Trzebule

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Trzebule
Ruiny trzebulskiego pałacu
Ruiny trzebulskiego pałacu
Państwo  Polska
Województwo lubuskie
Powiat krośnieński
Gmina Dąbie
Strefa numeracyjna (+48) 68
SIMC 0909153
Położenie na mapie gminy Dąbie
Mapa lokalizacyjna gminy Dąbie
Trzebule
Trzebule
Położenie na mapie powiatu krośnieńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu krośnieńskiego
Trzebule
Trzebule
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Trzebule
Trzebule
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Trzebule
Trzebule
Ziemia51°57′26″N 15°14′58″E/51,957222 15,249444

Trzebule (niem. Treppeln)[1]wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Dąbie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Historia[edytuj]

O tutejszych dobrach pierwsze informacje pochodzą z XV wieku[1]. Około 1500 roku odnotowano osiadłych we wsi Bornsdorfów. Dokonali oni sprzedaży czynszów oraz dochodów[2][1]. Następnymi właścicielami majątku była rodzina von Knobelsdorff, a dobra od tej rodziny w 1664 zakupili Marwitzowie. Pod patronatem Dietricha von der Marwitza w 1670 roku zbudowano we wsi kościół. W późniejszym okresie często zmieniali się właściciele dóbr trzebulskich, a byli wśród nich Christian Otto von Gröben i rodzina Żychlińskich[3][1]. Właścicielem dóbr w latach 70 XIX wieku był generał kawalerii baron von Rheinbaben i w tym czasie we wsi pracowała fabryka krochmalu, młyn parowy i wodny oraz cegielnia. W 1900 roku osiedlił się tu baron von Finckenstein, a rodzina Finckensteinów prawdopodobnie władała majątkiem trzebulskim do II wojny światowej[1].

Zabytki[edytuj]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[4]:

  • kościół ewangelicki, obecnie rzymsko-katolicki filialny pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela z XVII wieku jest drewniano-szachulcową, zrębową budowlą[5]. Wzniesiony na planie ośmioboku jako zbór ewangelicki. Dostawiono do niego w XVIII wieku dwie przybudówki w konstrukcji szkieletowej, ale do naszych czasów nie zachowały się[5]. Przetrwała szachulcowa kruchta, która stanęła w XIX wieku po południowej stronie świątyni. Posiada dach ośmioboczny, który wieńczy tzw. ślepa latarnia. Po przejęciu kościoła w 1945 roku przez katolików został poświęcony jako filialny, należący do parafii w Leśniowie Wielkim[5]. We wnętrzu po przejęciu dokonano szereg zmian przystosowując go do potrzeb liturgii katolickiej. Rozebrano część empor, usunięto ambonę i przebudowano ołtarz[5]
  • zespół pałacowy, z połowy XIX wieku:
    • pałac zbudowano w trzeciej ćwierci XIX stulecia[6][1]. Neoklasycystyczny na zrębach starszej budowli, której relikty zachowały się jeszcze w pałacowych piwnicach. Jest parterową podpiwniczoną budowlą zbudowaną na planie podkowy. Posiada piętrowy ryzalit umieszczony w elewacji frontowej oraz dwuspadowy dach[1]. Po II wojnie światowej budynek pałacu znajdował się w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Rolnego i przez wiele lat pełnił funkcje mieszkalne. Od dłuższego czasu jest nieużytkowany i ulega postępującej destrukcji[1]
    • budynki gospodarcze
    • park z sadem.

Przypisy

  1. a b c d e f g h Krzysztof Garbacz: Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego tom 1. s. 224.
  2. Wynika to z treści jednego z dokumentów z 1513 roku
  3. Rodzina na miejscowym cmentarzu w 1802 roku zbudowała okazały grobowiec
  4. Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 22.1.13]. s. 12.
  5. a b c d Krzysztof Garbacz: Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego tom 1. s. 225.
  6. Prawdopodobnie zbudowany z inicjatywy rodziny Żychlińskich

Bibliografia[edytuj]

  • Krzysztof Garbacz: Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego tom 1. Zielona Góra: Agencja Wydawnicza „PDN”, 2011, s. 224-225. ISBN 978-83-919914-8-0.