Stromiec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy wsi. Zobacz też: szczyt o tej nazwie.
Stromiec
Kościół św. Jana Chrzciciela w Stromcu
Kościół św. Jana Chrzciciela w Stromcu
Państwo  Polska
Województwo mazowieckie
Powiat białobrzeski
Gmina Stromiec
Liczba ludności (2013) 946
Strefa numeracyjna (+48) 48
Kod pocztowy 26-804
Tablice rejestracyjne WBR
SIMC 0639044
Położenie na mapie gminy Stromiec
Mapa lokalizacyjna gminy Stromiec
Stromiec
Stromiec
Położenie na mapie powiatu białobrzeskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu białobrzeskiego
Stromiec
Stromiec
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Stromiec
Stromiec
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Stromiec
Stromiec
Ziemia 51°38′47″N 21°05′28″E/51,646389 21,091111
Strona internetowa miejscowości

Stromiec – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim, siedziba gminy Stromiec. Wieś zamieszkana jest przez 909 mieszkańców (2006).

Historia[edytuj]

Osada istniała już w XII wieku, założona przez osadników z Mazowsza na wyrębach i karczowiskach. Parafia założona w 1242 przez Konrada Mazowieckiego, potwierdzona w 1511 przez Zygmunta Starego. Duże obszary Puszczy Stromeckiej jako królewszczyzny oddawane były pod zastaw lub w dzierżawę.

Okres rozkwitu miejscowości to XVI wieku i 1 połowa XVII wieku, gdy powstały tu pale i bindugi, skąd spławiano płody rolne i leśne ku Wiśle szlakiem "pływanek pilickich". Pod koniec XVI wieku dzierżawcą dóbr był Marcin Falęcki, później Krzysztof Terek.

W czasie wojen szwedzkich osada leśna została zniszczona, a w miejscowym dworze stanął król szwedzki Karol X Gustaw. Pod koniec XVII wieku osadę przejął Feliks Boski, który ją odbudował, uruchomił młyn, tartak i organizował cotygodniowe targi. Królowie Zygmunt II August i Jan III Sobieski nadali mieszkańcom osady przywileje na korzystanie z zasobów leśnych. Feliks Boski został starostą niegrodowym, podobnie jak wcześniej Pułascy i Górscy.

W okresie powstania styczniowego działały w okolicznej puszczy liczne oddziały partyzanckie, z okolicznej wsi Niedabyl pochodził Dionizy Czachowski – jeden z bohaterów tego powstania. W 1918 w Stromcu ustanowiono siedzibę gminy Stromiec. Miejscowość specjalizowała się w rzemiośle – głównie w garbarstwie, produkcji obuwia i krawiectwie.

W czasie wojny obronnej w 1939 w Puszczy walczyły oddziały 13 DP z Armii "Prusy", ponosząc ciężkie straty w trakcie odwrotu ku Wiśle. W okresie okupacji hitlerowskiej działał tu Podobwód III AK "Bory" majora Józefa Wychowskiego "Wiesława". 15 lutego 1943 partyzanci GL zajęli budynek gminy i zniszczyli dokumenty. W okresie II wojny światowej zginęło 138 mieszkańców gminy, co upamiętnia obelisk na skwerze postawiony w 1988.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Ważniejsze obiekty[edytuj]

We wsi istnieje kościół św. Jana Chrzciciela wzniesiony w stylu neogotyckim w latach 1900-1905 przez Rudolfa Majera, w miejscu zniszczonych poprzednich świątyń drewnianych z lat 1242, 1521 i 1596 (zniszczona w 1655, odbudowana w 1688). Parafia w Stromcu wchodzi obecnie w skład dekanatu jedlińskiego w diecezji radomskiej Kościoła katolickiego.

Działa tu szkoła podstawowa, jedna z pięciu w gminie Stromiec. Działalność profilaktyczno-leczniczą prowadzi Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej z siedzibą w Stromcu, ma tu swoje siedziby też Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, Urząd Pocztowy, Gminna Biblioteka Publiczna z kawiarenką internetową, Stowarzyszenie "Stromiecczyzna", Posterunek Policji i Ochotnicza Straż Pożarna. Urząd Gminy mieści się w budynku oddanym do użytku w 1992 r. w 750 rocznicę powstania osady Stromiec[1].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Stromiec. zapilicze.pl. [dostęp 2010-02-27].

Bibliografia[edytuj]

  • Czesław Tadeusz Zwolski: Radom i region radomski: turystyka – krajoznawstwo – kultura. Radom: Wydawnictwo Regionalne "Radomka", 2003, s. 255-256. ISBN 83-918093-0-7.

Linki zewnętrzne[edytuj]