René-Robert Cavelier de La Salle

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
René-Robert Cavelier de La Salle
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

22 listopada 1643
Rouen, Francja

Data i miejsce śmierci

19 marca 1687
Teksas

podpis
Ekspedycje La Salle

René-Robert Cavelier de La Salle (ur. 22 listopada 1643 w Rouen we Francji, zamordowany 20 marca 1687 w Teksasie) – francuski odkrywca delty Missisipi i badacz Ameryki Północnej.

W 1658 La Salle rozpoczął nowicjat jezuicki. Opuścił zakon w 1667 z powodu "niestabilności umysłowej" i udał się do Nowej Francji. Tam rozpoczął burzliwe życie kolonisty. Na początku prowadził gospodarstwo niedaleko Montrealu. Indianie z plemienia Seneków mieszkający niedaleko opowiadali mu o wielkiej rzece daleko na zachodzie, w głębi kontynentu. La Salle postanowił dotrzeć do rzeki i odkryć wodny korytarz w poprzek Ameryki Północnej.

W 1669 La Salle popłynął co najmniej do jeziora Ontario, a być może nawet do rzeki Ohio, ale nie jest to pewne. W następnych latach La Salle odbył wiele podróży, nauczył się kilku języków indiańskich, i zdobył umiejętność łatwego podróżowania w kanoe na długich dystansach.

W 1677 wrócił do Francji i otrzymał od króla patent na odkrycie terenów między Meksykiem, Florydą i Nową Francją. W 1678 wrócił do Kanady i zorganizował ekspedycję nad jezioro Erie, gdzie zbudował statek żaglowy Le Griffon. Był to pierwszy statek zbudowany na Wielkich Jeziorach. La Salle dotarł w nim aż do Green Bay na jeziorze Michigan.

W 1681 La Salle z ekspedycją czterdziestu ludzi udał się do rzeki Missisipi, do której dotarł 6 lutego 1682. Następnie popłynął wzdłuż rzeki na południe i dotarł do delty Missisipi 9 kwietnia 1682. Po długiej i żmudnej podróży w górę nurtu rzeki powrócił do Nowej Francji.

La Salle wrócił do Francji w 1684[1], gdzie wpadł na pomysł założenia kolonii w okolicach Nowego Orleanu w delcie Missisipi. W tym smym 1684 roku popłynął z czterema statkami do Zatoki Meksykańskiej, ale nie udało mu się odnalezienie delty od strony morza i w lutym 1685 roku wylądował w Teksasie w Matagorda Bay[2], w okolicach dzisiejszego miasta Houston[potrzebny przypis]. La Salle założył tam osiedle Fort Saint Louis, z których zorganizował trzy wyprawy badawcze na południe i zachód, nad Trinity River oraz nad Missisipi celem wytyczenia drogi lądowej do istniejących nad rzeką francuskich placówek. Podczas trzeciej ekspedycji La Salle zginął 20 marca 1687 roku zamordowany przez podwładnego niedaleko Navasota[3]. Niedobitki ekspedycji powróciły do Montrealu w 1688.

Wrak statku La Belle z ekspedycji La Salle’a został odnaleziony w Matagorda Bay w 1995. Wrak zachował się w stosunkowo dobrym stanie i zawierał około miliona przedmiotów z ekspedycji, która zabrała ze sobą wszystko potrzebne do założenia nowej kolonii. Odnaleziono również pozostałości jednego z fortów ekspedycji La Salle’a w Teksasie (Fort Saint-Louis).

Literatura[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jarosław Wojtczak, Alamo - San Jacinto 1836, s. 23, ISBN 83-11-08641-9.
  2. Jarosław Wojtczak, Alamo - San Jacinto 1836, s. 22-23.
  3. Jarosław Wojtczak, Alamo - San Jacinto 1836, s. 23-24.