Sangiran

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sangiran stanowisko wczesnych ludzia
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Sangiran Early Man Site 2.JPG
Kraj  Indonezja
Typ kulturowe
Spełniane kryterium III, VI
Numer ref. 593
Regionb Azja, Australia i Oceania
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 1996
na 20. sesji
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO
b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO
Położenie na mapie Indonezji
Mapa lokalizacyjna Indonezji
Sangiran stanowisko wczesnych ludzi
Sangiran stanowisko wczesnych ludzi
Ziemia 7°24′01,08″S 110°49′00,12″E/-7,400300 110,816700

Sangiranstanowisko paleoantropologiczne na Jawie (prowincja Jawa Środkowa), jedno z najbardziej znaczących stanowisk skamieniałości szczątków człowiekowatych na świecie.

W latach 1934–1942 Gustav von Koenigswald (1902–1982) prowadził prace, później kontynuowane m.in. przez Sastrohamidjojo Sartono i Teuku Jacoba (1929–2007), które zaowocowały odkryciem wielu skamieniałych szczątków człowiekowatych. Znaleziono tu szczątki Homo erectus (oznaczone jako Sangiran 27 i Sangiran 31) datowane na 1,6 mln lat oraz megantropa (Meganthropus).

W 1996 roku stanowisko Sangiran zostało wpisane na listę dziedzictwa kulturowego UNESCO.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Stanowisko paleoantropologiczne Sangiran znajduje się ok. 15 km na północ od miasta Solo w Jawie Środkowej[1][2]. Sangiran obejmuje obszar 5,600 ha[1] na terenie czterech kecamatanów: Gemolong, Kalijambe i Plupuh (w kabupatenie Sragen) oraz Gondangrejo (w kabupatenie Karanganyar)[2].

Geologicznie jest to kopuła z materiałem od późnego i środkowego pliocenu do czasów obecnych obejmującym okres 2,4 milionów lat[1].

Obszar, zamieszkały przez ostatnie 1,5 miliona lat, jest jednym z najbardziej znaczących stanowisk dla badań nad antropogenezą[1][2]. W latach 1889–2003 na terenie Indonezji odkryto 197 szczątków człowiekowatych, z czego 152 w Sangiran[3]. Znaleziono tu 60 skamieniałych szczątków Homo erectus, co stanowi ponad 50% wszystkich odkryć szczątków tych człowiekowatych na świecie[4]. Szczątki Homo erectus oznaczone jako Sangiran 27 i Sangiran 31 datowane są na 1,6 mln lat[5][6].

Znaleziono tu również wiele pozostałości narzędzi kamiennych sprzed 800 tys. lat z okresu paleolitu, m.in. narzędzia otoczakowe i rozłupce wykonane z chalcedonu i jaspisu[7].

W 1996 roku stanowisko Sangiran zostało wpisane na listę dziedzictwa kulturowego UNESCO[1].

Historia odkryć[edytuj | edytuj kod]

Część czaszki Homo erectus, oznaczona Sangiran 2, znaleziona przez Gustava von Koenigswalda w 1937 roku w Sangiran, Senckenberg Museum, Frankfurt nad Menem

Pierwsza wyprawa do Sangiran miała miejsce w 1893 roku pod przewodnictwem holenderskiego antropologa Eugène'a Dubois (1858–1940), który dwa lata wcześniej odkrył szczątki Homo erectus w pobliskim Trinil[8][9].

W 1934 roku w wiosce Ngebung niemiecko-holenderski antropolog Gustav von Koenigswald odkrył narzędzia z paleolitu[7], co zainspirowało go do dalszych prac w regionie (1936–1941), które zaowocowały odkryciami kolejnych szczątków Homo erectus oraz megantropa[8]. W 1937 roku von Koenigswald odkrył część czaszki Homo erectus, oznaczoną jako Sangiran 2[6]. W 1939 – części czaszki, oznaczone jako jako Sangiran 4, holotyp Pithecantropus dubius a w 1941 roku holotyp Meganthropus palaeojavanicus (Sangiran 6)[6].

Kolejne badania paleoantropologiczne i geologiczne przeprowadzono w latach 60. XX wieku[7]. W 1969 roku indonezyjski badacz Sastrohamidjojo Sartono znalazł prawie kompletną czaszkę Homo erectus, znalezisko oznaczono Sangiran 17[10].

W 1977 roku Gadjah Mada University z Yogyakarty założył tu ośrodek badań paleoantropologicznych[7]. Kolejnych odkryć szczątków człowiekowatych dokonali w 1989 roku naukowcy indonezyjscy i francuscy z paryskiego Musée de l'Homme[7]. W 1988 roku założono tu muzeum, a prace badawcze są nadal kontynuowane[7].

Przypisy

  1. a b c d e UNESCO: Sangiran Early Man Site (ang.). [dostęp 2015-09-25].
  2. a b c Truman Simanjuntak, Bagyo Prasetyo, Retno Handini: Sangiran: Man, Culture, and Environment in Pleistocene Times : Proceedings of the International Colloquium on Sangiran, Solo-Indonesia, 21st-24th September 1998. Yayasan Obor Indonesia, 2001. ISBN 9794643827. [dostęp 2015-09-26]. (ang.)
  3. John G Fleagle, John J. Shea, Frederick E. Grine, Andrea L. Baden, Richard E. Leakey: Out of Africa I: The First Hominin Colonization of Eurasia. Springer Science & Business Media, 2010, s. 102. ISBN 9789048190362. [dostęp 2015-09-26]. (ang.)
  4. Truman Simanjuntak, Bagyo Prasetyo, Retno Handini: Sangiran: Man, Culture, and Environment in Pleistocene Times : Proceedings of the International Colloquium on Sangiran, Solo-Indonesia, 21st-24th September 1998. Yayasan Obor Indonesia, 2001. ISBN 9794643827. [dostęp 2015-09-26]. (ang.)
  5. Juan Luis Arsuaga, Ignacio Martínez, Mauricio Antón: The Chosen Species: The Long March of Human Evolution. John Wiley & Sons, 2006, s. 179. ISBN 9781405115339. [dostęp 2015-09-26]. (ang.)
  6. a b c Bernard Wood: Wiley-Blackwell Encyclopedia of Human Evolution, 2 Volume Set. John Wiley & Sons, 2011. ISBN 9781444342475. [dostęp 2015-09-26].
  7. a b c d e f UNESCO: Sangiran Early Man Site (ang.). [dostęp 2015-09-25].
  8. a b Truman Simanjuntak, Bagyo Prasetyo, Retno Handini: Sangiran: Man, Culture, and Environment in Pleistocene Times : Proceedings of the International Colloquium on Sangiran, Solo-Indonesia, 21st-24th September 1998. Yayasan Obor Indonesia, 2001. ISBN 9794643827. [dostęp 2015-09-26]. (ang.)
  9. Truman Simanjuntak, Bagyo Prasetyo, Retno Handini: Sangiran: Man, Culture, and Environment in Pleistocene Times : Proceedings of the International Colloquium on Sangiran, Solo-Indonesia, 21st-24th September 1998. Yayasan Obor Indonesia, 2001. ISBN 9794643827. [dostęp 2015-09-26]. (ang.)
  10. Ian Tattersall: The Fossil Trail: How We Know what We Think We Know about Human Evolution. Oxford University Press, 1997, s. 171. ISBN 9780195109818. [dostęp 2015-09-26]. (ang.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]