Runek (Beskid Sądecki)

Runek
	; Widok z północnego grzbietu Eliaszówki
Państwo	Polska
Województwo	małopolskie
Pasmo	Pasmo Jaworzyny Krynickiej, Beskid Sądecki
Wysokość	1080 m n.p.m.
	Położenie na mapie powiatu nowosądeckiego Runek
	Położenie na mapie Polski Runek
	Położenie na mapie województwa małopolskiego Runek
	49°26′28,8″N 20°52′25,2″E/49,441333 20,873667
	Multimedia w Wikimedia Commons

Runek (1080 m) – szczyt w Beskidzie Sądeckim, w głównym grzbiecie Pasma Jaworzyny Krynickiej^[1].

Topografia

Runek jest szczytem zwornikowym. W południowo-zachodnim kierunku (niżej skręcający na południowy zachód i południe) odchodzi od niego najdłuższy boczny grzbiet Pasma Jaworzyny Krynickiej. Poprzez Jaworzynkę (1001 m) i Pustą Wielką (1061 m) opada on do Popradu w Żegiestowie-Zdroju. W północnym kierunku odchodzi krótszy grzbiet z wierzchołkiem Wysoki Wierch (845 m), opadający do doliny Kamienicy Nawojowskiej. Na mapach około 340 m na południe od Runka wyróżniany jest drugi szczyt Czubakowska (1082 m). Obydwa te szczyty (Runek i Czubakowska) są mało wybitne, znajdują się w niemal równym odcinku grzbietu. Z północno-zachodnich stoków Runka spływa potok Potasznia, z południowo-zachodnich Szczawnik. Na północną stronę, do Kamienicy Nawojowskiej spływają Łosiański Potok i potok Kryściów^[2]^[3].

Opis szczytu

Runek jest porośnięty lasem, więc pozbawiony widoków. Jednak na jego południowo-zachodnim grzbiecie znajduje się ciąg kilku widokowych polan: Polana Gwiaździsta, Polana nad Wierchomlą (a na niej Bacówka PTTK nad Wierchomlą), Długie Młaki i Wyżne Młaki^[1]. Dawniej były to łąki i pastwiska Łemków zamieszkujących te okolice (zostali w 1947 wysiedleni w ramach Akcji Wisła)^[4]. W bliskim sąsiedztwie szczytu Runka znajdują się dwa rezerwaty przyrody. Na jego północnym grzbiecie jest Rezerwat w Łosiem im. prof. Mieczysława Czai, a na pobliskim Lembarczku rezerwat przyrody Lembarczek^[1].

Na Runku graniczą z sobą trzy miejscowości: Wierchomla Wielka, Łosie i Szczawnik – wszystkie w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim^[2].

Historia

W 1925 zaczęło funkcjonować schronisko „Zochna”, prowadzone przez Oddział Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego „Beskid” w Nowym Sączu. Obiekt spłonął w 1934.

Nazwa Runek jest wołoskiego pochodzenia i pochodzi od rumuńskiego słowa runc, które oznacza polanę po wypalonym lesie. Miała zostać utworzona w XVI wieku podczas wędrówek Wołochów w tych okolicach^[4].

Szlaki turystyczne

– czerwony: Rytro – Schronisko PTTK na Hali Łabowskiej – Runek – Jaworzyna Krynicka (Główny Szlak Beskidzki)^[1]

Krynica-Zdrój – Przełęcz Krzyżowa – Bukowinki – Drabiakówka – Przysłop – Popowa – Czubakowska – Runek. Odległość 8,6 km, suma podejść 570 m, czas przejścia 2 godz. 40 min^[1].

Przypisy

↑ ^a ^b ^c ^d ^e Beskid Sądecki. Mapa 1:50 000, wyd. 6, Kraków: Compass, 2011, s. 1, ISBN 978-83-7605-080-5 .
↑ ^a ^b Geoportal. Mapa lotnicza [online] [dostęp 2025-10-05] .
↑ Geoportal. Mapa topograficzna [online] [dostęp 2025-10-05] .
↑ ^a ^b BogdanB. Mościcki BogdanB., Beskid Sądecki i Małe Pieniny, Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2001, s. 183–184, 222, ISBN 978-83-89188-65-6 .

Położenie Runka w grzbiecie Pasma Jaworzyny

[comp-1] Beskid Sądecki. Mapa 1:50 000, wyd. 6, Kraków: Compass, 2011, s. 1, ISBN 978-83-7605-080-5 .

[geo-2] Geoportal. Mapa lotnicza [online] [dostęp 2025-10-05] .

[geo2-3] Geoportal. Mapa topograficzna [online] [dostęp 2025-10-05] .

[bs-4] BogdanB. Mościcki BogdanB., Beskid Sądecki i Małe Pieniny, Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2001, s. 183–184, 222, ISBN 978-83-89188-65-6 .

[1]

[2]

[3]

[4]