Turoszów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stacja kolejowa w Turoszowie w 2017 r. W tylu jest widoczna Elektrownia Turów.

Turoszów (do 1945 niem. Türchau, 1954-58 Zatonie[1]) – dzielnica Bogatyni (od 1973) (województwo dolnośląskie) w Kotlinie Turoszowskiej, niewielka osada i stacja kolejowa; ośrodek przemysłowy na obszarze Turoszowskiego Zagłębia Węgla Brunatnego; kombinat górniczo-energetyczny Turów obejmujący 2 kopalnie odkrywkowe i drugą co do wielkości w Polsce elektrownię cieplną Turów. Od 1959 do 1973 osiedle typu miejskiego, utworzone z obszaru gromady Zatonie[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka historyczna o miejscowości Tyrkow pochodzi z roku 1312. Kościół został po raz pierwszy wymieniony w 1384 w rejestrze praskim. Od 1497 tereny te notowane są jako dobra rycerskie należące do rodu Falkenhayn[2]. Od 1551 roku wieś jest protestancka. Pierwszym pastorem był Johann Richter.

Od końca wieku XVI Türchau była wioską rady Zittau, po zakupie przez to miasto trzyczęściowych dóbr od rodziny Falkenhayn[2]. Między 1712 a 1714 nastąpiło powiększenie kościoła. Oprócz rozbudowy nawy na północ i południe, dobudowano również wieżę. W 1727 poświęcono organy zbudowane przez Johanna Gottlieba Tamitiusa [1] z Zittau. W 1786 pożar zniszczył leżącą w pobliżu karczmę (Kretscham) [2], służącą też jako miejscowy sąd, a także wieżę kościoła. W 1789 roku wieża została odbudowana. W 1721 przy kościele powstała szkoła, którą zamknięto w 1888 i zastąpiono większą szkołą centralną w Scharre [3].

Na początku wieku XIX odkryto w Türchau pokłady węgla brunatnego[2]. Powstały tam wówczas liczne małe, eksploatowane przez właścicieli ziemskich kopalnie, w których wydobywano węgiel brunatny już na głębokości 4–5 m. Po zjednoczeniu będących w posiadaniu E. Heidricha zakładów, powstała w 1905 kopalnia węgla brunatnego "Herkules"[2]. W 1907 nastąpiła zmiana formy własności na Towarzystwo Akcyjne, które objęło w posiadanie tereny Hirschfelde, Türchau i Seitendorfu. Towarzystwo Węgla Brunatnego "Herkules" stało się posiadaczem 88 ha terenu pod którym znajdowało się 25 milionów ton węgla brunatnego. W 1907 rozpoczęło jego eksploatację[2]. Dla przerobu wydobytego węgla powstały w 1907 i 1908 w sąsiednim Hirschfelde brykieciarnie, a w 1911 ruszyła pierwsza elektrownia[2].

Ten rozwój spowodował zainteresowanie królestwa Saksonii, które od 1912 poprzez zakup znaczących pakietów akcji nabierało praw do eksploatacji węgla. 1 stycznia 1917 państwo wykupiło wszystkie udziały i stało się właścicielem kopalń i zakładów przerobu węgla na tym terenie. W tym samym roku, razem z zakupioną przez Towarzystwo Energetyczne z Berlina elektrownią Hirschfelde, utworzono, jako własność państwową - ASW - Aktiengesellschaft Sächsische Werke - Towarzystwo Akcyjne Zakłady Saskie.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Dz.U. 1958 nr 69 poz. 344
  2. a b c d e f Słownik geografii turystycznej Sudetów. redakcja Marek Staffa. T. 2: Pogórze Izerskie. Cz. 2: M-Ż. Wrocław: Wydawnictwo I-BiS, 2003, s. 378, 379. ISBN 83-85773-61-4.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]