Tobolsk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dawny herb Tobolska (1785 r.)
Tobolsk
Тобольск
Ilustracja
Tobolski kreml, jedyny kamienny Kreml na Syberii.
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Rosja
Obwód  tiumeński
Data założenia 1587
Mer Ivan F. Olenberg
Powierzchnia 222 km²
Wysokość 90 m n.p.m.
Populacja (2017)
• liczba ludności
• gęstość

98 886
445,43 os./km²
Nr kierunkowy +7 3456
Kod pocztowy 626150 – 626159
Tablice rejestracyjne 72
Strefa czasowa UTC+5
Położenie na mapie obwodu tiumeńskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu tiumeńskiego
Tobolsk
Tobolsk
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Tobolsk
Tobolsk
Ziemia58°11′43″N 68°15′29″E/58,195278 68,258056
Strona internetowa
Portal Portal Rosja

Tobolsk (ros. Тобольск) – miasto w Rosji, w obwodzie tiumeńskim. Położony w północnej części regionu Tiumeń, u zbiegu rzeki Tobol w Irtyszu. Powstałe na obszarze podbitym przez Carstwo Rosyjskie w 1587 roku, stanowiło ważne centrum podboju Syberii i uważane było wtedy za jej stolicę. Siedziba eparchii tobolskiej i tiumeńskiej Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego, z XVII-wiecznym soborem Mądrości Bożej i Zaśnięcia Matki Bożej. W mieście znajduje się też rzymskokatolicki kościół Trójcy Przenajświętszej wybudowany w latach 1900-1907 ze składek rosyjskich Polaków[1].

Liczba mieszkańców — 98 886 (2017)[2].

Do 1920 Tobolsk był stolicą guberni tobolskiej.

Przyszedł tutaj na świat rosyjski chemik Dmitrij Mendelejew.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Podbój Chanatu Sibira[edytuj | edytuj kod]

W 1580 r. Grupa Kozaków Yermaka Timofiejewicza rozpoczęła podbój Syberii, pchając się na wschód w imieniu caratu Rosji. Zaatakowali ludy Vogul (Mansi) i Ostyak w Yugrze, a także schwytali poborcę podatkowego Kuchuma Khana (króla dużego tatarskiego chanatu Sibir), najpotężniejszej siły w zachodniej części Syberii po wschodniej stronie Uralu Góry. W tym czasie Voguls i Ostyaks byli poddanymi Kuchuma, a w odpowiedzi na Tatarów toczyły się ataki odwetu na Kozaków. Po roku tatarskich ataków, Yermak przygotowywał się do podboju chanatu z Sibiru i kampanii na rzecz zdobycia stolicy Chanatu, Qashliqa. Kozacy podbili miasto 26 października 1582 r., Wysyłając Kuczuma w odwrót. Pomimo podboju, Kuchum przegrupował pozostałe siły i utworzył nową armię, rozpoczynając niespodziewany atak 6 sierpnia 1584, zabijając Yermaka. Spowodowało to serię bitew nad Qashliq, przechodzących między kontrolą tatarską a kozacką, a miasto zostało opuszczone w 1588 r. Kuchum został ostatecznie pokonany przez Kozaków w 1598 r. W bitwie pod Urmin w pobliżu rzeki Ob, kończącej chanat z Sibiru, i ustanowienie rosyjskiej kontroli nad zachodnim regionem Syberii.

Za czasów ZSRR[edytuj | edytuj kod]

W marcu 1917 r. zakończyło się panowanie imperium rosyjskiego z abdykacją cara Mikołaja II, a w sierpniu nowy tymczasowy rząd ewakuował rodzinę cesarską i ich orszak do Tobolska, by żyć w relatywnym luksusie w byłym domu gubernatora. Rewolucja Październikowa trzy miesiące później ujrzała początek rosyjskiej wojny domowej, a bolszewicy szybko doszli do władzy w Tobolsku. Po tym, jak wojska przeciwnej Białej Armii zbliżyły się do miasta wiosną 1918 r., Bolszewicy przenieśli rodzinę cesarską na zachód do Jekaterynburga, gdzie ostatecznie zostali straceni w lipcu 1918 r. Po zakończeniu wojny w zwycięstwie bolszewików i powstaniu rosyjskiego Związku Radzieckiego Federacyjna Republika Socjalistyczna, reformy administracyjne w 1920 r. Doprowadziły do ​​zniesienia gubernatora Tobolsk'a co zakończyło funkcję Tobolsk'a jako stolicy prowincji (miasto obejmowało tę funkcję przez 218 lat). Zamiast tego miasto stało się administracyjnym centrum własnego uyezd (powiatu), Tobolski District, w nowej Prowincji Tiumeńskiej z siedzibą w Tiumeniu. Od 1921 do 1922 r. Tobolsk był miejscem masowych antybolszewickich powstań chłopskich na Zachodniej Syberii związanych z Zieloną Armią. 3 listopada 1923 r. Miasto stało się częścią obwodu uralnego do 7 stycznia 1932 r., Od 17 stycznia 1934 r. Miasto było częścią obwodu Obsko-Irtyszowskiego, dopóki nie zostało zniesione 7 grudnia tego roku i przeniesione do obwodu omskiego. 14 sierpnia 1944 r. Tobolsk został przeniesiony do obwodu Tiumeńskiego. 10 lipca 1987 r. Dekretem Prezydium Rady Najwyższej ZSRR miasto Tobolsk otrzymało Order Odznaki Honorowej.

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Tobolsk ma wilgotny klimat kontynentalny (Klasyfikacja klimatów Köppena) graniczący z klimatem subarktycznym. Zimy są bardzo zimne, ze średnią temperaturą od -21,6°C (-6,9°F) do -12,7°C (9,1°F) w styczniu, natomiast lata są łagodne, a średnie temperatury wynoszą od +13,8°C do +23,9°C (od 56,8 do 75,0°F). Opady są umiarkowane i są nieco wyższe latem niż w innych porach roku.

Kościół katolicki Trójcy Przenajświętszej

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]