Powiat białobrzeski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Powiat białobrzeski
powiat
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
TERYT 1.14.21.01.00.0
Siedziba Białobrzegi
Starosta Andrzej Oziębło (od 2006)
Powierzchnia 639,28 km²
Populacja (2011)
• liczba ludności

33 843
• gęstość 52,94 os./km²
Urbanizacja 24,27%
Tablice rejestracyjne WBR
Adres urzędu:
pl. Zygmunta Starego 9
26-800 Białobrzegi
Szczegółowy podział administracyjny
Plan
Liczba gmin miejsko-wiejskich 2
Liczba gmin wiejskich 4
Położenie na mapie województwa
Mazowsze Białobrzeski.png
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Powiat białobrzeski
Powiat białobrzeski
Ziemia 51°39′N 20°57′E/51,650000 20,950000
Strona internetowa
Portal Portal Polska
Mapa powiatu

Powiat białobrzeskipowiat w Polsce (południowo-zachodniej części województwa mazowieckiego), reaktywowany w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Białobrzegi. Jest powiatem o najmniejszym budżecie w województwie (dochody i wydatki w 2013 r.)[1].

Powiat białobrzeski graniczy z czterema powiatami województwa mazowieckiego: grójeckim, kozienickim, radomskim i przysuskim.

Podział administracyjny[edytuj]

W skład powiatu wchodzą:

Gmina Typ gminy Powierzchnia Populacja Gęstość zaludnienia
Białobrzegi miejsko-wiejska 78,93km² 10 412 129,6 osób/km²
Promna wiejska 120,74 km² 5625 48,4 osób/km²
Radzanów wiejska 82,59 km² 3872 46,8 osób/km²
Stara Błotnica wiejska 96,24 km² 5256 54,3 osób/km²
Stromiec wiejska 156,47 km² 5651 36,4 osób/km²
Wyśmierzyce miejsko-wiejska 104,31 km² 2854 27,9 osób/km²

Powiat białobrzeski graniczy z 4 powiatami województwa mazowieckiego: przysuskim, grójeckim, kozienickim, radomskim.

Gospodarka[edytuj]

W 2013 r. wydatki budżetu samorządu powiatu białobrzeskiego wynosiły 28,22 mln zł, a dochody budżetu 28,57 mln zł (najmniej w woj. mazowieckim). Zadłużenie (dług publiczny) samorządu według danych na koniec 2013 r. wynosiło 3,29 mln zł, co stanowiło 11,5% wysokości wykonywanych dochodów[1].

Historia[edytuj]

Powiat białobrzeski został powołany dnia 1 stycznia 1956 roku w województwie kieleckim, czyli 15 miesięcy po wprowadzeniu gromad w miejsce dotychczasowych gmin (29 września 1954) jako podstawowych jednostek administracyjnych PRL. Na powiat białobrzeski złożyło się 1 miasto i 21 gromad, które wyłączono z dwóch ościennych powiatów[2]:

Utworzenie powiatu białobrzeskiego spowodowało znaczną zmianę granicy województw kieleckiego i warszawskiego, ponieważ aż 5 gromad zmieniło przynależność wojewódzką. Na uwagę zasługuje też fakt, iż w momencie utworzenia powiatu białobrzeskiego jego stolica była wsią; prawa miejskie, które Białobrzegi utraciły w 1870 roku, zostały im ponownie przyznane dopiero 1 stycznia 1958 roku[4]; tego dnia do powiatu białobrzeskiego przyłączono również gromadę Dobieszyn z powiatu kozienickiego[5].

1 stycznia 1973 roku zniesiono gromady i osiedla a w ich miejsce reaktywowano gminy[6]. Powiat białobrzeski podzielono na 2 miasta i 6 gmin[7]:

Po reformie administracyjnej obowiązującej od 1 czerwca 1975 roku terytorium zniesionego powiatu białobrzeskiego weszło w skład nowo utworzonego województwa radomskiego[8].

1 kwietnia 1983 roku z gminy Promna wyłączono sołectwo Jastrzębia i włączono je do gminy Mogielnica[9]. 1 lipca 1986 roku z gminy Radzanów wyłączono wieś Maksymilianów i włączono ją do gminy Przytyk[10]. 1 lutego 1991 roku miasto Wyśmierzyce (najmniejsze w Polsce) i gminę wiejską Wyśmierzyce połączono we wspólną gminę miejsko-wiejską[11], natomiast podobnej fuzji uległy 1 stycznia 1992 roku miasto i gmina Białobrzegi[12].

Wraz z reformą administracyjną z 1999 roku w nowym województwie mazowieckim przywrócono powiat białobrzeski[13] o identycznych granicach co w 1975 roku.

W porównaniu z obszarem z 1956 roku jedynie obszar dawnej gromady Długie leży obecnie na terenie powiatu przysuskiego – pozostałe są ponownie w powiecie białobrzeskim.

Demografia[edytuj]

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):

  Ogółem Kobiety Mężczyźni
  osób  % osób  % osób  %
Ogółem 33 545 100 16 688 49,75 16 857 50,25
Miasto 8131 24,24 4101 12,23 4030 12,01
Wieś 25 414 75,76 12 587 37,52 12 827 38,24

Największe miejscowości powiatu

Lp. Nazwa ludność gmina
1. Białobrzegi 7 270 Białobrzegi
2. Sucha 1 170 Białobrzegi
3. Stromiec 946 Stromiec
4. Wyśmierzyce 921 Wyśmierzyce
5. Przybyszew 526 Promna
6. Dobieszyn 370 Stromiec
7. Bukówno 361 Radzanów
8. Siekluki 360 Błotnica
9. Radzanów 356 Radzanów
10. Szczyty 320 Białobrzegi
11. Stara Błotnica 310 Błotnica
12. Stare Żdżary 308 Błotnica
13. Grodzisko 307 Błotnica
14. Kostrzyn 300 Wyśmierzyce
15. Czarnocin 297 Radzanów
16. Kamień 294 Białobrzegi
17. Rogolin 294 Radzanów
18. Stawiszyn 292 Białobrzegi
19. Bobrek 280 Stromiec
20. Stromiecka Wola 280 Stromiec
21. Stary Kobylnik 273 Błotnica
22. Boska Wola 270 Stromiec
23. Promna 262 Promna
24. Pnie 250 Promna
25. Czyżówka 250 Błotnica
26. Brzeźce 222 Białobrzegi
27. Boże 220 Stromiec
28. Niedabyl 210 Stromiec
29. Ratoszyn 206 Radzanów
30. Osów 205 Błotnica
31. Ocieść 200 Radzanów
32. Brzeska Wola 171 Białobrzegi
33. Pokrzywna 160 Stromiec
34. Witaszyn 150 Wyśmierzyce
  • W tabeli znalazły się miejscowości,które mają więcej niż 150 mieszkańców
  • Piramida wieku mieszkańców powiatu białobrzeskiego w 2014 roku[14].


Piramida wieku powiat bialobrzeski.png

Starostowie[edytuj]

Przypisy