Smoszewo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 52°25′42″N 20°29′58″E
- błąd 38 m
WD 52°25'42"N, 20°29'58"E
- błąd 38 m
Odległość 5 m
Smoszewo
kolonia
Ilustracja
kościół w Smoszewie
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat nowodworski
Gmina Zakroczym
Strefa numeracyjna 22
Kod pocztowy 05-170[1]
Tablice rejestracyjne WND
SIMC 0010429[2]
Położenie na mapie gminy Zakroczym
Mapa konturowa gminy Zakroczym, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Smoszewo”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Smoszewo”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Smoszewo”
Położenie na mapie powiatu nowodworskiego
Mapa konturowa powiatu nowodworskiego, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Smoszewo”
Ziemia52°25′42″N 20°29′58″E/52,428333 20,499444
kapliczka Św. Izydora w Smoszewie

Smoszewokolonia w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie nowodworskim, w gminie Zakroczym[2][3].

Prywatna wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie zakroczymskim ziemi zakroczymskiej województwa mazowieckiego[4]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Smoszewo posiada oczyszczalnię ścieków i częściowo kanalizację. Nad Wisłą obok kościoła z 1975 roku znajduje się Nadzorcówka, w której mierzy się poziom wody w Wiśle.

Smoszewo jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii św. Mateusza[5]. Parafia obsługuje także mieszkańców Wólki Przybojewskiej, Goławina, Miączynka, Miączyna, Wygody Smoszewskiej, Mocht i Emolinka.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka o Smoszewie pochodzi z 1294 r. Parafia w Smoszewie powstała najprawdopodobniej około 1385 r. w czasach rządów bpa Ścibora z Radzymina. Pierwsza wzmianka o drewnianym kościele pochodzi z 1389 r. Z wizytacji w 1599 r. pochodzi wzmianka, że drugi kościół – także drewniany – nosił wezwanie św. Mateusza Apostoła. Trzeci drewniany kościół ufundowali kolatorzy Maria i Zygmunt Lasoccy w 1738 r. W sierpniu 1971 roku drewniany kościół z 1738 roku został podpalony i całkowicie spłonął. Nowy murowany kościół projektu prof. Stanisława Marzyńskiego ukończono w 1975 roku.

Nad Wisłą od strony Leoncina zachował się betonowy podjazd do rzeki, związany ze zbudowanym w latach 1944/45 w tym miejscu drewnianym mostem przez Wisłę. Most uległ uszkodzeniu w czasie ciężkiej zimy 1945/46. W Wiśle na wysokości Smoszewa znajduje się w nurcie rzecznym ogromny głaz, na którym od wielu lat rozbijają się statki. Dawniej na Wiśle były zapalane w miejscach oznaczonych na mapie lampy naftowe. Trudniły się tym przez pokolenia rodziny rybaków wiślanych.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Pałac Smoszewskich z lat 30 XX wieku w stylu eklektycznym. Powstał na wschód od starszego dworu z XVIII wieku. Nowy pałac wzniesiono dla senatora Aleksandra Heimana-Jareckiego na wysokiej wiślanej skarpie i ozdobiono czterokolumnowym portykiem z tarasem. Rezydencję otacza starszy 7 ha park krajobrazowy. W latach 1939–1945 mieściło się w nim sanatorium dla niemieckich lotników, a do 1949 roku Dom Dziecka. Później był w nim Dom Wczasów Dziecięcych – prewentorium. Po pożarze w 1960 roku, w którym spłonęło II piętro i poddasze, przebudowano najwyższą kondygnację zmieniając kształt dachu. Od 1964 roku mieściła się w nim Stołeczna Przychodnia Medycyny Szkolnej, a następnie schronisko młodzieżowe. Zabudowania gospodarcze przy dworze uległy całkowitemu zniszczeniu. W pałacu były organizowane spotkania malarzy z Warszawy (ASP i EAS), obecnie jest to obiekt prywatny,
  • układ urbanistyczny wsi niemieckiej wraz z zabytkowymi zabudowaniami. Drewniane domy kryte dachówką sprowadzono z Finlandii w roku 1940 i zostały zbudowane dla kolonistów niemieckich i pilotów, którzy szkolili się na lotnisku trawiastym w Kroczewie,
  • cmentarz obok wsi na wzgórzach i w wąwozach, przed którym znajduje się stara kapliczka.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1165 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  2. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  3. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. Corona Regni Poloniae. Mapa w skali 1:250 000, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego
  5. Opis parafii na stronie diecezji

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]