Sangiran

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sangiran stanowisko wczesnych ludzia
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Sangiran Early Man Site 2.JPG
Kraj  Indonezja
Typ kulturowe
Spełniane kryterium III, VI
Numer ref. 593
Regionb Azja, Australia i Oceania
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 1996
na 20. sesji
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO
b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO
Położenie na mapie Indonezji
Mapa lokalizacyjna Indonezji
Sangiran stanowisko wczesnych ludzi
Sangiran stanowisko wczesnych ludzi
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Sangiran stanowisko wczesnych ludzi
Sangiran stanowisko wczesnych ludzi
Ziemia 7°24′01,08″S 110°49′00,12″E/-7,400300 110,816700

Sangiranstanowisko paleoantropologiczne na Jawie (prowincja Jawa Środkowa), jedno z najbardziej znaczących stanowisk skamieniałości szczątków człowiekowatych na świecie.

W latach 1934–1942 Gustav von Koenigswald (1902–1982) prowadził prace, później kontynuowane m.in. przez Sastrohamidjojo Sartono i Teuku Jacoba (1929–2007), które zaowocowały odkryciem wielu skamieniałych szczątków człowiekowatych. Znaleziono tu szczątki Homo erectus (oznaczone jako Sangiran 27 i Sangiran 31) datowane na 1,6 mln lat oraz megantropa (Meganthropus).

W 1996 roku stanowisko Sangiran zostało wpisane na listę dziedzictwa kulturowego UNESCO.

Opis[edytuj]

Stanowisko paleoantropologiczne Sangiran znajduje się ok. 15 km na północ od miasta Solo w Jawie Środkowej[1][2]. Sangiran obejmuje obszar 5,600 ha[1] na terenie czterech kecamatanów: Gemolong, Kalijambe i Plupuh (w kabupatenie Sragen) oraz Gondangrejo (w kabupatenie Karanganyar)[2].

Geologicznie jest to kopuła z materiałem od późnego i środkowego pliocenu do czasów obecnych obejmującym okres 2,4 milionów lat[1].

Obszar, zamieszkały przez ostatnie 1,5 miliona lat, jest jednym z najbardziej znaczących stanowisk dla badań nad antropogenezą[1][2]. W latach 1889–2003 na terenie Indonezji odkryto 197 szczątków człowiekowatych, z czego 152 w Sangiran[3]. Znaleziono tu 60 skamieniałych szczątków Homo erectus, co stanowi ponad 50% wszystkich odkryć szczątków tych człowiekowatych na świecie[4]. Szczątki Homo erectus oznaczone jako Sangiran 27 i Sangiran 31 datowane są na 1,6 mln lat[5][6].

Znaleziono tu również wiele pozostałości narzędzi kamiennych sprzed 800 tys. lat z okresu paleolitu, m.in. narzędzia otoczakowe i rozłupce wykonane z chalcedonu i jaspisu[7].

W 1996 roku stanowisko Sangiran zostało wpisane na listę dziedzictwa kulturowego UNESCO[1].

Historia odkryć[edytuj]

Część czaszki Homo erectus, oznaczona Sangiran 2, znaleziona przez Gustava von Koenigswalda w 1937 roku w Sangiran, Senckenberg Museum, Frankfurt nad Menem

Pierwsza wyprawa do Sangiran miała miejsce w 1893 roku pod przewodnictwem holenderskiego antropologa Eugène'a Dubois (1858–1940), który dwa lata wcześniej odkrył szczątki Homo erectus w pobliskim Trinil[8][9].

W 1934 roku w wiosce Ngebung niemiecko-holenderski antropolog Gustav von Koenigswald odkrył narzędzia z paleolitu[7], co zainspirowało go do dalszych prac w regionie (1936–1941), które zaowocowały odkryciami kolejnych szczątków Homo erectus oraz megantropa[8]. W 1937 roku von Koenigswald odkrył część czaszki Homo erectus, oznaczoną jako Sangiran 2[6]. W 1939 – części czaszki, oznaczone jako jako Sangiran 4, holotyp Pithecantropus dubius a w 1941 roku holotyp Meganthropus palaeojavanicus (Sangiran 6)[6].

Kolejne badania paleoantropologiczne i geologiczne przeprowadzono w latach 60. XX wieku[7]. W 1969 roku indonezyjski badacz Sastrohamidjojo Sartono znalazł prawie kompletną czaszkę Homo erectus, znalezisko oznaczono Sangiran 17[10].

W 1977 roku Gadjah Mada University z Yogyakarty założył tu ośrodek badań paleoantropologicznych[7]. Kolejnych odkryć szczątków człowiekowatych dokonali w 1989 roku naukowcy indonezyjscy i francuscy z paryskiego Musée de l'Homme[7]. W 1988 roku założono tu muzeum, a prace badawcze są nadal kontynuowane[7].

Przypisy

  1. a b c d e UNESCO: Sangiran Early Man Site (ang.). [dostęp 2015-09-25].
  2. a b c Truman Simanjuntak, Bagyo Prasetyo, Retno Handini: Sangiran: Man, Culture, and Environment in Pleistocene Times : Proceedings of the International Colloquium on Sangiran, Solo-Indonesia, 21st-24th September 1998. Yayasan Obor Indonesia, 2001. ISBN 9794643827. [dostęp 2015-09-26]. (ang.)
  3. John G Fleagle, John J. Shea, Frederick E. Grine, Andrea L. Baden, Richard E. Leakey: Out of Africa I: The First Hominin Colonization of Eurasia. Springer Science & Business Media, 2010, s. 102. ISBN 9789048190362. [dostęp 2015-09-26]. (ang.)
  4. Truman Simanjuntak, Bagyo Prasetyo, Retno Handini: Sangiran: Man, Culture, and Environment in Pleistocene Times : Proceedings of the International Colloquium on Sangiran, Solo-Indonesia, 21st-24th September 1998. Yayasan Obor Indonesia, 2001. ISBN 9794643827. [dostęp 2015-09-26]. (ang.)
  5. Juan Luis Arsuaga, Ignacio Martínez, Mauricio Antón: The Chosen Species: The Long March of Human Evolution. John Wiley & Sons, 2006, s. 179. ISBN 9781405115339. [dostęp 2015-09-26]. (ang.)
  6. a b c Bernard Wood: Wiley-Blackwell Encyclopedia of Human Evolution, 2 Volume Set. John Wiley & Sons, 2011. ISBN 9781444342475. [dostęp 2015-09-26].
  7. a b c d e f UNESCO: Sangiran Early Man Site (ang.). [dostęp 2015-09-25].
  8. a b Truman Simanjuntak, Bagyo Prasetyo, Retno Handini: Sangiran: Man, Culture, and Environment in Pleistocene Times : Proceedings of the International Colloquium on Sangiran, Solo-Indonesia, 21st-24th September 1998. Yayasan Obor Indonesia, 2001. ISBN 9794643827. [dostęp 2015-09-26]. (ang.)
  9. Truman Simanjuntak, Bagyo Prasetyo, Retno Handini: Sangiran: Man, Culture, and Environment in Pleistocene Times : Proceedings of the International Colloquium on Sangiran, Solo-Indonesia, 21st-24th September 1998. Yayasan Obor Indonesia, 2001. ISBN 9794643827. [dostęp 2015-09-26]. (ang.)
  10. Ian Tattersall: The Fossil Trail: How We Know what We Think We Know about Human Evolution. Oxford University Press, 1997, s. 171. ISBN 9780195109818. [dostęp 2015-09-26]. (ang.)

Linki zewnętrzne[edytuj]