Mrozy (gmina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mrozy
gmina miejsko-wiejska
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo mazowieckie
Powiat miński
TERYT 1412122
Burmistrz Dariusz Jaszczuk
Powierzchnia 145,24 km²
Populacja (2013)
• liczba ludności

8785[1]
• gęstość 60,6 os./km²
Nr kierunkowy 25
Tablice rejestracyjne WM
Adres urzędu:
ul. A Mickiewicza 35
05-320 Mrozy
Szczegółowy podział administracyjny
Plan gminy Mrozy
Liczba sołectw 28
Liczba miejscowości 32[1]
Położenie na mapie powiatu
POL powiat miński gmina Mrozy map.svg
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Mrozy
Mrozy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Mrozy
Mrozy
Ziemia 52°10′N 21°48′E/52,166111 21,802222
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Portal Polska

Mrozy (daw. gmina Kuflew + gmina Jeruzal) – gmina gmina miejsko-wiejska (od 1 stycznia 2014 r.[2]) w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim.

Gmina Mrozy ma powierzchnię 145 km² i leży na wysokości 150-180 m n.p.m.. Siedziba gminy to Mrozy, miasto liczące 3 tys. mieszkańców, położone na trasie kolejowej BerlinMoskwa, w odległości 58 km od centrum Warszawy i 38 km od Siedlec.

W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie siedleckim.

Według danych z 30 czerwca 2004[3] gminę zamieszkiwało 8821 osób.

Struktura powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Według danych z roku 2002[4] gmina Mrozy ma obszar 145,24 km², w tym:

Gmina stanowi 12,47% powierzchni powiatu.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W czasach Rzeczypospolitej szlacheckiej teren gminy stanowił część ziemi czerskiej. W 1795 r. w wyniku III rozbioru Polski znalazł się pod zaborem austriackim. W dobie Księstwa Warszawskiego Mrozy wchodzące w skład ziemi kałuszyńskiej, należały do obwodu stanisławowskiego. Ożywienie gospodarcze na tym terenie rozpoczęło się od chwili budowy szosy: WarszawaBrześć, przebiegającej przez Kałuszyn, którą ukończono w 1824 r. Po uruchomieniu w 1866 r. kolei żelaznej, przebiegającej przez Mrozy, łączącej Warszawę z Rosją, osiedliło się tu wiele rodzin niemieckich kolonistów i Żydów oraz rodzin ziemiańskich wysiedlonych przez władze carskie ze swoich majątków, skonfiskowanych za udział lub pomoc powstańcom 1863 r. W 1867 r. prawa miejskie straciły pobliskie miasta:Cegłów Kuflew i Jeruzal. Wieś Mrozy administracyjnie należała odtąd do gminy Kuflew w powiecie nowomińskim. Zachodnia część Mrozów, nazywana Wolą Kałuską i Dębkowizną, należała do Żydów, przybywających z Kałuszyna. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 r. wieś Mrozy administracyjnie należała do gminy Kuflew, parafii Kuflew i Kałuszyn; liczyła 1080 mieszkańców i ok. 100 domów, w tym 4 murowane, a ziemia o pow. 866 morgów była w posiadaniu włościan i kolonistów niemieckich. Mrozy nie były jednolite etnicznie, dzieliły się na trzy grupy narodowo-wyznaniowe: polską, żydowską i niemiecką. Wraz z napływem ludności stałej i gości, rozwijały się usługi, handel i rzemiosło. W okresie międzywojennym czynnych było 5 młynów wodnych, targi duże i małe, działał tartak, 2 fabryki wyrobu wód gazowanych, zakład dla handlu win i wódek, hurtownia piwa, 4 karczmy, 3 fryzjernie, 3 zakłady szewskie, 4 ślusarsko-kowalskie, 1 fotograficzny, 4 herbaciane, 5 piekarni, 2 warsztaty masarskie ze sklepami, 3 jatki mięsne, 20 sklepów spożywczych oraz sklep ze słodyczami i bilardem, w którym prowadzono również działalność rozrywkową. Czynna była 7-klasowa Szkoła Powszechna, apteka, agencja pocztowa, posterunek policji, Spółdzielnia Stowarzyszenia Spożywco „Udziałówka”, czytelnia publiczna. W 1931 r. utworzono parafię w Mrozach. Dla uczczenia bohaterstwa i pamięci o poległych, wybudowano w Mrozach pomnik: Bohaterom gm. Kuflew. Podczas II wojny światowej miejscowe społeczeństwo ofiarnie uczestniczyło w walce z najeźdźcą, czego przykładem były „tajne komplety”, ruch oporu, zorganizowany szpital wojskowy i pomoc dzieciom Zamojszczyzny. Z tradycji „tajnych kompletów”, po wojnie powstało liceum ogólnokształcące. W latach 1981-1990 wybudowano w Mrozach aptekę, świetlice wiejską, dom nauczyciela, internat i ośrodek rehabilitacji przy liceum ogólnokształcącym, rozbudowano szkołę podstawową, urząd gminy, strażnicę, zakupiono i zaadaptowano lokal dla biblioteki. Pobudowano remizę strażacką OSP w Lipinach i Małej Wsi, świetlicę w Mrozach Południowych, Szkołę Podstawową w Grodzisku, wyremontowano wiele dróg na terenie całej gminy, na ulicach wykonano nawierzchnię asfaltową, inne poszerzono i utwardzono położone chodniki. Po pożarze drewnianych pobudowano nowe kościoły w Mrozach i Kuflewie. Po wojnie siedzibę gminy Kuflew przeniesiono do Mrozów. W 1954 Mrozy stały się gromadą, a w 1973 r. – gminą. Miejscowość była centralnym ośrodkiem społeczno – gospodarczym i kulturalnym gminy. Rosły nowe potrzeby i inicjatywy rozbudowy placówek użyteczności publicznej. Po zelektryzowaniu linii kolejowej w 1975 r., Mrozy zaczęły rozrastać się coraz bardziej. Łatwy dojazd do pracy i szkół w miastach, spowodował wzrost migracji. Komunikacja kolejowa i autobusowa, rozwijająca się infrastruktura i rzemiosło, istniejąca szkoła średnia z internatem oraz klimat, były powodem wzrostu liczby mieszkańców wsi. Na początku lat 80. mieszkało w Mrozach ok. 2600 osób, w gminie Mrozy, liczącej 28 sołectw – 9500 osób. Poprzez wybudowanie pawilonów powstało centrum handlowe w Mrozach. Wybudowano oczyszczalnię ścieków wraz z kanalizacją w części ulic. Ponadto wybudowano sieć wodociągową we wsiach: Sokolnik, Dąbrowa, Mała Wieś, Wola Rafałowska, Wola Paprotnia, Kruki, Mrozy, Rudka, Natolin, Grodzisk.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Dane z 30 czerwca 2014[3]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
Jednostka osób  % osób  % osób  %
Populacja 8765 100 4446 50,8 4310 49,2
Gęstość zaludnienia
[mieszk./km²]
60,3 30,6 29,7

Sąsiednie gminy[edytuj | edytuj kod]

Cegłów, Kałuszyn, Kotuń, Latowicz, Wodynie

Przypisy

  1. a b Urząd Statystyczny w Warszawie. Portrety gmin
  2. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2013 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta oraz zmiany siedziby władz gminy (Dz. U. z 2013 r. Nr 0, poz. 869)
  3. a b Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Stan, ruch naturalny i wędrówkowy ludności w I półroczu. GUS. [dostęp 2015-01-28].
  4. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset. regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]