Wojny husyckie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wojny husyckie
Ilustracja
Bitwa między husytami a krzyżowcami (prawdopodobnie jest to Bitwa pod Domažlicami)
Czas 30 czerwca 1419 – 30 maja 1434
Miejsce Europa Środkowa, głównie Królestwo Czech
Terytorium tereny obecnych Czech
Przyczyna I defenestracja praska (30 czerwca), spalenie Jana Husa w 1415 roku
Wynik zwycięstwo Husytów[1]
Strony konfliktu
Husyci(1419–1423)
Radykalni Husyci
(1423–1434)

Czeska szlachta wyznania husyckiego
Wielkie Księstwo Litewskie

Wspierani przez:
Królestwo Polskie
Święte Cesarstwo Rzymskie
Państwo Kościelne
Zakon Maltański
Zakon krzyżacki
Królestwo Anglii, Despoci Serbscy na Węgrzech

Umiarkowani Husyci (Utrakwiści)(1423–1434)

Dowódcy

brak współrzędnych
Husitská korouhev.png Wojny husyckie Armoiries empereur Sigismond Ier.svg

Nowy KninŽivohoštNekmierzSudomierzMelechovoBenešovoKutna HoraTaborWitkowa GóraMały BórWyszehradMostGóra VladařKutna HoraNebovidyHabrNiemiecki BródHořiceStachovy DvorHorni DubenkaCzeska SkalicaMaleszowoUścieZwettleTachovPrudnikNysaChrastavaStary WielisławTrnawaHorkaDomažliceBitwa żorskaTrzebnicaHiltersriedLipanyKřeč

Jan Žižka z husyckim księdzem spogląda na Pragę po Bitwie o Witkową Górę

Wojny husyckiewojny religijne toczone na terenie Czech w latach 1419–1436, będące wynikiem krucjat organizowanych przez cesarza Zygmunta Luksemburskiego przy poparciu papiestwa[2].

Przebieg wojen[edytuj | edytuj kod]

Początkiem wojen husyckich stało się powstanie przeciwko obwinionemu za śmierć Jana Husa Zygmuntowi Luksemburskiemu, który po Wacławie IV odziedziczył tron czeski.

Wojskami husyckimi dowodził Jan Žižka, a po jego śmierci w 1424 roku Prokop Wielki. Po odparciu 4 (z pięciu) krucjat:

husyci podjęli wyprawy do Bawarii, Miśni i Łużyc, Brandenburgii, na Słowację i Śląsk. W 1431 r. Prokop Wielki odniósł zwycięstwo nad piątą krucjatą pod Domažlicami.

W wojnach husyckich mimo edyktu wieluńskiego brali udział ochotnicy polscy, a po zawarciu porozumienia z Koroną Królestwa Polskiego, w 1433 r. wyruszyła wyprawa polsko-husycka na ziemie zakonu krzyżackiego, docierając poprzez Nową Marchię aż do wybrzeży Morza Bałtyckiego (zob. Jan Čapek z Sán, Wojna polsko-krzyżacka w latach 1431–1435). Nowościami w dziedzinie wojskowości było masowe wykorzystanie hakownic oraz taktyki ufortyfikowanego taboru. Z początku stosowane przez husytów, były później wykorzystywane przez obie strony konfliktu.

Po ugodzie umiarkowanego odłamu husytów utrakwistów z katolikami doszło do otwartego konfliktu wewnątrz obozu husyckiego. W 1434 r. w bitwie pod Lipanami utrakwiści pokonali taborytów i zawarli porozumienie z Zygmuntem Luksemburskim. W 1436 r. ostateczną formę ugody poparł sobór bazylejski, tzw. Kompaktaty praskie (władca uznawał autonomię Kościoła czeskiego, przyjęto komunię pod dwiema postaciami). Zygmunt został królem Czech w 1436 r. Wojny husyckie osłabiły pozycję Kościoła katolickiego i feudałów niemieckich w Czechach, przygotowały grunt dla idei reformacji w Europie.

Chronologiczna lista bitew[edytuj | edytuj kod]

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Reeves, Michael, and Mark Dever. The Unquenchable Flame: Discovering the Heart of the Reformation. Nashville, TN: B & H Academic, 2010. Print.
  2. Georg Denzler, Carl Andresen, Leksykon historii Kościoła. Warszawa 2005, s.148.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Husité – strona internetowa poświęcona husytom i husytyzmowi (cz.)