Urle

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zobacz też: Urle w innych znaczeniach tego słowa.
Artykuł 52°30'59"N 21°37'26"E
- błąd 38 m
WD 52°31'0.1"N, 21°37'0.1"E, 52°31'7.25"N, 21°37'13.76"E
- błąd 14 m
Odległość 517 m
Urle
wieś
Ilustracja
Rzeka Liwiec w Urlach
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat wołomiński
Gmina Jadów
Liczba ludności (2011) 482[1][2]
Strefa numeracyjna 25
Kod pocztowy 05-281[3]
Tablice rejestracyjne WWL
SIMC 0673383[4]
Położenie na mapie gminy Jadów
Mapa konturowa gminy Jadów, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Urle”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej znajduje się punkt z opisem „Urle”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Urle”
Położenie na mapie powiatu wołomińskiego
Mapa konturowa powiatu wołomińskiego, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Urle”
Ziemia52°30′59″N 21°37′26″E/52,516389 21,623889

Urlewieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim, w gminie Jadów[4][5].

W latach 19301939 siedziba gminy Urle. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie siedleckim.

Wieś została założona w drugiej połowie XVIII w. na uroczysku Orle w Puszczy Kamienieckiej[6]. Od połowy XIX w była to popularna miejscowość letniskowa, położona nad rzeką Liwiec, w pobliżu Łochowa i Tłuszcza. Przystanek kolejowy obsługiwany obecnie przez Koleje Mazowieckie na linii kolejowej nr 6 Zielonka – Kuźnica Białostocka, powstały po otwarciu Kolei Warszawsko-Petersburskiej w 1862 r. pomagał w rozwoju tego letniska.

Urle, wieś, pow. radzymiński. Na obszarze lasów przyległych do tej wsi a stanowiących własność hr. Zamojskiego [...], pobudowano wille i domki przeznaczone na letni pobyt mieszkańców Warszawy. Kolej warsz.-petersburska, której tor przecina te lasy, urządziła tu przystanek zw. Platformą hr. Zamojskiego, odl. 45 wiorst od Warszawy. Około 4000 osób zamieszkuje tu w letnich miesiącach.

Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XV cz.2, Warszawa 1902.[7]

W XX w. powstały tu ośrodki wypoczynkowe Telewizji, Telekomunikacji, PKP.

Na terenie miejscowości powstało w 2002 roku Liceum Ogólnokształcące im. Bitwy Warszawskiej 1920 roku. Jest to jedyna w Powiecie Wołomińskim i jedna z nielicznych w Polsce koedukacyjna szkoła o charakterze wojskowym[8].

Urle leżą w otoczeniu lasów sosnowych, od wschodu ich granicą jest rzeka Liwiec. Do ciekawych miejsc we wsi należy usytuowana na skraju lasu przy ul. 1 Maja symboliczna mogiła żołnierzy francuskich zmarłych tu w 1945 roku. Obok niej znajduje się samotna mogiła Włocha Danilo Slaviero, również symboliczna. W latach 60 XX w. ich szczątki przeniesiono w bliżej nieznane miejsce (jest prawdopodobne, że po ekshumacji wróciły do ojczystych krajów). Do Urli przywieziono na początku 1945 jeńców z wyzwolonych obozów jenieckich. Byli to Francuzi, Anglicy, Jugosłowianie, Grecy. Umieszczono ich w pustych wówczas domach letniskowych w celu rekonwalescencji. Część z nich nie doczekała powrotu do domów i zmarła w Urlach.[9]

W Urlach stoi kilka zabytkowych budynków drewnianych z początku XX w., kiedy to miejscowość była znanym miejscem wypoczynku.

Parafia[edytuj | edytuj kod]

We wsi (a dokładnie już na terenie sąsiedniego sołectwa Borzymy przy ulicy Pięknej 8 znajduje się kościół parafialny Matki Bożej Częstochowskiej. Parafia wchodzi w skład dekanatu jadowskiego diecezji warszawsko-praskiej.

Już w końcu XIX w. hrabia Zamoyski ufundował w jednym z drewnianych domów powstającego letniska kaplicę Niepokalanego Poczęcia NMP obsługiwaną przez duchowieństwo z parafii Jadów. Od czerwca 1964 kapłan zaczął rezydować na stałe w Urlach.

W 1974 ks. Tadeusz Armijak wykorzystując pozwolenie na remont kapitalny dotychczasowej kaplicy rozpoczął budowę obecnego kościoła według przygotowanych przez siebie i parafian planów. Ponieważ został przekroczony zakres pozwolenia władze nakazały rozbiórkę postawionych murów. Dopiero wiosną 1976 uzyskano pozwolenie na dalszą budowę pod warunkiem wykonania planów. Pierwsza Msza Św. w nowej świątyni była odprawiona w uroczystość odpustową, 26 sierpnia 1977.

W 1977 został utworzony w Urlach samodzielny ośrodek duszpasterski. 9 lipca 1978 ks. Prymas Stefan Wyszyński poświęcił kościół a 15 października 1978 erygował przy nim nową parafię.

Liczba parafian: 1150

Do parafii należą następujące miejscowości: Adampol, Borzymy, Dębe Duże, Iły, Letnisko Nowy Jadów, Urle.[10]

Administratorzy parafii[edytuj | edytuj kod]

  • 1964–1966 – ks. Mirosław Rółkowski
  • 1966–1967 – ks. Kazimierz Olszewski
  • 1970 – ks. Bernard Szefler
  • 1970–1978 – ks.Tadeusz Armijak

Proboszczowie parafii[edytuj | edytuj kod]

  • 1978–1982 – ks.Tadeusz Armijak
  • 1982–1991 – ks. Kazimierz Zoch-Chrabołowski
  • 1991–1993 – ks. Roman Trzciński
  • 1993–2007 – ks. Kazimierz Seta
  • od 2007 – ks. Leszek Bieńkowski

Galeria zdjęć[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wieś Urle w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2020-04-05] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r..
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1315 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. Tomasz Chludziński, Janusz Żmudziński "Mazowsze, mały przewodnik" Wyd. Sport i Turystyka Warszawa 1978 s. 252
  7. Urle, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska, Warszawa 1902, s. 674.
  8. Liceum Ogólnokształcące im. Bitwy Warszawskiej 1920 roku (pol.). 2010-07-14. [dostęp 2010-09-27].
  9. Miejsce pamięci w Urlach.
  10. Parafia Matki Bożej Częstochowskiej, Urle. [dostęp 2010-09-27 język = pl].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]