Szyk wozowy taborytów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Husycki Wagenburg - XV-wieczna rycina

szyk taborowy (szyk wozowy taborytów, niem. Wagenburg) – szyk bojowy po raz pierwszy zastosowany na szeroką skalę podczas wojen husyckich (1419-1434). Dzięki połączeniu wozów bojowych, pod osłoną których w pierwszej fazie walki prowadzono ostrzał nieprzyjaciela z łuków, kusz, hakownic, hufnic i taraśnic (a więc broni taniej, łatwo dostępnej i prostej w obsłudze) tworzono ruchomy obóz warowny, umożliwiający w odpowiednim momencie przejście do działań zaczepnych. W późniejszych czasach strzelano z broni palnej, w tym niekiedy z armat.

Tradycja taboru wywodzi się z Czech, gdzie w walkach z rycerstwem niemieckim wprowadził je dowódca husytów Jan Žižka. Samo słowo wagenburg pochodzi z języka niemieckiego i oznacza "twierdzę z wozów" (Wagen - wóz, Burg - zamek obronny, forteca). Wozy ustawiano w koło lub kwadrat, po czym spinano je łańcuchami. Niekiedy dodatkowo wykopywano dookoła fosę. Modułowy charakter, mobilność, stosunkowo niski koszt i małe zapotrzebowanie na wysoko wykwalifikowanych wojskowych, przy jednoczesnej wysokiej skuteczności przyczyniły się do wielkiej popularności tego szyku. Zastosowane w nim opancerzone wozy bojowe uchodzą za prototyp czołgów.

Tabor polowy - XVI w.

Tabory zastosowali również krzyżacy w bitwie pod Chojnicami, a w późniejszych czasach - chętnie Kozacy (np: Chocim czy Korsuń).

W XVI i XVII wieku wagenburg stracił swój wyłącznie obronny charakter. Dowódcy, zwłaszcza polscy hetmani, zaczęli je stosować również jako bazy wypadowe. Przykładem mistrzostwa Polaków w zastosowaniu taborów mogą być bitwy pod Świecinem czy Obertynem.

Bibliografia[edytuj]