest jasna, co kontrastuje z ciemniejszym ciałem. Oczy mają żółto-brązową barwę, choć podobna pustułka stepowa ma białawe oczy, bardziej blade ubarwienie, prążkowane lotki i szary ogon.

Osobnik młodociany ma wyraźniejsze smużenie niż ptaki dorosłe i jaśniejsze prążkowanie na ogonie.

Pustułki rdzawe wydają wysokie, skrzekliwe okrzyki, ale poza okresem lęgowym przeważnie ptaki te się nie odzywają.

Występowanie i siedlisko[edytuj | edytuj kod]

Gnieździ się na sawannach na południe od Sahary od południowego Mali i Wybrzeża Kości Słoniowej na wschód aż po Sudan, wybrzeże Erytrei, Etiopię, północno-zachodnią i środkową Kenię. Rzadziej zalatuje na zachód do Senegalu, Gambii i Gwinei, a na południe do Demokratycznej Republiki Konga. Większość ptaków jest osiadła, choć niektóre osobniki wykazują ruchy migracyjne w trakcie pory wilgotnej na północy areału i na południu w czasie pory suchej. Pustułki rdzawe widuje się również w pobliżu klifów i kamienistych wzniesień. Zamieszkuje tereny od poziomu morza po 2200 m n.p.m., choć najczęściej poniżej 1000 m n.p.m. Zajmuje szeroki zasięg sięgający około 4 milionów km², ale jest tam zwykle ptakiem rzadko spotykanym.

Zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Rzadko zawisa w powietrzu. Zwykle poluje w trakcie czatowania z wysoko ustawionego obiektu, np. drzewa lub skały. Żywi się owadami, jaszczurkami i małymi ssakami. Ogólnie łapie zdobycz na ziemi, ale również zdarza się jej chwytać ptaki w locie, gdy uciekają z płonącej trawy.

Zachowania związane z wydawaniem na świat potomstwa są słabo poznane. Gniazdo tej pustułki znajduje się w dziurze lub szczelinie na klifie lub półce skalnej. Nie wykorzystuje żadnych materiałów do jego budowy. W lęgu znajduje się zwykle 2–3 jaja. Czasem ptaki rozmnażają się w luźnych koloniach liczących do 20 par.

Status[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje pustułkę rdzawą za gatunek najmniejszej troski (LC – least concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji szacuje się na 670–6700 dorosłych osobników. Trend liczebności populacji uznaje się za stabilny[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Falco alopex, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b Fox Kestrel (Falco alopex) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-13)].
  3. a b Falco alopex, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  4. Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Falconini Leach, 1820 (Wersja: 2019-04-14). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-09-02].
  5. F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Seriemas, falcons (ang.). IOC World Bird List (v10.2). [dostęp 2020-09-02].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ferguson-Lees, James & Christie, David A.(2001) Raptors of the World, Christopher Helm, London.
  • Global Raptor Information Network (2007) Species account: Fox Kestrel Falco alopex. Pobrano http://www.globalraptors.org 2 sierpnia 2007.
  • Sinclair, Ian & Ryan, Peter (2003) Birds of Africa south of the Sahara, Struik, Cape Town.
  • Zimmerman, Dale A.; Turner, Donald A. & Pearson, David J. (1999) Birds of Kenya & Northern Tanzania, Christopher Helm, London.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]