Rezerwat przyrody Florianów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Florianów
rezerwat przyrody nieożywionej
Typ geologiczny i glebowy[1]
Podtyp skał, minerałów, osadów, gleb i wydm[1]
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Położenie gmina Mrozy
Mezoregion Obniżenie Węgrowskie
Data utworzenia 1991-07-08
Akt prawny M.P. z 1991 r. nr 25, poz. 172 §2
Powierzchnia 406,63 ha
Powierzchnia otuliny 588,5583 ha
Ochrona czynna
Położenie na mapie gminy Mrozy
Mapa lokalizacyjna gminy Mrozy
Florianów
Florianów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Florianów
Florianów
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Florianów
Florianów
Położenie na mapie powiatu mińskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu mińskiego
Florianów
Florianów
Ziemia52°05′40″N 21°52′45″E/52,094444 21,879167

Rezerwat przyrody Florianówrezerwat przyrody nieożywionej położony w gminie Mrozy (powiat miński, województwo mazowieckie)[1], w leśnictwie Jeziorek (Nadleśnictwo Mińsk)[2]. Jest największym rezerwatem powiatu mińskiego i jednym z największych rezerwatów przyrody województwa mazowieckiego.

Zajmuje powierzchnię 406,63 ha[1] (akt powołujący podawał 406,04 ha). Wokół rezerwatu utworzono otulinę o powierzchni 588,5583 ha[1]. Na mocy planu ochrony ustanowionego w 2017 roku, rezerwat jest objęty ochroną czynną[3].

Podstawa prawna[edytuj | edytuj kod]

Rezerwat powołany został Zarządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 8 lipca 1991 r. (M.P. z 1991 r. nr 25, poz. 172[4]).

Celem ochrony jest zachowanie, ze względów naukowych, dydaktycznych i krajobrazowych, interesujących i dobrze zachowanych form geomorfologicznych pochodzenia lodowcowego i wodnolodowcowego, głównie: ozu, moreny czołowej oraz wydmy parabolicznej[1]. Przedmiotem ochrony jest las porastający te formy.

Klasyfikacja rezerwatu[edytuj | edytuj kod]

Według obowiązujących kryteriów rozporządzenia Ministra Środowiska z 30 marca 2005 r. w sprawie rodzajów, typów i podtypów rezerwatów przyrody, pod względem rodzaju, rezerwat „Florianów” jest rezerwatem przyrody nieożywionej (N). Dalej, ze względu na dominujący przedmiot ochrony rezerwat można zaklasyfikować jako: typ – geologiczny i glebowy (PGg), podtyp – skał, minerałów, osadów, gleb i wydm (smg). Natomiast ze względu na główny typ ekosystemu, jako rezerwat leśny i borowy (EL), podtyp lasów mieszanych nizinnych (lmn)[1].

Budowa geologiczna[edytuj | edytuj kod]

Rezerwat obejmuje największy sfalowany oz i wydmę paraboliczną na Nizinie Południowopodlaskiej oraz dobrze zachowaną morenę czołową. Są one budowane przez czwartorzędowe osady o miąższości 60–100 m, będące pozostałością procesów akumulacji lodowcowej. Cały obszar rezerwatu wznosi się na piaszczystym sandrze położonym w północno-zachodniej części pradoliny Kostrzynia, której dno znajduje na wysokości ok. 140 m n.p.m.[5]

Wydma paraboliczna[edytuj | edytuj kod]

Północną część rezerwatu zajmuje eoliczna wydma paraboliczna osiągająca wysokość 147 m n.p.m., zbudowana z drobnego materiału skalnego, nawiewanego z sąsiedniego ozu oraz moreny czołowej[6].

Oz[edytuj | edytuj kod]

Środkowa część rezerwatu ukształtowana jest w formie ozu, którego oś długa przebiega w kierunku północ-południe. Na kulminacjach wał osiąga wysokość 155 m n.p.m. w części północnej oraz 168 m n.p.m. w części południowej. Oz na obszarze rezerwatu zbudowany jest z przemytego, warstwowanego materiału wodnolodowcowego. Na wschód i zachód od ozu, w miejscach mis wytopiskowych po martwym lodzie, znajdują się podmokłe obniżenia wypełnione płytkimi torfami i namułami torfiastymi. Odwadniają je dwa lokalne cieki wpływające do rzeki Witówki, lewobrzeżnego dopływu Kostrzynia[6].

