Słupia (powiat buski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Słupia
Pomnik upamiętniający partyzantów Batalionów Chłopskich poległych w bitwie pod Słupią
Pomnik upamiętniający partyzantów Batalionów Chłopskich poległych w bitwie pod Słupią
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat buski
Gmina Pacanów
Liczba ludności (2003) 642
Strefa numeracyjna (+48) 41
Kod pocztowy 28-133
Tablice rejestracyjne TBU
SIMC 0258939
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Słupia
Słupia
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Słupia
Słupia
Ziemia50°22′55″N 21°02′26″E/50,381944 21,040556

Słupiawieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Pacanów[1].

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa kieleckiego.

Wieś należy do parafii pw. Świętego Marcina w Pacanowie. Na terenie Słupi znajduje się bar, stacja benzynowa, stadion GLKS Zorza Tempo, zabytkowy młyn, zniszczona cegielnia, pomnik partyzantów BCh oraz remiza OSP Słupia. Przez wieś przepływa kanał „Strumień”, który wylewa cyklicznie co roku zalewając okoliczne łąki i pola.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wszystko wskazuje na to, że Słupia (wcześniej Słup) była od dawien dawna siedzibą właścicieli Pacanowa i okolic. Słup w języku staropolskim oznaczał także gród. Jan Długosz w „Liber beneficiorum” podaje, że „dziedzicami są Mikołaj Grot i Skubisz herbu Rawicz...” Przez prawie 300 lat tutaj mieli swoją siedzibę Paczanowscy (Pacanowscy) herbu Jelita, którzy trzymali się w Słupi i Niegosławicach do około roku 1684.

Inwentarz z 1738 roku wyróżnia Słupię Małą i Wielką. Od połowy XVIII wieku Słupia należała do rodziny Sołtyków. W 1756 roku został podpisany dokument przez Kajetana Sołtyka, biskupa krakowskiego, dotyczący własności Słupi.

W 1817 roku Słupia i połowa Pacanowa przeszła na rzecz córki Kantego Sołtyka, Katarzyny Wielogłowskiej i jej męża Aleksandra. W 1827 roku w Słupi było 31 domów i 268 mieszkańców. Syn Aleksandra Wielogłowskiego, Bolesław brał czynny udział w powstaniu listopadowym. Po roku 1848 dobra Słupia weszły w skład dóbr staszowskich. Dobra Słupia Wielka składały się w 1860 roku z folwarków Niegosławice, Słupia Wielka, Rataje Słupskie.

W 1885 roku w majątku istniały już wówczas młyn wodny i cegielnia. Po ślubie ks. Macieja Radziwiłła z hrabianką Krystyną Dembińską ruszyła budowa pałacu w Słupi. Zbudowano młyn elektryczny. Pałac był w posiadaniu rodziny Radziwiłłów do wiosny 1945 roku. W czasie wojny rezydowało tu kilkanaście osób, między innymi rodziny Radziwiłłów z Rytwian i Sichowa. Od 1951 w pałacu ma swoją siedzibę Dom Pomocy Społecznej prowadzony przez siostry albertynki[2].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • spichrz dworski z połowy XIX w. (nr rej.: A.64 z 8.02.1958 i z 11.02.1967)[3]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Główny Urząd Statystyczny: Rejestr TERYT. [dostęp 2013-03-9].
  2. Historia Domu Pomocy Społecznej w Słupi. dpsslupia.albertynki.pl. [dostęp 2015-10-12].
  3. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo świętokrzyskie. 2018-06-30. s. 4. [dostęp 2015-10-12].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]