Strofa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Strofa (z łac. stropha), także zwrotka – zestaw pewnej liczby wersów (wyodrębnionych w całość i oddzielonych przerwą graficzną od innej całości), który jest elementem wierszotwórczym. Strofa występuje tylko w utworze lirycznym, pełni istotną funkcję w rytmice i intonacji. Strofy mogą występować w wierszach każdego rodzaju: białym, wolnym, sylabicznym, tonicznym, sylabotonicznym, ale w wierszu wolnym mogą nie mieć charakteru regularnego. Ze względu na liczbę wersów, które wchodzą w skład strofy, wyróżniamy:

  • Dystych – strofa składająca się z dwóch wersów
  • Tercet – strofa składająca się z 3 wersów
  • Tetrastych – strofa składająca się z 4 wersów
  • Pentastych – strofa składająca się z 5 wersów
  • Sestet – strofa składająca się z 6 wersów
  • Septet – strofa składająca się z 7 wersów
  • Oktostych – strofa złożona z 8 wersów

Podział strof pod względem kompozycyjnym:

  • otwarte
  • zamknięte
  • izometryczne – wersy mają ten sam kształt metryczny tzn. tę samą liczbę sylab, ten sam rytm
  • heterometryczne – poszczególne wersy są układem o różnym rozmiarze (różna liczba sylab)[1]

Do kryteriów otwartości bądź zamknięcia strof należą: obraz, temat i myśl.

Strofa zamknięta - powstała już w średniowieczu. Stanowi pod jakimś względem wyraźnie zamkniętą całość składniowo intonacyjną. Wywołuje wrażenie silnego wyodrębnienia w stosunku do strofy, która po niej następuje.

Strofa otwarta – najpopularniejsza od XIX wieku. W XIX wieku strofy liczyły z reguły 2 lub 3 wersy. Strofa otwarta to taka, która nie stanowi całości intonacyjno-składniowej. Łączy się bezpośrednio pod jakimś względem ze strofą, która po niej następuje.

Przypisy

  1. Słownik terminów literackich, red. Janusz Sławiński, Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź 1988, s. 483.