Szkło akrylowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Schemat struktury chemicznej poli(metakrylanu metylu)

Szkło akrylowe, szkło organiczne, potocznie pleksiglas, pleksi, metapleks, żargonowo pleksa – przezroczyste tworzywo sztuczne, którego głównym składnikiem jest poli(metakrylan metylu) (PMMA). Niektóre rodzaje szkła akrylowego zawierają też pewne ilości innych polimerów i kopolimerów poliakrylowych.

Plexiglas jest nazwą handlową nadaną przez jednego z producentów płyt akrylowych. Nazwy handlowe stosowane przez innych producentów to: Akrylon, Altuglas, Limacryl, Oroglas, P-Plex, PerClax, Perspex, Plexpol, Setacryl.

Właściwości[edytuj]

Próbka bromu w szklanej ampułce zatopionej w szkle akrylowym

Wybrane właściwości pleksi:

Wada:

  • niewielka twardość – powierzchnia płyt łatwo ulega zarysowaniu, co jest szczególnie widoczne w przypadku wykończenia na połysk

Rodzaje płyt według sposobu otrzymywania[edytuj]

Poli(metakrylan metylu) częściowo przegrzany podczas polimeryzacji
Poli(metakrylan metylu) całkowicie przegrzany podczas polimeryzacji

Otrzymywanie[edytuj]

Polimetakrylan metylu otrzymuje się w wyniku polimeryzacji rodnikowej (produktem jest polimer ataktyczny, bezpostaciowy) lub anionowej (polimery krystaliczne: izotaktyczne i syndiotaktyczne)[2].

Kształtki i płyty ze szkła akrylowego można otrzymywać na dwa sposoby:

  • z gotowego granulatu polimerowego w wyniku obróbki termoplastycznej (na przykład wtrysku)
  • przez wytłaczanie przez ustnik (profile)
  • bezpośrednio z monomerumetakrylanu metylu, który jest poddawany rodnikowej polimeryzacji w bloku, w dobrze chłodzonych formach; ze względu na silnie egzotermiczny przebieg tej polimeryzacji można tą metodą otrzymywać bloki, pręty i płyty materiału o grubości do 300 mm.

Zastosowania[edytuj]

  • architektura: zadaszenia, świetliki, elewacje
  • okna samolotów, pojazdów, łodzi podwodnych, statków
  • drobne przedmioty użytkowe, elementy maszyn, urządzeń itp.
  • w stomatologii stanowi główny składnik wypełnień; mogą one być dostosowane do koloru uzębienia pacjenta
  • światłowody
  • szkło artystyczne (np. w rzeźbach Dale Chihuly)
  • płyty o specjalnym przeznaczeniu
    • ekrany akustyczne (autostrady)
    • ekrany dla rzutników cyfrowych
    • ekrany termiczne (Heat Stop)
    • płyty UVD do łóżek solaryjnych
    • płyty o podwyższonej udarności
    • płyty fluorescencyjne
    • płyty do podświetleń krawędziowych

Przypisy

  1. a b c d e f g Plexi PMMA – Heko. [dostęp 2010-07-16].
  2. J.D. Roberts, M.C. Caserio: Chemia organiczna. Warszawa: PWN, 1969, s. 1101.

Linki zewnętrzne[edytuj]