Trebišov

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Trebišov
Ilustracja
Muzeum w Trebišovie
Herb
Herb
Państwo

 Słowacja

Kraj

koszycki

Powiat

Trebišov

Burmistrz

Marek Čižmár[1]

Powierzchnia

70,15[2] km²

Wysokość

104[3] m n.p.m.

Populacja (2021)
• liczba ludności
• gęstość


23 077[4]
329,89[5] os./km²

Nr kierunkowy

+421 56[3]

Kod pocztowy

075 01[3]

Tablice rejestracyjne

TV

Położenie na mapie kraju koszyckiego
Mapa konturowa kraju koszyckiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Trebišov”
Położenie na mapie Słowacji
Mapa konturowa Słowacji, po prawej znajduje się punkt z opisem „Trebišov”
Ziemia48°37′34″N 21°43′07″E/48,626111 21,718611
Strona internetowa

Trebišov (węg. Tőketerebes, niem. Trebischau) – miasto powiatowe we wschodniej Słowacji, w kraju koszyckim, w historycznym regionie Zemplin.

Trebišov leży na wysokości 109 m n.p.m., we wschodniej części Niziny Wschodniosłowackiej, kilka kilometrów na zachód od rzeki Ondawa, nad jej dopływem – rzeczką Trnavką. Liczba mieszkańców miasta wynosi 24 401 osób (spis ludności z 2011), powierzchnia – 70,16 km². Miasto dzieli się na dzielnice Nový Majer, Olšina i Trebišov (centrum).

Trebišov jest ośrodkiem przemysłu maszynowego (zakłady Vagónka), żywnościowego (zakłady Frucona) i budowlanego. Poza tym stanowi lokalny ośrodek administracyjny i kulturalny.

Przez Trebišov przebiega droga lokalna nr 553 z Vranova nad Topľou do przejścia granicznego Slovenské Nové Mesto – Sátoraljaújhely na granicy z Węgrami. W mieście znajduje się węzeł kolejowy – szlaki rozchodzą się na północ do Vranova nad Topľou, na wschód do Użhorodu i do Michalovec, na południe do Sátoraljaújhely i na wschód do Koszyc.

Historia miasta[edytuj | edytuj kod]

Wykopaliska świadczą, że okolice miasta były zamieszkane w neolicie i epoce brązu. Nieprzerwane osadnictwo słowiańskie datuje się od czasów Wielkich Moraw. Pierwsza pisemna wzmianka o zamku Parič w Trebišovie pochodzi z 1254, o miejscowości – z 1330. Początkowo miasto i zamek należały do lokalnego rodu szlacheckiego, w latach 1319–1387 władali nim Drugethowie, następnie do 1567 ród Perényich. Po nich władały miastem rody Zichych, Vandernathów, Csákych i Andrássych. W XIV wieku Trebišov był znanym ośrodkiem handlowym.

Prawa miejskie Trebišov uzyskał w 1439. W XIV wieku zamek i miasto połączyły się w jeden organizm miejski. W II połowie XV wieku Trebišov był miejscem zjazdów szlachty węgierskiej, między innymi w 1454 odbył się tu tzw. zjazd antyhusycki. Na początku XVI wieku w mieście osiedlili się paulini. W 1566 zamek był oblegany przez Tatarów krymskich. Podczas powstania kuruców w 1686 powstańcy wysadzili w powietrze zamek, sto lat później rozebrany przez Andrassych na budulec dla nowego zamku. W 1831 Trebišov był ośrodkiem krwawego wschodniosłowackiego powstania chłopskiego.

Miasto rozwijało się szybciej pod koniec XIX wieku. Od 1876 było siedzibą władz powiatu w komitacie Zemplén. W tym okresie prowadzono szeroko zakrojone prace przy regulacji Cisy, Bodrogu i Ondawy. W 1871 zbudowano tu linię kolejową, w 1911 powstała elektrownia. W 1930 Trebišov liczył 7162 mieszkańców, działały tu cukrownia, młyn i cegielnia.

W 2004 Trebišov stał się głośny z powodu zamieszek. Pod koniec XX wieku w mieście osiedliła się grupa około 4 tysięcy nie pracujących Cyganów, żyjących z zasiłków z opieki społecznej. Wiosną 2004 słowacki rząd nagle zredukował o połowę zasiłki dla bezrobotnych, usiłując w ten sposób skłonić ich do podjęcia pracy. Cyganie zareagowali tumultem, w którym obrabowano kilka sklepów, zaś interweniującą policję tłum obrzucił kamieniami. Po trzech dniach policja przy pomocy wojska opanowała sytuację. Wrzenie załagodzono rozdając Cyganom bony żywnościowe i uprawniając ich do darmowego zbierania drewna na opał.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Pałacyk z 1786 roku
Neogotyckie mauzoleum Andrássych z 1896 roku

Zabytki Trebišova to:

  • ruiny zamku Parič z XIII wieku z muzeum historycznym i geograficznym oraz z zabytkowym parkiem,
  • neogotyckie mauzoleum Andrássych z 1896,
  • kościół katolicki z początku XIV wieku, przebudowany w 1696, z klasztorem paulinów z 1502,
  • cerkiew prawosławna z 1825,
  • pałacyk z 1786, przebudowany w stylu empirowo-neorenesansowym.

Sport[edytuj | edytuj kod]

Współpraca[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2014. [dostęp 2017-09-24].
  2. Statistical Office of the Slovak Republic: Hustota obyvateľstva - obce [om7014rr_ukaz: Rozloha (Štvorcový meter)] (słow.). 2022-03-31. [dostęp 2022-03-31].
  3. a b c Statistical Office of the Slovak Republic: Základná charakteristika (słow.). 2015-04-17. [dostęp 2022-03-31].
  4. Statistical Office of the Slovak Republic: Počet obyvateľov podľa pohlavia - obce (ročne) (słow.). 2022-03-31. [dostęp 2022-03-31].
  5. Statistical Office of the Slovak Republic: Hustota obyvateľstva - obce (słow.). 2022-03-31. [dostęp 2022-03-31].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]