Tecophilaeaceae

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tecophilaeaceae
Ilustracja
Tecophilaea cyanocrocus
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd szparagowce
Rodzina Tecophilaeaceae
Nazwa systematyczna
Tecophilaeaceae Leyb.
Bonplandia 10: 370. Dec 1862[3]
Typ nomenklatoryczny

Tecophilaea Bertero ex Colla (1836)[3]

Liść Cyanastrum cordifolium

Tecophilaeaceaerodzina roślin jednoliściennych z rzędu szparagowców (Asparagales). Obejmuje 8–9 rodzajów z 27 gatunkami[2][4] występującymi w Kalifornii, Chile oraz Afryce środkowej i południowej. Są to cebulowe geofity z ogonkowymi liśćmi. Kwiaty niewielkie[2] do całkiem okazałych[5], zebrane w kwiatostany, z rozpostartymi promieniście listkami okwiatu, ale często z jedną osią symetrii z powodu budowy pręcików i słupkowia[2]. Nie mają znaczenia ekonomicznego poza spotykanymi w uprawie, sadzonymi jako rośliny ozdobne Cyanastrum cordifolium i Tecophilaea cyanocrocus[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Zephyra elegans
Pokrój
Byliny o podziemnej, kulistej lub elipsoidalnej bulwocebuli, z której wyrastają liście i pęd kwiatowy[4]. Bulwocebula często okryta jest włóknistą tuniką[5].
Liście
Odziomkowe i tylko w rodzaju Walleria skrętolegle wyrastają także na pędzie nadziemnym. Ich nasada jest często pochwiasta. Liście są siedzące i równowąsko lancetowate (u rodzajów Cyanastrum i Kabuyea) lub ogonkowe i o blaszce lancetowatej do jajowatej, rzadko z nasadą sercowatą[4].
Kwiaty
Obupłciowe, promieniste lub grzbieciste, pojedyncze lub zebrane w grona, często z przysadkami na szypułkach. Okwiat zbudowany jest z dwóch okółków listków, zrośniętych u nasady w rurkę[4]. Listki zewnętrznego okółka zwykle zakończone są kończykami lub ośćmi[5]. Pręcików jest sześć, wyrastają w dwóch okółkach, przy czym część rozwija się czasem jako płonne prątniczki. W kwiatach o symetrii grzbiecistej pręciki skierowane są zwykle ku górze. Nitka pręcika wnika między pylniki od nasady jego główki w postaci łącznika. Pylniki otwierają się porami. Zalążnia jest wpół dolna lub niemal górna i trójkomorowa[4]. W każdej komorze rozwijają się dwa lub więcej zalążków ułożonych w dwóch rzędach[5].
Owoce
Torebki pękające trzema klapami, zawierające liczne[5], czarne lub brązowe nasiona[4].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja i podział rodziny według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016)

Jeden z kladów w rzędzie szparagowców Asparagales w obrębie jednoliściennych. Pozycję filogenetyczną rodziny w obrębie rzędu przedstawia poniższy kladogram[2].


storczykowate Orchidaceae





Boryaceae




Blandfordiaceae




Lanariaceae




asteliowate Asteliaceae



przyklękowate Hypoxidaceae









Ixioliriaceae



Tecophilaeaceae





Doryanthaceae




kosaćcowate Iridaceae




Xeronemataceae




złotogłowowate Asphodelaceae




amarylkowate Amaryllidaceae



szparagowate Asparagaceae










Podział rodziny na rodzaje[6]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. a b c d e Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2016-10-23] (ang.).
  3. a b James Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium – B (ang.). PlantSystematics.org. [dostęp 2010-11-23].
  4. a b c d e f g h i Maarten J. M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World: An Illustrated Encyclopedia of Vascular Plants. Richmond, Chicago: Kew Publishing, The University of Chicago Press, 2017, s. 164-165. ISBN 978-1-84246-634-6.
  5. a b c d e Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 403-404. ISBN 1-55407-206-9.
  6. List of Genera in TECOPHILAEACEAE, [w:] Vascular plant families and genera [online], Kew Gardens & Missouri Botanical Garden [dostęp 2020-08-02] (ang.).