Morena czołowa[edytuj | edytuj kod]

Południową część rezerwatu zajmuje morena czołowa, osiągająca w południowej części 172,7 m n.p.m.[6]

Flora i fauna[edytuj | edytuj kod]

Większa część rezerwatu porośnięta jest lasem z panującymi gatunkami: olszą, sosną, brzozą i dębem, na różnych siedliskach: bór świeży, kwaśna dąbrowa, grąd, ols, łęg olszowo-jesionowy[6]. Na ozie dominują drzewostany sosnowe, na wydmie sosnowo-brzozowe, natomiast na obszarach podmokłych obniżeń – olszowe. Przyczynia się to do znacznego różnicowania fitosocjologicznego – występują tu obok siebie bory świeże (Leucobryo-Pinetum), bory wilgotne (Molinio-Pinetum), bory bagienne (Vaccinio uliginosi-Pinetum), bory mieszane świeże (Querco roboris-Pinetum), grądy subkontynentalne (Tilio-Carpinetum), łęgi jesionowo-olszowe (Fraxino-Alnetum), olsy porzeczkowe (Ribeso nigri-Alnetum), a spośród zbiorowisk nieleśnych m.in. zespół turzycy błotnej (Caricetum acutiformis) oraz kwaśne młaki niskoturzycowe (Caricion nigrae)[2].

Na terenie rezerwatu stwierdzono 271 gatunków roślin naczyniowych oraz 12 gatunków mszaków, w tym następujące gatunki chronione: kukułka szerokolistna (Dactylorhiza majalis), mącznica lekarska (Arctostaphylos uva-ursi), nasięźrzał pospolity (Ophioglossum vulgatum), widłak jałowcowaty (Lycopodium annotinum), torfowiec błotny (Sphagnum palustre), gruszyczka mniejsza (Pyrola minor), gruszyczka okrągłolistna (Pyrola rotundifolia). Z obszaru rezerwatu podawano co najmniej 85 gatunków kręgowców, w tym 57 gatunków ptaków, m.in. bociana czarnego (Ciconia nigra), żurawia (Grus grus), dzięcioła białogrzbietego (Dendrocopos leucotos), dzięcioła czarnego (Dryocopus martius) czy lerkę (Lullula arborea)[2].

Zabytki kultury i historii[edytuj | edytuj kod]

Na terenie rezerwatu znajdują się dwa obiekty zabytkowe: leśniczówka – murowany dworek z przełomu XIX/XX w. oraz ceglana kolumna, nazywana przez okolicznych mieszkańców „Białym słupem”[5], wybudowana po mającej tu miejsce w 1798 r. nagłej śmierci Floriana Cieszkowskiego, starosty kleszczelowskiego i kawalera Orderu św. Stanisława[7][8] przez jego syna[potrzebny przypis].

Powiązanie z innymi obszarami chronionymi[edytuj | edytuj kod]

Rezerwat „Florianów” położony jest w południowo-wschodniej części Mińskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz w części południowej obszaru specjalnej ochrony ptaków sieci Natura 2000 „Dolina Kostrzynia” PLB140009. W pobliżu rezerwatu znajdują się: specjalny obszar ochrony siedlisk „Rogoźnica” PLH140036 oraz rezerwaty przyrody „Torfowisko Jeziorek”, „Barania Ruda”, „Przełom Witówki”, „Rogoźnica” i „Rudka Sanatoryjna[9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g Rezerwat przyrody Florianów. W: Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [on-line]. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. [dostęp 2019-06-23].
  2. a b c Tomasz Figarski, Plan Urządzenia Lasu dla Nadleśnictwa Mińsk na lata 2016-2025, tom II: Program ochrony przyrody, 2016 [zarchiwizowane z adresu 2018-05-12].
  3. Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie z dnia 13 listopada 2017 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody Florianów. W: Dz. Urz. Województwa Mazowieckiego poz. 10644 [on-line]. 2017-11-22. [dostęp 2019-03-16].
  4. M.P. z 1991 r. nr 25, poz. 172
  5. a b Serwis gminy, przyroda. s. 4
  6. a b c d Przyroda województwa siedleckiego. Pr. zbior. pod red. H. Kota. Urząd Wojewódzki w Siedlcach. Wydział Ochrony Środowiska, Siedlce 1995
  7. napis na kolumnie
  8. Zabytki. Topór. Urząd Miasta i Gminy Mrozy. [dostęp 2019-03-16].
  9. Na podstawie interaktywnej mapy na stronie Geoserwisu