Tarot marsylski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gwiazda w talii Jacques'a Viéville'a.
Księżyc z talii Tarota marsylskiego Jeana Dodala (XVIII wiek).

Tarot marsylski (fr. Tarot de Marseille) – jedna z najbardziej popularnych talii tarota, powstały prawdopodobnie w połowie XVII wieku we Francji. Tarot marsylski jest najbardziej standardową talią, wywodzi się z niej większość późniejszych tarotów.

Jego nazwa pochodzi prawdopodobnie z XIX wieku, mimo że dotyczy talii znacznie starszych. Określenie Tarot marsylski pojawia się w wydanej w 1889 roku książce Tarot Cyganów: Klucz do nauk okultystycznych (Le Tarot des Bohémiens, clef absolue des sciences occultes) autorstwa znanego francuskiego okultysty, Papusa[1]. Później określenie to spopularyzował Paul Marteau, gdy w 1930 roku ukazała się jego książka pt. Le Tarot de Marseille.

Uznaje się, że pierwsza talia Tarota marsylskiego została opublikowana w latach 1643-1664 a jej twórcą był paryski producent kart do gry, Jacques Viéville[2][3]. Składała się z 22 kart Arkanów Wielkich i 56 Arkanów Małych. Zdobyła popularność dzięki żywej kolorystyce i poręcznemu rozmiarowi kart (65x125 mm)[3]. Jednak karty zaprojektowane przez Viéville'a różniły się trochę od Tarota marsylskiego jakiego znamy dzisiaj, m.in. poprzez wizerunki niektórych Wielkich Arkanów (szczegóły poniżej)[3]. Dlatego też tarot Viéville'a i jemu podobne są często określane mianem Tarota belgijskiego.

W 1664 inny paryski producent, Jean Noblet, wydrukował własną talię Tarota marsylskiego[3]. Jego Wielkie Arkana były już w całości takie, jakie występują we współczesnych taliach. W stosunku do talii J. Viéville'a, w kartach J. Nobleta zastosowano inną numerację Wielkich Arkanów (zamiana miejscem Rydwanu ze Sprawiedliwością oraz Eremity z kartą Siły) oraz w kilku z nich pojawiły się inne alegoryczne wizerunki:

  • Słońce: zamiast wizerunku jeźdźca na koniu znalazła się tu para bliźniąt[3];
  • Księżyc: zamiast kobiety przędzącej nić, karta przedstawia psa i wilka siedzących pośród kropel deszczu nad brzegiem stawu, w którym kryje się rak[3];
  • Gwiazda: zamiast astrologa dzierżącego cyrkiel, karta przedstawia nagą kobietę wylewającą wodę z dwóch dzbanów do rzeki[3];
  • Diabeł: diabeł, który u Viéville'a przemierzał świat i przypominał potwora zamieszkanego przez inne demony, u Nobleta przybrał trochę bardziej ludzką postać i stanął na kowadle, do którego zostały przykute dwie postacie[3];
  • Wieża: płonąca wieża zamiast płonącego drzewa.

Z mniejszych różnic między Arkanami Wielkimi talii Viéville'a a Nobleta, można wyróżnić np.:

Oprócz tego, wszystkie karty zostały ponumerowane, a karty figuralne dodatkowo opatrzone odpowiednimi tytułami[3].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Papus (tłum. A. P Morton): Tarot of the Bohemians: Part II. Symbolism in the Tarot: Chapter IX. History of the Symbolism of the Tarot. Inquiry into its Origin (ang.). Internet Sacred Text Archive. [dostęp 2012-05-16].
  2. Jan Witold Suliga. Tarot - zwierciadło Światła i Mroku cz. 1. „Gnosis”. Grudzień 2000. ISSN 1230-0772. 
  3. a b c d e f g h i Miłosny tygiel marsylijskiego tarota. W: Jan Witold Suliga: Biblia Szatana. Łódź: Krajowa Agencja Wydawnicza w Łodzi, 1991, s. 86,88,90. ISBN 83-03-03220-8.
  4. Michele Jackson: Tarot Jacques Vieville (ang.). Tarot Passages. [dostęp 2012-05-17].
  5. Jan Witold Suliga. Tarot - zwierciadło Światła i Mroku cz. 2. „Gnosis”. Grudzień 2000. ISSN 1230-0772.