Rafał Radziwiłłowicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Rafał Radziwiłłowicz

Rafał Radziwiłłowicz (ur. 20 grudnia 1860 w Petersburgu, zm. 28 października 1929 w Wilnie) – polski lekarz psychiatra, profesor psychiatrii Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, działacz społeczny, jeden z wielkich mistrzów masonerii polskiej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Ignacego (1813–1865) i Oktawii z Medunickich. Ignacy Radziwiłłowicz zmarł, gdy Rafał miał 5 lat; matka przeniosła się wtedy do Warszawy, wyszła za Konrada Chmielewskiego. Miał brata Stanisława (1858–1900[1]), siostrę Oktawię (1862–1928), primo voto Rodkiewiczową, potem zamężną za Stefanem Żeromskim, i braci przyrodnich Konrada (1871–1946) i Zygmunta Chmielewskich (1873–1939). Żonaty z Marią Weryho (1856–1944), nie mieli dzieci.

Ukończył IV Gimnazjum w Warszawie. Studiował medycynę na Uniwersytecie w Dorpacie, w 1886 został doktorem medycyny. Powrócił do Warszawy i pracował w Zakładzie Leczniczym w Nałęczowie oraz w Szpitalu Dzieciątka Jezus w oddziałach chirurgicznym u Władysława Orłowskiego i chorób wewnętrznych u Ignacego Baranowskiego. W 1889 roku wyjechał do Sankt Petersburga, gdzie specjalizował się w psychiatrii w Szpitalu św. Mikołaja Cudotwórcy pod kierunkiem Ottona Czeczotta i w klinice psychiatrycznej Jana Mierzejewskiego. Po otwarciu Warszawskiej Lecznicy dla umysłowo chorych w Tworkach w 1891 roku objął w niej stanowisko ordynatora. W 1904 roku został zdymisjonowany. Poświęcił się wtedy praktyce prywatnej. Od 1905 do 1915 roku wykładał psychologię na Wyższych Kursach Pedagogicznych dla Kobiet. Jeden z twórców Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego – z jego inspiracji odbył się w 1920 roku pierwszy zjazd Towarzystwa. W 1922 habilitował się pod kierunkiem Jana Mazurkiewicza. Był autorem około 40 prac naukowych. Należał do komitetu redakcyjnego „Rocznika Psychiatrycznego”.

Zmarł na zawał serca w drodze z posiedzenia Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. Pochowany jest na Cmentarzu na Rossie (kwatera 2)[2].

Działalność polityczna i społeczna[edytuj | edytuj kod]

Sympatyk PPS, pomagał więźniom politycznym, uczestniczył w zaaranżowaniu symulacji choroby psychicznej przez Józefa Piłsudskiego podczas jego więzienia w Cytadeli w 1900 roku. Po 1905 roku bliżej współpracował z Edwardem Abramowskim. Współzałożyciel i członek zarządu Towarzystwa Kooperatystów, redaktor i wydawca tygodnika „Społem”, popierał tygodnik „Zaranie”. Uważa się, ze Radziwiłłowicz był pierwowzorem postaci doktora Judyma. Był członkiem Zarządu utworzonego w 1906 roku w Królestwie Kongresowym Towarzystwa Kultury Polskiej[3].

Wybrane prace[edytuj | edytuj kod]

  • Ueber Nachweis und Wirkung des Cytisins. Dorpat: C. Mattiesen, 1887
  • Patogeneza syrongomyelii. Krytyka Lekarska, 1899
  • Przedni oddział mózgowia. W: Hoyer H. Podręcznik histologii ciała ludzkiego. Warszawa, 1901
  • Przyroda omamu zmysłowego (Notatka psychologiczna). Neurologja Polska 1 (1), s. 18–24, 1910
  • Zagadnienia psychologji. Kraków, 1911
  • Psychjatrja sądowa. Warszawa, 1917
  • Myśli o myśleniu. Warszawa, 1921
  • Zakaz alkoholu w Ameryce. Kurjer Polski, 1923
  • Stanowisko psychjatry przy ocenie poczytalności. Rocznik Psychjatryczny 1, s. 9–18, 1923
  • Podstawy psychologji w zarysie. Warszawa: Jan Cotty, 1926
  • Projekt zakładu psychiatrycznego po Wilnem. Nowiny Psychiatryczne s. 145–157, 1927
  • Duchowicz B, Radziwiłłowicz R (red.): Alkohologja: książka podręczna dla walczących z alkoholizmem. Warszawa: nakł. Polskiego Towarzystwa Walki z Alkoholizmem „Trzeźwość”, 1928
  • Projekt rozbudowy Państwowego Szpitala Psychiatrycznego i Kliniki Psychiatr. U.S.B w Wilnie. Rocznik Psychjatryczny 11, s. 111–116, 1929

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. GROBONET 2.2 - wyszukiwarka osób pochowanych - Parafia p.w. św. Jana Chrzciciela w Nałęczowie, www.polskie-cmentarze.com [dostęp 2017-11-26] (pol.).
  2. Kwatera nr. 2 na Starej Rossie. [dostęp 2015-04-12].
  3. Janina Bemówna, Towarzystwo Kultury Polskiej, w: Nasza walka o szkołę polską 1901-1917: opracowania, wspomnienia, dokumenty, t. II, Warszawa 1934, s. 187-188.
  4. Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 28.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tadeusz Nasierowski, Curriculum vitae Rafała Radziwiłłowicza, „Psychiatria Polska”, 21 (1), 1987, s. 62-67, PMID3303080.
  • Tadeusz Nasierowski: Rafał Radziwiłłowicz. Postępy Psychiatrii i Neurologii 1, ss. 64-66, 1992
  • Tadeusz Nasierowski: Żeromski, Strug, Dąbrowska a psychiatrzy wolnomularze. Warszawa, 1997
  • Tadeusz Nasierowski: Psychiatria a wolnomularstwo w Polsce : (przełom XIX i XX wieku). Warszawa: Neriton, 1998
  • Ludwik Hass, Teresa Orłowska: „Radziwiłłowicz, Rafał” W: Polski Słownik Biograficzny tom 30. Polska Akademia Umiejętności, 1987 ss. 414-420
  • Ludwik Hass. Wolnomularze polscy w kraju i na świecie 1821-1999. Słownik biograficzny. Warszawa: Oficyna wydawnicza RYTM, 1999, ss. 407-409