Sok trzustkowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Sok trzustkowy – przeźroczysta, bezbarwna, płynna wydzielina zewnątrzwydzielniczej (gruczołowej) części trzustki, jeden z soków trawiennych.

W ciągu doby trzustka produkuje ok. 2 litrów soku trzustkowego. W okresie między-posiłkowym wydzielanie wynosi ok. 0,2-0,3 ml/min, ale w wyniku bodźców stymulujących może wzrosnąć do ponad 3 ml/min. Sok trzustkowy ma odczyn zasadowy, o pH 7,1–8,4. Podstawową rolą soku trzustkowego jest trawienie składników pokarmowych: białek, węglowodanów i tłuszczy (przy udziale żółci). Trawienie odbywa się za pomocą obecnych w wydzielinie trzustki enzymów trawiennych. Zasadowy sok trzustkowy neutralizuje kwaśną treść pokarmową dostającą się z żołądka do dwunastnicy i dalszej części jelita cienkiego, co zapewnia optymalne pH dla trawiennego działania enzymów.

Przewód trzustkowy i jego ujście do dwunastnicy

Sok trzustkowy przez przewód trzustkowy główny (Wirsunga) i dodatkowym (Santoriniego) dostaje się do dwunastnicy.

Amylaza i lipaza są produkowane w postaci aktywnej, ale trawienne enzymy proteolityczne produkowane jako nieczynne proenzymy, ulegają uczynnieniu dopiero w świetle jelita. Patologiczne uczynnienie tych enzymów jeszcze w obrębie trzustki prowadzi do katastrofalnych następstw, pod postacią ciężkiej, niekiedy śmiertelnej choroby – ostrego zapalenia trzustki.

Skład[edytuj]

Składa się przede wszystkim z wody, wodorowęglanów, elektrolitów oraz enzymów trawiennych (niektóre w postaci nieaktywnych proenzymów):

Sok trzustkowy zawiera także:

Regulacja wydzielania soku trzustkowego[edytuj]

Wydzielanie soku trzustkowego pozostaje pod kontrolą mechanizmów hormonalno-nerwowych. Dwa najważniejsze hormony mające wpływ regulujący to sekretyna i cholecystokinina. Ważnym bodźcem do ich wydzielania jest przedostanie się do dwunastnicy kwaśnej treści żołądka pH poniżej 4,5-5. Część przywspółczulna autonomicznego układu nerwowego, przede wszystkim za pomocą nerwu błędnego także wypływa na wydzielanie trzustkowe i koordynację mechanizmów trawienia na różnych piętrach przewodu pokarmowego.

Zobacz też[edytuj]

Bibliografia[edytuj]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.