Pieńsk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Pieńsk
Centrum Pieńska
Centrum Pieńska
Herb Flaga
Herb Pieńska Flaga Pieńska
Państwo  Polska
Województwo  dolnośląskie
Powiat zgorzelecki
Gmina Pieńsk
gmina miejsko-wiejska
Data założenia przed 965
Prawa miejskie 1962
Burmistrz Jan Magda[1]
Powierzchnia 9,92 km²
Populacja (2012[2])
• liczba ludności
• gęstość

5950
580,7 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 75
Kod pocztowy 59-930
Tablice rejestracyjne DZG
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Pieńsk
Pieńsk
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pieńsk
Pieńsk
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Pieńsk
Pieńsk
Ziemia 51°14′47″N 15°02′46″E/51,246389 15,046111
TERC
(TERYT)
5020125044
SIMC 0936351
Urząd miejski
ul. Bolesławiecka 29
59-930 Pieńsk
Strona internetowa

Pieńsk (tuż po wojnie Pęczek[3], do 1945 niem. Penzig) – miasto leżące na Łużycach Górnych, w woj. dolnośląskim, w powiecie zgorzeleckim, położone nad Nysą Łużycką, przy granicy z Niemcami. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Pieńsk. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. jeleniogórskiego.

Według danych z 30 czerwca 2012 r. miasto miało 5950 mieszkańców. Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 9,92 km²[4].

Historia[edytuj]

Urząd Miasta w Pińsku

Najstarsza wzmianka o Pieńsku pochodzi z 965 r. W 1250 r. wybudowano zamek, który przetrwał do 1514 r. Do połowy XIX wieku Pieńsk był ośrodkiem rolniczym, a część ludności zajmowała się rzemiosłem – głównie tkactwem. W drugiej połowie XIX wieku osada stała się ośrodkiem przemysłu szklarskiego. Do II wojny światowej na terenie Pieńska istniało 13 hut, zatrudniających łącznie około 4000 osób, głównie Niemców. Pieńsk był jednym z największych ośrodków przemysłu szklarskiego w Europie, powstałego na bazie istniejących pokładów polodowcowych piasków szklarskich, oraz zasobów drewna i węgla brunatnego.

Zajęcie miejscowości przez wojska radzieckie w 1945 r. spowodowało znaczne zniszczenia. W wyniku II wojny światowej osada została włączona do Polski, a jej dotychczasową ludność wysiedlono do Niemiec. W 1946 roku istniała w Pieńsku 18 strażnica 4 Komendy Odcinka WOP, obecna nazwa została administracyjnie zatwierdzona 7 maja 1946[5]

Odbudowa Pieńska spowodowała nadanie mu statusu osiedla w 1954 r., a w 1962 r. praw miejskich. Obecnie miasto jest ośrodkiem przemysłu szklarskiego – huta szkła "Łużyce" i fabryka form szklarskich – "UniMould".

W miejscowości do 21 grudnia 2007 r. istniało drogowe przejście graniczne Pieńsk-Deschka, kiedy to na mocy układu z Schengen zostało zlikwidowane.

Demografia[edytuj]

Piramida wieku mieszkańców Pieńska w 2014 roku[6].

Piramida wieku Piensk.png

Zabytki[edytuj]

Kościół par. pw. św. Franciszka z Asyżu
Zespół huty szkła „Lucyna”

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[7]:

  • miasto, z XV-XX w.
  • kościół par. pw. św. Franciszka z Asyżu, neogotycki z l. 1822-85
  • kościół ewangelicki, nie istnieje (pozostał kawałek muru, znajduje się on w okolicach ul. Łużyckiej)
  • zespół huty szkła „Lucyna”, ul. Dąbrowskiego 44, z pierwszej ćw. XX w.:
    • dwa budynki administracyjne, z 1905 r., 1910 r.
    • dwadzieścia jeden budynków produkcyjnych i pomocniczych, z l. 1905-1920
    • cztery magazyny, z l. 1905–1920
    • wieża ciśnień, z 1910 r.
    • budynek przychodni, z 1900 r.
    • willa właściciela, z 1930 r.
    • park przy willi, z 1930 r.

inne zabytki:

  • domy mieszkalne z końca XIX i początku XX wieku

Kultura[edytuj]

  • Euroregionalne Centrum Kultury i Komunikacji EuRegioKom Pieńsk
  • Zespoły ludowe Lasowianie i Żarki
  • Stowarzyszenia, koła, związki, zespoły taneczne, warsztaty teatralne, plastyczne, literackie,recytatorskie, koło szachowe, klub gier planszowych, transgraniczne spotkania artystyczne, wystawy malarskie

Edukacja[edytuj]

  • Przedszkole Miejskie
  • Szkoła Podstawowa im. Polskich Żołnierzy Września 1939 roku
  • Gimnazjum im. O.M. Tomaszka
  • Szkoła Podstawowa im. Jana Brzechwy w Dłużynie Dolnej

Sport[edytuj]

  • od 2007 roku działa nowoczesna Hala Widowiskowo- Sportowa oraz kompleks boisk sportowych z bieżnią lekkoatletyczną przy Gimnazjum
  • Stadion Miejski, na którym swoje mecze rozgrywa miejscowa drużyna "Hutnik" Pieńsk
  • kompleks boisk sportowych "Orlik" przy Szkole Podstawowej
  • Przy Gimnazjum działa Uczniowski Klub Sportowy o profilu piłki nożnej i piłki siatkowej

Transport[edytuj]

W Pieńsku krzyżują się dwie droga wojewódzkie 351 i 353 . Przez miasto przebiega też linia kolejowa nr 278 WęgliniecZgorzelec przez stacją kolejową.

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj]

Współpraca międzynarodowa[edytuj]

Miasta i gminy partnerskie:

Przypisy

  1. Burmistrz. piensk.bip.net.pl. [dostęp 2015-01-25].
  2. Ludność 2012
  3. Pierwsza powojenna mapa Polski wydana przez WIG Sztabu Generalnego w roku 1945
  4. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2013-07-26. ISSN 1505-5507.
  5. Zarządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. (M.P. z 1946 r. Nr 44, poz. 85).
  6. http://www.polskawliczbach.pl/Piensk, w oparciu o dane GUS.
  7. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 11.11.2012]. s. 256.
  8. Sala Królestwa w Pieńsku
  9. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 4 czerwca 2014.

Linki zewnętrzne[edytuj]