Tegenaria parietina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tegenaria parietina
(Fourcroy, 1785)
Tegenaria parietina
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Podtyp szczękoczułkowce
Gromada pajęczaki
Rząd pająki
Rodzina lejkowcowate
Rodzaj Tegenaria
Gatunek Tegenaria parietina
Synonimy
  • Aranea parietina Fourcroy, 1785
  • Aranea phalangiodes Fourcroy, 1785
  • Tegenaria murina Walckenaer, 1805
  • Tegenaria saxatilis C. L. Koch, 1834
  • Trichopus libratus C. M., 1834
  • Tegenaria guyonii Guérin, 1837
  • Tegenaria intricata C. L. Koch, 1840
  • Tegenaria taprobanica Strand, 1907
Tegenaria parietina na tle 3.5 calowej dyskietki

Tegenaria parietinagatunek pająka z rodziny lejkowcowatych.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Największy przedstawiciel rodzaju Tegenaria[1]. Długość ciała dochodzi do 20 mm u samic i do 17 mm u samców[2]. Cechuje się zmienną intensywnością wzoru ubarwienia; spotkać można osobniki prawie szare i pozbawione obrączkowania na odnóżach, choć typowo jest ono na nich obecne. Wzór na karapaksie tworzą 3 przyciemnione, połksiężycowate plamy na krawędzi i dwa ciemne, podłużne, silnie piłkowane i czasem przerywane pasy na grzbiecie. Szczękoczułki mają po 4 ząbki na przedniej i tylnej krawędzi. Wzór na sternum składa się z trzech par symetrycznie rozmieszczonych jasnych kropek po bokach i jasnej przepaski przez środek, która z tyłu zwęża się lub zlewa z kropkami, a pośrodku tylnej połowy może mieć czarną kropkę. Opistosoma ubarwiona jest ciemnobrązowawo z żółtawo nakrapianymi bokami i rudym pasem pośrodku wierzchu, który może jednak całkiem zanikać. Przednio-bocznie od tego pasa położone są krótkie, czarne kreski, a bardziej w tyle 1–2 białe kropki i 4–5 niewyraźnych szewronów[1]. Dystalny brzeg trapezowatego stożeczka jest pośrodku wcięty[1]. kądziołki przędne tylno-bocznej pary mają oba człony równej długości: nasadowy przyciemniony, a odsiebny jasny[1].

Nogogłaszczki samców cechuje cymbium w stosunku do bulbusa znacznie dłuższe niż u kątnika rdzawego oraz krótki i prawie prosty konduktor o krótkiej, zaokrąglonej końcówce brzusznej i płytkowatej końcówce grzbietowej. Apophysis tibialis retrolateralis złożona jest z trzech odgałęzień: brzuszne jest szeroko płatowate i wyciągnięte dystalnie w listewkę, brzuszne jest szerokie i dystalnie ścięte, a grzbietowe silnie zesklerotyzowane i dystalnie zakończone rozwartokątnym szpicem[1].

Samica ma epigyne z małą błoniastą częścią środkową oraz mniej więcej trapezowato wklęśniętą przednią krawędzią sklerytu tylnego[3][1]. Jej wulwa zawiera przewody kopulacyjne bez rozróżnialnych spermatek (ang. combined ducts), oddalone od siebie o więcej niż trzy ich średnice, oraz przewód zapładniający w postaci liściokształtnych przydatek[1].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

W Europie podawany z Austrii, Belgii, Bułgarii, Chorwacji, Danii, Francji (z Korsyką włącznie), Grecji (włącznie z wyspami), Hiszpanii (z Balearami włącznie), Holandii, Irlandii, byłej Jugosławii, Liechtensteinu, Macedonii, Malty, Niemiec, Polski, Portugalii (w tym z Azorów i Madery), Rumunii, Słowacji, Słowenii, Szwecji, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii i Włoch (z Sardynią i Sycylią włącznie)[4]. W północnej części kontynentu synantropijny, spotykany zwłaszcza w starych budynkach, dalej na południe także w środowisku naturalnym[2][3]. W Polsce występuje dość rzadko[potrzebny przypis].

Poza Europą znany z Afryki Północnej, RPA, Azji Zachodniej i Środkowej, Indii, Sri Lanki oraz Ameryki Środkowej i Południowej aż po Argentynę[5][1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h A. Bolzern, D. Burckhardt, A. Hänggi. Phylogeny and taxonomy of European funnel-web spiders of the Tegenaria-Malthonica complex (Araneae: Agelenidae) based upon morphological and molecular data. „Zoological Journal of the Linnean Society”. 168, s. 723-848, 2013. DOI: 1111/zoj.12040 10. 1111/zoj.12040. 
  2. a b Michael J. Roberts: Spiders of Britain & Northern Europe. Londyn: HarperCollins, 1995.
  3. a b Geoff Oxford, Peter Merrett. Tegenaria ferruginea (Panzer) in Britain, and differences from T. parietina (Fourcroy) (Araneae: Agelenidae). „Bulletin of the British Arachnological Society”. 11, s. 331–334, 2000. 
  4. Tegenaria parietina. W: Fauna Europaea [on-line]. [dostęp 2017-01-11].
  5. Norman I. Platnick: Tegeneria parietina. W: World Spider Catalog Version 17.5 [on-line]. Natural History Museum Bern. [dostęp 2017-01-10].