Rynek pieniężny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Rynek pieniężny – segment rynku finansowego, na którym dokonywane są transakcje o okresie zapadalności do jednego roku. Celem prowadzenia transakcji na rynku pieniężnym jest kształtowanie płynności finansowej podmiotów gospodarczych i finansowych, czyli zagwarantowanie ciągłości realizowanych płatności.

Na rynku tym dominują transakcje o najkrótszym możliwym terminie, czyli tzw. pieniądz nocny (overnight). Są to lokaty dokonane od końca dnia pracy do początku następnego dnia roboczego. Generalnie, im dłuższy jest okres lokat czy pożyczek, tym odgrywają one mniejszą rolę, gdyż rzadziej się ich dokonuje. Kolejnym motywem dokonywania transakcji na rynku pieniężnym jest chęć osiągnięcia dochodu (inwestuje się chwilowo wolne fundusze, zachowując cechy płynności). Na rynku pieniężnym dominują transakcje zawierane na bardzo duże sumy. Jest to rynek transakcji hurtowych i nie ma na nim miejsca na lokaty i pożyczki detaliczne o małej wartości, które są charakterystyczne dla osób fizycznych oraz małych i średnich przedsiębiorstw. Uczestnikami rynku pieniężnego są banki, niebankowe instytucje finansowe (towarzystwa ubezpieczeniowe, towarzystwa budowlane, fundusze powiernictwa lokalnego, kasy oszczędnościowe i fundusze emerytalne), przedsiębiorstwa międzynarodowe oraz władze lokalne[1].

Rynek pieniężny można podzielić na:

  1. Rynek międzybankowy depozytów i lokat
  2. Rynek zbywalnych papierów wartościowych


Rynek międzybankowy depozytów i lokat[edytuj | edytuj kod]

Do instrumentów rynku pieniężnego w Polsce zalicza się przede wszystkim 13 i 52 tygodniowe bony skarbowe, krótkoterminowe papiery dłużne przedsiębiorstw oraz pożyczki i depozyty na międzybankowym rynku pieniężnym o różnym terminie zapadalności od natychmiastowych O/N (na noc) do 1Y (jednoroczne).

Przyjmuje się następujące oznaczenia dla międzybankowego rynku pieniężnego w Polsce, na którym notowane są największe dzienne obroty:

  • WIBOR – Warsaw Interbank Offer Rate
  • WIBID – Warsaw Interbank Bid Rate
  • O/N (ang. Overnight) – przez noc
  • T/N (ang. Tomorrow Next) – z dnia jutrzejszego na pojutrze
  • S/N (ang. Spot Next) – 2 dni
  • 1W (ang. 1 Week) – 1 tydzień
  • 1M, 3M, 6M, 9M (ang. Months) – miesiące
  • 1Y (ang. 1 Year) – 1 rok

We Frankfurcie nad Menem i Londynie używane są podobne terminy w stosunku do międzybankowego rynku pożyczkowego tyle tylko, że używany jest inny przedrostek, odpowiednio EURIBOR i LIBOR. Na londyńskim rynku pieniężnym kwotowane są pożyczki w czterech podstawowych walutach euro (LIBOR-EUR), funcie szterlingu (LIBOR-GBP), jenie japońskim (LIBOR-JPY) i dolarze amerykańskim (LIBOR-USD).

O/N (ang. overnight) – termin jednodniowy. Bank pożyczający otrzymuje pieniądze w dniu zawarcia transakcji, a zwraca w następnym dniu roboczym. T/N (ang. Tom/next, czyli tomorrow next) – termin jednodniowy, ale pieniądze docierają do banku biorącego depozyt dopiero następnego dnia po transakcji; zwracane są w kolejnym dniu roboczym. S/N (ang. spot/next) – termin jednodniowy, ale bank dający lokatę przekazuje pieniądze dopiero w drugim dniu roboczym po zawarciu transakcji, a zwrotu domaga się następnego dnia roboczego.

Wszystkie terminy wymagalności/zapadalności liczone są w dniach roboczych waluty/walut transakcji.

Rynek zbywalnych papierów wartościowych[edytuj | edytuj kod]

Instrumenty dyskontowe – bony skarbowe, pieniężne, papiery komercyjne oraz certyfikaty depozytowe. Te papiery, których cena sprzedaży na rynku pierwotnym jak i wtórnym po cenie niższej niż nominalnej. Różnica pomiędzy ceną a nominałem to dyskonto.

Rewaluacja – to prowadzona na bieżąco kalkulacja dochodowości instrumentu finansowego. Prowadzona jest w oparciu o aktualne ceny rynkowe danego instrumentu.

Metody rewaluacji:

  1. Metoda kosztów alternatywnych – polega na porównaniu zysków zrealizowanych na jednym instrumencie z zyskami jakie by osiągnięto, gdyby ten sam kapitał ulokowano w inny instrument rynku pieniężnego.
  2. Metoda stałej dochodowości – porównuje się dochodowość uzyskaną w okresie posiadania w swoim portfelu (HPR) z dochodowością jaką osiąga się w dniu zakupu do wykupu.

Papiery kuponowe – certyfikaty depozytowe Certyfikaty depozytowe kuponowe – inaczej odsetkowe, są to krótkoterminowe papiery wartościowe na okaziciela lub imienne stwierdzające fakt zdeponowania w danym banku określonej sumy pieniężnej na określony czas i przy danym oprocentowaniu wkładu. Certyfikaty depozytowe możemy podzielić na:

  1. Certyfikaty dyskontowe
  2. Certyfikaty kuponowe: o stałym oprocentowaniu i o zmiennym oprocentowaniu


Rynek pieniężny dostarcza kapitału krótkoterminowego na finansowanie działalności bieżącej banków, przedsiębiorstw, innych podmiotów i osób fizycznych. Rynek ten jest mechanizmem zamiany pieniądza bankowego (banków komercyjnych) na pieniądz banku centralnego. Chroni banki przed niewypłacalnością, stanowi rynek rezerw kasowych systemu bankowego i gospodarki finansowej państwa. Jest miejscem spotkania popytu na pieniądz i jego podaży – spotkania podmiotów dysponujących nadmiarem pieniądza i cierpiących na jego niedobór. Pieniądz jest tu towarem posiadającym swoją wewnętrzną wartość.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Andrzej Kaźmierczak: Polityka pieniężna w gospodarce otwartej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008, s. 31. ISBN 978-83-01-15496-7.